• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wincenty z Niałka

    Przeczytaj także...
    Iwo Odrowąż herbu Odrowąż (ur. około 1160, zm. 21 lipca 1229 w Modenie) – kanclerz Leszka Białego (1206-1218) i biskup krakowski (od 1218). Wybrany przez kapitułę otrzymał zatwierdzenie papieskie 29 września 1218.Władysław III Laskonogi (ur. 1161-1166/1167, zm. 3 listopada 1231) – książę wielkopolski, w latach 1194-1202 w południowej Wielkopolsce, w latach 1202-1229 w Wielkopolsce, w latach 1202-1206, 1228-1229 książę krakowski, w 1206 oddał księstwo kaliskie Henrykowi I Brodatemu z linii śląskiej, 1206-1210 i 1218-1225 w Lubuszu, 1216-1217 tylko w Gnieźnie, choć według innych prawdopodobniejszych wersji oddał wtedy bratankowi tylko południowo-zachodnią Wielkopolskę.
    Henryk I Brodaty (Jędrzych I Brodaty) (ur. pomiędzy 1165/1170, zm. 19 marca 1238 w Krośnie Odrzańskim) – książę wrocławski w latach 1201-1238, opolski 1201-1202, kaliski 1206-1207 i od 1234, władca Ziemi Lubuskiej do 1206, 1210-1218 i od 1230, od 1231 książę krakowski, od 1234 w południowej Wielkopolsce po rzekę Wartę, od 1230 opieka nad Opolem, od 1232 opieka nad Sandomierzem, od 1234 pełnia władzy nad Opolszczyzną (przekazanie Kazimierzowicom w zamian ziemi kaliskiej pod swoim zwierzchnictwem), ze śląskiej linii dynastii Piastów, założyciel tzw. monarchii Henryków Śląskich.

    Wincenty z Niałka (zm. 1232) – arcybiskup gnieźnieński w latach 1220-1232.

    Biografia[]

    Pochodził ze szlacheckiego rodu Jeleni-Niałków. Błędne okazały się wcześniejsze hipotezy (m.in. Długosza) łączące go z rodem Nałęczów. Przypuszczalnie studiował za granicą, być może we Włoszech. W młodości miał żonę, która urodziła mu o najmniej dwójkę dzieci: Mirosława i Boguchwała. Najpóźniej w 1211 był jednak już wdowcem. Od 1208 sprawował urząd kanclerza na dworze księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego i wspierał jego politykę. Na tym tle popadł w konflikt z arcybiskupem gnieźnieńskim Henrykiem Kietliczem, przeciwnikiem Laskonogiego. Wincenty był jednym z architektów przymierza Władysława Laskonogiego z księciem śląskim Henrykiem Brodatym, doprowadził też do poprawy jego stosunków ze Stolicą Apostolską oraz podkopania pozycji arcybiskupa Henryka w kurii rzymskiej. Rozgniewany arcybiskup rzucił na niego i na księcia ekskomunikę w 1210. Wkrótce jednak doszło do chwilowego pojednania księcia i jego kanclerza z Henrykiem. W 1213 Wincenty świadkował na jednym z dokumentów Henryka Kietlicza jako członek kapituły gnieźnieńskiej, a kilka lat później (1216) objął w niej stanowisko prepozyta.

    Gregorio Crescenzi (zm. w 1227) – włoski kardynał, bratanek kardynała Gregorio Crescenzi (zm. 1208). Pochodził z rzymskiego rodu szlacheckiego Crescenzi, który jednak nie był spokrewniony z rządzącym w X wieku Rzymem rodem Krescencjuszy.5 października jest 278. (w latach przestępnych 279.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 87 dni.
    Wincenty, abp gnieźnieński, nadaje opactwu cystersów w Łeknie dziesięciny

    Po śmierci Henryka Kietlicza (22 marca 1219) kapituła gnieźnieńska podzieliła się na zwolenników dwóch kandydatów: Hugona i Boguchwała. Papież Honoriusz III odrzucił obu z nich i mianował metropolitą Iwo Odrowąża, biskupa Krakowa, który jednak odmówił. W tej sytuacji papież wyznaczył dwóch legatów, biskupa wrocławskiego Wawrzyńca i opata wrocławskich norbertanów, którzy mieli zorganizować nową elekcję. Dzięki poparciu biskupa Iwona, obydwu legatów papieskich oraz książąt Henryka Brodatego i Władysława Laskonogiego kapituła jednogłośnie obrała Wincentego. 5 października 1220 papież, po pewnych wahaniach z uwagi na przeszłość elekta, zatwierdził ten wybór. Gdy Wincenty obejmował arcybiskupstwo, miał jedynie niższe święcenia kapłańskie, dlatego przed objęciem we władanie arcybiskupstwa gnieźnieńskiego przyjął święcenia wyższe i sakrę biskupią.

    Przywilej z Cieni – wydany 5 maja 1228 podczas zjazdu możnych krakowskich z Władysławem III Laskonogim, obejmującym władzę w Krakowie we wsi Cienia k. Kalisza.Honoriusz III (łac. Honorius III, właśc. Cencio zwany Camerario; ur. ok. 1150 w Rzymie, zm. 18 marca 1227 tamże) – papież od 18 lipca 1216 do 18 marca 1227.

    W czasie pontyfikatu Wincentego przebywał w Polsce legat papieski kardynał Gregorio Crescenzi (1223). W 1226 roku Wincenty zwołał synod prowincjonalny, o którym jednak nic bliżej nie wiadomo oprócz tego, że doszło na nim do jakiegoś sporu między biskupem krakowskim Iwonem a wrocławskim Wawrzyńcem, w którym arcybiskup poparł tego drugiego. W czasie klęski głodu 1222-24 rozdawał potrzebującym żywność z dóbr arcybiskupich. W sprawach politycznych reprezentował postawę ugodową. Był jednym z uczestników zjazdu w Gąsawie, gdy śmierć poniósł Leszek Biały. Uczestniczył w wiecu Władysława III Laskonogiego z biskupami i możnymi w Cieni w 1228 roku, na którym książę wydał przywilej. Wincenty z Niałka zmarł na początku 1232 roku, po długiej i ciężkiej chorobie.

    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.Biskupi gnieźnieńscy − biskupi diecezjalni (jednocześnie arcybiskupi metropolici) i biskupi pomocniczy archidiecezji gnieźnieńskiej.

    Bibliografia[]

  • J. Umiński: Arcybiskup Wincenty z Niałka, następca Henryka, zw. Kietliczem, (w:) Księga pamiątkowa ku czci Władysława Abrahama, tom II, Lwów 1931, s. 137-166
  • Wincenty z Niałka (pol.). Archidiecezja Gnieźnieńska. [dostęp 2012-10-16].
  • Przypisy

    1. Franciszek Piekosiński, Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskiem Króla Kazimierza Wielkiego, w: Rozpraw Wydziału Filozoficzno-Historycznego Akademii Umiejętności w Krakowie, t. XXVIII, Kraków 1891, s. 44 [252].
    Leszek Biały (ur. zap. w 1184 lub 1185, zm. 24 listopada 1227 w Marcinkowie k. Gąsawy) – książę krakowski w latach 1194-1198, 1199, 1206-1210 i 1211-1227, książę mazowiecki 1194-1200, książę kujawski 1199-1200 z dynastii Piastów.Zbrodnia gąsawska, nazywana także krwawą łaźnią w Gąsawie to nazwa wydarzeń, z jesieni 1227 roku w Gąsawie. Podczas zjazdu władców Leszka Białego, Władysława Laskonogiego, Henryka Brodatego i Konrada Mazowieckiego doszło do najazdu Świętopełka pomorskiego na łaźnię, w której przebywali.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.