• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Winoroślowce

    Przeczytaj także...
    Nałużyn (Leea) – rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych (Vitaceae), czasem wyodrębniany w monotypową rodzinę nałużynowate Leeaceae Dumortier. Obejmuje 34 gatunki występujące głównie w Azji południowo-wschodniej sięgając do Australii, dwa gatunki rosną w tropikalnej Afryce i na Madagaskarze.System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Winoroślowce (Vitales Reveal) – rząd roślin okrynonasiennych wyróżniony w systemach Reveala i APG II (wcześniej zaliczane tu rośliny włączane były do rzędu szakłakowców – np. w systemie Cronquista z 1981).

    Systematyka[]

    W nowoczesnych systemach klasyfikacyjnych nie budzi kontrowersji przynależność różnych rodzajów roślin do rzędu. Brak jednak zgodności co do ich rangi systematycznej. Problematyczna jest ranga rodzaju Leea, występującego w południowo-wschodniej Azji i tropikalnej Afryce. Niektórzy autorzy (np. Reveal i Takhtajan) wyróżniają ten rodzaj w randze odrębnej rodziny. Inni (np. Peter F. Stevens i jego Angiosperm Phylogeny Website) wyróżniają ten rodzaj w randze podrodziny, a w rzędzie umieszczają jedną rodzinę winoroślowatych.

    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
    Pozycja systematyczna rzędu w kladogramie dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Podział według systemu APG II, Dahlgrena i Angiosperm Phylogeny Website
  • Rodzina: Vitaceae Juss. - winoroślowate
  • Podrodzina: Leeoideae Burmeister
  • Podrodzina: Viticoideae Eaton
  • Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

    Gromada okrytonasienne Magnoliophyta Cronquist, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa różowe Rosidae Takht., nadrząd Vitanae, rząd winoroślowce Vitales Reveal, rodzina winoroślowate Vitaceae Juss.

    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Rosidae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II i na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są winoroślowce (Vitales). Synapomorficzne cechy tej grupy to: wydłużony zalążek, zduplikowany genom, dysunkcyjny gen infA w DNA chloroplastydowym oraz brak mitochondrialnego intronu coxII.i3. Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.
    Podział według Reveala (1994-1999) i systemu Takhtajana (1997)
  • Rodzina: Vitaceae Juss. - winoroślowate
  • Rodzina: Leeaceae (DC.) Dumort. – nałużynowate
  • W systemie z lat 2007-2008 Reveal, podobnie jak APweb wszystkie taksony z rzędu łączy w jednej rodzinie winoroślowatych (Vitaceae).

    APG II – Akronim drugiej wersji systemu APG klasyfikującego rośliny okrytonasienne ściśle w oparciu o kryterium filogenetyczne. System ten opublikowany został przez taksonomów skupionych w Angiosperm Phylogeny Group w roku 2003 jako zrewidowana wersja systemu APG I.System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.

    Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-01-11].
    2. Crescent Bloom: Vitales (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-07-11].
    3. nazwa polska według Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
    4. James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). The New York Botanical Garden. [dostęp 2009-07-11].
    System Reveala – nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Jamesa L. Reveala (ur. 1941), profesora Uniwersytetu w Maryland (USA). Po 1992 roku, kiedy to swój system opublikował Robert F. Thorne, Reveal zajął się jego korektą nomenklatoryczną. W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) – grupa (klad) roślin naczyniowych pochodzących od wspólnego przodka żyjącego prawdopodobnie w okresie karbonu (350-275 mln lat temu) i stanowiących siostrzaną linię rozwojową w stosunku do nagonasiennych. Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrospory, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    System Takhtajana, system Tachtadżana – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez rosyjsko-ormiańskiego botanika Armena Takhtajana (1910-2009). System jest rozwijany od lat 50. XX w. i doczekał się kilku wersji.
    System Dahlgrena – jeden z systemów klasyfikacji roślin okrytonasiennych opublikowany przez specjalistę zajmującego się roślinami jednoliściennymi – Rolfa Dahlgrena (1932-1987). Po tragicznej śmierci autora (wypadek samochodowy) dzieło zostało dokończone przez jego żonę – Gertrudę. Poniższe zestawienie bazuje na publikacji sporządzonej przez Jamesa L. Reveala.
    Angiosperm Phylogeny Website (lub APWeb, APW) – strona internetowa stanowiąca popularne źródło aktualnych informacji taksonomicznych dotyczących roślin okrytonasiennych. Strona umieszczona jest na serwerze Missouri Botanical Garden i jest redagowana przez Petera F. Stevensa, członka Angiosperm Phylogeny Group (jednego z autorów systemu APG II z 2003 i systemu APG III z 2009). Taksonomia prezentowana na stronie bazuje na systemie APG III, ale jest uaktualniana odpowiednio do rozwoju wiedzy w zakresie filogenezy okrytonasiennych. Strona jest źródłem danych systematycznych także dla niektórych wersji językowych Wikipedii (np. angielskiej, niemieckiej, francuskiej, hiszpańskiej, polskiej).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.