• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wilhelm IV Mądry

    Przeczytaj także...
    Maurycy Wettyn, Maurycy saski (ur. 21 marca 1521 we Freibergu, zm. 11 lipca 1553 pod Sievershausen) – elektor Saksonii w latach 1547–1553.Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.
    Hesja-Kassel (niem. Landgrafschaft Hessen-Kassel) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Państwo to powstało w 1567 roku w następstwie śmierci ostatniego landgrafa Hesji Filipa Wielkodusznego, który rządzone przez siebie terytoria podzielił między swoich czterech synów. Najstarszy syn Wilhelm IV Mądry odziedziczył północną część ze stolicą w Kassel. Pozostali synowie otrzymali Hesję-Marburg, Hesję-Rheinfels i Hesję-Darmstadt. Na dwa lata przed wcieleniem do Prus, w 1864 roku, w Hesji-Kassel na powierzchni 9581 km żyło 745 063 mieszkańców.

    Wilhelm IV Mądry (ur. 24 czerwca 1532 w Kassel, zm. 25 sierpnia 1592 tamże) – landgraf Hesji-Kassel od 1567 r.

    Życiorys[]

    Wilhelm był najstarszym spośród licznych synów landgrafa Hesji Filipa Wielkodusznego i Krystyny, córki księcia Saksonii Jerzego Brodatego. Po zakończeniu w 1547 r. wojny szmalkaldzkiej, gdy ojciec trafił do cesarskiej niewoli, postawił na czele rządów w księstwie młodego Wilhelma wraz z jego matką. Regencja Wilhelma trwała do 1552 r. (w międzyczasie zmarła jego matka) i dopiero kolejna zwycięska wojna, w której Wilhelm uczestniczył po stronie elektora saskiego Maurycego doprowadziła do uwolnienia ojca. Po jego powrocie Wilhelm oddał rządy, był jednak dopuszczany przez ojca do spraw państwowych. M.in. w 1562 r. brał udział w elekcji królewskiej, podczas której cesarz Ferdynand I Habsburg pasował go na rycerza.

    Pierwsza wojna szmalkaldzka 1546-1547 – to konflikt na tle religijnym pomiędzy cesarzem Karolem V i związkiem szmalkaldzkim.Henryk II (ur. 31 marca 1519 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 10 lipca 1559 w Paryżu) – król Francji od 1547 r., syn króla Franciszka I (1494–1547), z dynastii Walezjuszów i Klaudii Walezjuszki.

    Doniosłe skutki miał konflikt Wilhelma z ojcem w sprawie uposażenia swego przyrodniego rodzeństwa pochodzącego z drugiego, morganatycznego małżeństwa ojca. Wobec stanowiska syna Filip postanowił zmienić swój pierwotny testament, zgodnie z którym Wilhelm miał zostać jedynym władcą Hesji i podzielić ją pomiędzy czterech swoich synów z pierwszego małżeństwa. I tak, po śmierci ojca w 1567 r. Wilhelm otrzymał Hesję-Kassel (obejmującą Dolną Hesję, dawne hrabstwo Ziegenhain i heską część Schmalkalden). Zapoczątkowany wówczas podział Hesji okazał się trwały, linia na Kassel panowała tu do 1866 r. W 1568 r. bracia potwierdzili podział Hesji, ustalając jednak wspólną kontrolę nad niektórymi instytucjami (m.in. uniwersytet w Marburgu). Podział ten oznaczał również spadek znaczenia Hesji. W miarę swoich możliwości Wilhelm działał na rzecz umocnienia reformacji w Niemczech (m.in. pośredniczył w rozwiązaniu konfliktu między elektorem saskim Augustem a palatynem reńskim Fryderykiem III, a w 1552 r. uczestniczył w traktacie między książętami protestanckimi Niemiec a królem Francji Henrykiem II). Grał też rolę pośrednika pomiędzy różnymi nurtami protestantyzmu.

    Filip Wielkoduszny, niem. Philipp der Großmütige (ur. 13 listopada 1504 r. w Marburgu, zm. 31 marca 1567 r. w Kassel) – landgraf Hesji od 1509 r., jeden z głównych politycznych liderów reformacji w Niemczech w XVI w.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    W okresie swoich rządów Wilhelm dość znacznie powiększył swoje księstwo. Przyłączył do niego liczne sąsiadujące włości, w tym pozostałą część Schmalkalden, które stało się jego ulubioną siedzibą. Po bezpotomnej śmierci swego młodszego brata Filipa brał udział w podziale Hesji-Rheinfels. Doprowadził też do ugody z arcybiskupim elektoratem Moguncji, po raz kolejny powiększając obszar swego księstwa.

    Ferdynand I Habsburg (ur. 10 marca 1503 w Alcalá de Henares, zm. 25 lipca 1564 w Wiedniu) – arcyksiążę Austrii oraz książę Styrii, Krainy i Karyntii od 1521, hrabia Tyrolu w latach od 1522, król Czech i Węgier od 1526, król niemiecki od 1531, Święty Cesarz Rzymski od 1556 z dynastii Habsburgów.August Wettyn, August Saski (ur. 31 lipca 1526 we Freibergu, zm. 11 lutego 1586 w Dreźnie) – książę elektor Saksonii w latach 1553-1586.

    Niezależnie od sprawowanej funkcji książęcej, szczególnym zainteresowaniem Wilhelma cieszyła się astronomia. Zorganizował m.in. obserwatorium astronomiczne na zamku w Kassel. Prowadził prace nad katalogiem gwiazd, który został ukończony i wydany już po jego śmierci. Był mocno zaangażowany w sprawę wprowadzenia kalendarza gregoriańskiego.

    Ziegenhain – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Altenkirchen, wchodzi w skład gminy związkowej Flammersfeld.Księstwo Saksonii-Eisenach (niem. Herzogtum Sachsen-Eisenach) - księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (do 1806), powstałe z wydzieleniu ziem dla ernestyńskiej linii dynastii Wettynów. Stolicą był Eisenach. Księstwo trzeciej kreacji było w latach 1806-1809 państwem Związku Reńskiego.

    Rodzina[]

    Żoną Wilhelma była od 1566 r. Sabina, córka księcia Wirtembergii Krzysztofa. Ze związku tego pochodziło jedenaścioro dzieci, z czego do lat sprawnych dorośli:

  • Anna Maria (1567-1626), żona Ludwika II, hrabiego Nassau-Weilburg,
  • Jadwiga (1569-1644), żona Ernesta, hrabiego Schaumburga,
  • Zofia (1571-1616),
  • Maurycy Uczony (1572-1632), następca Wilhelma, landgraf Hesji-Kassel,
  • Krystyna (1578-1658), żona Jana Ernesta, księcia Saksonii-Eisenach.
  • Ponadto miał nieślubne dzieci ze związku z Elżbietą Wallenstein – urodzony z tego związku Filip Wilhelm (1553-1616) dał początek rodzinie Cornbergów.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny wprowadzony w 1582 przez papieża Grzegorza XIII bullą Inter gravissimas; kalendarz juliański zreformowany przez Luigiego Lilio; w Polsce stosowany od roku wprowadzenia.

    Bibliografia[]

  • Walther Ribbeck: Wilhelm IV., Landgraf von Hessen. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 43. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1898, s. 32–39. [dostęp 2012-01-13].
  • Wilhelm IV. Landgraf v.Hessen-Kassel. W: WW-Person [on-line]. [dostęp 2016-02-17].
  • Uniwersytet w Marburgu (niem. Philipps-Universität Marburg) – założony został w 1527 roku jako drugi protestancki uniwersytet na świecie, po uniwersytecie w Legnicy. Nosi imię Filipa Wielkodusznego.Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Obserwatorium astronomiczne – zespół budynków i przyrządów służących do prowadzenia obserwacji astronomicznych ciał niebieskich.
    Fryderyk III Wittelsbach ( ur. 14 lutego 1515 Simmern/Hunsrück – zm. 26 października 1576 Heidelberg ) - palatyn i książę Palatynatu – Simmern/Hunsrück , elektor Palatynatu Reńskiego .
    Chronologiczna lista biskupów i arcybiskupów Moguncji. Od X wieku, do 1803 książęta Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a od 1356 elektorzy Rzeszy (Elektor Moguncji) jako arcykanclerze Niemiec (lub Rzeszy).
    Kassel (do 1926 Cassel) – miasto na prawach powiatu w Niemczech , w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Kassel oraz powiatu Kassel. Położone nad rzeką Fuldą. Trzecie co do wielkości (106,79 km²), po Frankfurcie nad Menem i Wiesbaden, miasto Hesji zamieszkane przez 196 658 osoby (stan na 30 czerwca 2012). Ważny ośrodek przemysłowy, głównie przemysłu maszynowego. Kluczowy węzeł kolejowy (stacje Kassel-Wilhelmshöhe i Kassel-Oberzwehren) i drogowej.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Hesja-Rheinfels (niem. Landgrafschaft Hessen-Rheinfels) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, istniejącym w latach 1567-1583.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.