• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wilczy Szaniec



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Italo Gariboldi (ur. 20 kwietnia w Lodi w 1879 roku - zm. 3 lutego 1970 w Rzymie) - włoski generał służący w armii włoskiej podczas II wojny światowej.Książę Cyryl (bg. Кирил Сакскобургготски, Kirył Sachsen-Coburg-Gotha; ur. 17 listopada 1895, zm. 1 lutego 1945) – drugi syn cara Bułgarii – Ferdynanda I i jego pierwszej żony - Marii Luizy Parmeńskiej. Młodszy brat Borysa III.
    Wizyty w Wilczym Szańcu[ | edytuj kod]

    Podwładnych Hitlera[ | edytuj kod]

  • Hans Frank – 06.02.1944, m.in. rozmowy z Hitlerem, Bormannem, szefem prasy Rzeszy Dietrichem, feldmarszałkiem Keitlem i profesorem dr. Morellem.
  • Joseph Goebbels
  • Erich Koch
  • Jürgen Stroop
  • Przedstawicieli państw współpracujących z | edytuj kod]

  • Antonescu, Ion (marszałek) – Rumunia
  • 11 lutego 1942: foto (pol.). źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. [dostęp 20 września 2013]. 10 stycznia – 13 stycznia 1943: foto (pol.). źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. [dostęp 20 września 2013]. 5 sierpnia – 6 sierpnia 1944: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Borys III (car) – Bułgaria
  • 24 marca 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. 14 sierpnia – 15 sierpnia 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Bose, Subhas Czandra (polityk niepodległościowy) – Indie
  • 29 maja 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Bożiłow, Dobri (premier 43-44) – Bułgaria
  • 5 listopada 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Ciano, Galeazzo (minister spraw zagranicznych) – Włochy
  • 25 października 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. 18 grudnia 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Csatay von Csatai, Lajos (Ludwik) (generał, minister wojny) – Węgry
  • 17 sierpnia 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Erden, Ali Fuat (generał) – Turcja
  • 28 października 1941 (w asyście gen. w st. sp. Erkilet, Hüseyin Hüsnü): foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Gailani, Raszid Ali Al- (były premier) – Irak
  • 15 lipca 1942: foto (pol.). źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. [dostęp 20 września 2013].
  • Gariboldi, Italo (generał) – Włochy
  • 7 maja 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Graziani, Rodolfo (marszałek) – Włochy
  • październik 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Horthy, Miklós (admirał) – Węgry
  • 8 września – 9 września 1941 (w asyście gen. Szambathely’ego): foto (pol.). źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. [dostęp 20 września 2013].
  • Jany, Vitéz Gusztáv (generał) – Węgry
  • 16 maja 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Kállay de Nagy-Kálló, Miklós (premier) – Węgry
  • 6 czerwca 1942: foto (pol.). źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. [dostęp 20 września 2013].
  • Kazuyoshi, Banzai alias Ichiro (generał-porucznik, attaché wojskowy '40-43) – Japonia
  • 4 kwietnia 1942
  • Koburg, Cyryl (książę, następca tronu) – Bułgaria
  • 18 października – 19 października 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Kvaternik, Slavko (fotozelny dowódca) – Chorwacja
  • 21 lipca 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Laval, Pierre (premier rządu Vichy) – Francja
  • 19 grudnia 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Lukash, Konstantin/Константин Лукаш (generał, szef sztabu armii) – Bułgaria
  • 8 grudnia 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Luukkonen Fanni (kobieta, pułkownik) – Finlandia
  • 26 maja 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Mannerheim, Carl Gustaf (feldmarszałek) – Finlandia
  • 27 czerwca – 28 czerwca 1942: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Mayalde, Jose Finat y Escrivá de Romaní/José Finat y Escrivá de Romaní (Conde de Mayalde, ambasador w III Rzeszy) – Hiszpania
  • 11 września 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Michov, Nikoła Michaiłov/Никола Михайлов Михов (generał, minister wojny) – Bułgaria
  • 8 stycznia 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Moscardó Ituarte, José (generał) – Włochy
  • 7 grudnia 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Mussolini, BenitoWłochy
  • 25 sierpnia 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. 28 sierpnia 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. 14 września – 19 września 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. 20 lipca 1944: foto (pol.). źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. [dostęp 20 września 2013].
  • Nedić, Milan (generał, premier) – Serbia
  • 18 września 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Öhquist Harald (dowódca armii) – Finlandia
  • 30 lipca 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Ōshima, Hiroshi (generał, ambasador w III Rzeszy) – Japonia
  • 15 lipca 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. koniec lipca 1943: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013]. 4 września 1944: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Tiso, Józef (ksiądz katolicki, premier) – Słowacja
  • 20 października 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Tovar de Lemos, Pedro (Conde de Tovar, dyplomata) – Hiszpania
  • 11 września 1941: foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].
  • Toydemir, Cemil Cahit – (Azer, generał) – Turcja
  • 6 lipca 1943 (w asyście komitetu oficerów tureckich): foto (niem.). źródło: Archiwum Fotograficzne Dziedzictwa Pruskiego. [dostęp 20 września 2013].

    Koniec „Wilczego Szańca” – wysadzenie[ | edytuj kod]

    Masa ładunków wybuchowych użytych przez Niemców do zniszczenia schronów była olbrzymia. Na zdjęciu widać, że eksplozja podrzuciła kilkumetrowej grubości sufit ze zbrojonego betonu.

    Wysadzenia obiektów na terenie Wilczego Szańca dokonali saperzy z Grupy Korpuśnej gen. Eduarda Hausera w nocy 24/25 stycznia 1945 po zajęciu przez Armię Czerwoną w dniu 24 stycznia 1945 pobliskiego Węgorzewa. Szacuje się, że na wysadzenie jednego schronu typu ciężkiego zużywano kilka ton trotylu lub melinitu. Według świadków fala uderzeniowa wybuchów spowodowała pękanie szyb w oknach domów odległego o 7 kilometrów Kętrzyna.

    Dylatacja (przerwa dylatacyjna), ang. settlement joint, szczelina celowo utworzona w konstrukcji architektonicznej. Wydzielone elementy, ich fragmenty samodzielnie przenoszą przewidywane obciążenia, odkształcenia i przesunięcia.Pole minowe – w lądowych działaniach minowych określony obszar, na którym rozstawiono miny. W morskiej wojnie minowej obszar wodny, na którym ustawiono miny według ustalonego schematu albo bez takiego schematu.

    Kwatera po wojnie[ | edytuj kod]

    Rozminowanie[ | edytuj kod]

    pierwsze[ | edytuj kod]

    Zniszczoną kwaterę w dniu 27 stycznia 1945 zajęły wojska 31 Armii gen. Piotra Szafranowa, a w dniu 14 lutego 1945 przybył tu pełnomocnik NKWD przy 3 Froncie Białoruskim gen. Wiktor Abakumow. Po podejściu 31 Armii pod Szaniec do działania przystąpili saperzy sowieccy. Rozpoznali i rozminowali arterie komunikacyjne na obiekcie i pozostawili Wilczy Szaniec nierozminowanym. W trakcie rozminowania nie stwierdzono min wewnątrz obiektu. Cały teren ok. 15 km² ogrodzony był przebiegającym w dwóch rzędach wysokim płotem z drutu kolczastego, wzmocniony drucianymi zasiekami. Na płotach powieszone były miny sygnalizacyjne. Przestrzeń między płotami o szerokości średnio 150 m na prawie całym obwodzie była zaminowana minami przeciwpiechotnymi, na kierunkach dostępnych dla czołgów – minami przeciwpancernymi. Rozpoznano na terenie obiektu 9 rodzajów min, z czego tylko 4 należały do typowego uzbrojenia niemieckiego. Pozostałe to miny kombinowane. Przeważały miny typu „S”, Stockmine, Schutzmine, TMi-42 i RMi-43. Gęstość minowania była bardzo duża, praktycznie niemożliwe było pokonanie przez piechura pasa 100–130 m, aby nie nastąpić na minę (do II wojny światowej nie było pola minowego o takiej gęstości). Miny ustawione były w systemie mieszanym. Zapora minowa składała się z min przeciwpiechotnych i przeciwpancernych. Część min była nierozbrajalna, a miny w opakowaniu szklanym były niewykrywalne urządzeniami saperskimi. Z tego powodu rozminowywanie było bardzo niebezpieczne, podczas którego zdarzały się wypadki śmiertelne i poważne zranienia. Z tych względów do likwidacji pola minowego użyto materiałów wybuchowych. Nie znano skomplikowanego systemu minowania, miny zamaskowane były wysoką trawą, roślinnością i krzakami. Oprócz tego cały obwód obiektu broniony był bronią maszynową, umieszczoną w schronach żelbetowych i drewnianych, oraz ogniowymi środkami przeciwlotniczymi. Wokół kwatery, poza linią lasu, ustawione były 6-metrowe wieżyczki strażnicze, ukryte pod siatkami maskującymi. Pierwsze rozpoznanie i prace wstępne przy rozminowaniu byłej kwatery Hitlera rozpoczął 46 batalion saperów. W lipcu 1945 na polecenie dowódcy 15 DPiech. gen. K. Kontryma, dowódca kompanii por. Zdzisław Gruszecki oraz chor. Łaszkiewicz z drużyną saperów dokonali rozpoznania zaminowania kwatery i rozpoznania pochówku jeńców francuskich w kwaterze (mogił jeńców nie stwierdzono). W 1945 r. nie przystąpiono jednak do rozminowania kwatery. Ważniejsze w tym czasie było sprawdzenie pól uprawnych i oczyszczanie zakładów przemysłowych. Rozminowania pola minowego (długości około 10 km, szerokości 80–100 m) otaczającego kwaterę dokonali polscy saperzy. W 1954 rozminowywaniem kierował przedwojenny oficer, późniejszy pułkownik Edmund Józefowicz (1913–1997) z Mazurskiej Brygady Saperów, który był absolwentem Szkoły Podchorążych Inżynierii z 1937, uczestnikiem bitwy pod Kockiem i więźniem obozu koncentracyjnego w Stutthofie (złapany po ucieczce z oflagu). Przy rozminowaniu ze zmiennym powodzeniem działały: 46 bsap z Olsztyna w 1946 i 1947 r. i po dwuletniej przerwie w latach 1950–1951, 1 bsap 1 DP od strony północnej i 4 bsap 3 DP od strony południowej oraz 75 bsap z Giżycka, a także w 1952 i 1953 r. 47 bsap z Gdańska.

    Fanni Maria Luukkonen, (ur. 13 marca 1882 w Oulu, zm. 27 października 1947 w Helsinkach) - pułkownik wojsk fińskich w czasie wojny zimowej dowódca paramilitarnej organizacji wojskowej Pomocniczej Służby Kobiet "Lotta" (Lotta Svärd).Telefon (z gr. tele – daleko oraz phone – głos) – urządzenie końcowe dołączane do zakończenia łącza telefonicznego.

    drugie[ | edytuj kod]

    Zasadniczego postępu prac przy rozminowaniu dokonała w 1952 r. 2 Ciężka Brygada Saperów z Kazunia. Wysłana tam wiosną 1952 r. kompania saperów por. Widłaka miała za zadanie rozszyfrowanie systemu minowania. Dokonując rozminowania ręcznego odcinka ok. 100 m., por. Widłak rozszyfrował system minowania po zdjęciu 1100 min, w większości przeciwpiechotnych. Skierowana tam jesienią kompania zwiadu i 2 bsap brygady (128 saperów), dysponując tym schematem, zniszczyły przy pomocy prawie 13 ton materiałów wybuchowych 1740 min przeciwpancernych i przeciwtransportowych oraz 4226 min przeciwpiechotnych. Od 8 kwietnia do 4 lipca 1953 rozminowanie prowadził 2 batalion, od którego zadanie przejął 1 batalion, który prowadził prace do 30 września. Oczyszczane metodą wybuchową ziemie orne we wschodniej części obiektu przeorywano za pomocą traktora bez traktorzysty. 2 CBSap w 1953 r. zdjęła i zniszczyła 4727 min „S”, 2850 przeciwpiechotnych min kombinowanych o wadze 1 kg, 6255 min ppanc TMi-42, 6271 min przeciwtransportowych RMi-43, 1069 kombinowanych min ppanc o wadze 4 kg, 437 min przeciwpiechotnych typu „Glassmine” i 23 alarmy minowe. Razem wydobyto i zniszczono w 1953 r. 22832 miny. Ogółem 2 CBSap unieszkodliwiła ponad 30 tys. min. W trakcie prac zginęło w latach 1952–1953 dwóch saperów. 27 września 1953 r. dowódca brygady mjr Piotr Łozicki przekazał władzom miejscowym 48 ha gruntów ornych i 9 ha łąk na terenie byłego Wilczego Szańca. W latach 1954–1955 na dokończenie rozminowania skierowano kompanię batalionu 5 BSap i dwa plutony szkolne pod dowództwem mjr. Gruka. Od 1 kwietnia do 10 maja saperzy 5 BSap zdjęli 18 tys. min. Saperzy Szkoły Podoficerskiej wnieśli w rozminowanie określony wkład. Dowódcami grup rozminowania byli ówcześni dowódcy Szkoły: w 1954 kpt. Władysław Zapłatyński, a w 1955 por. Cebo. Rozminowywano głównie tereny leśne wokół kwatery, zaminowane tzw. minami skaczącymi, które po zahaczeniu rozrywały się na wysokości około 1 metra i raziły żywe cele. Na powierzchnie wystawały (czasami) 3 druciki zapalnika (wąsy). Zadaniem saperów było ustalenie miejsca zakopania miny, odkrycie jej, przyłożenie kostki trotylu, podłączenie zapalnika elektrycznego i zdetonowanie. Z uwagi na niebezpieczeństwo min nie wolno było wydobywać. Zakaz ten nie zawsze był przestrzegany i doszło do jednego śmiertelnego wypadku. Po zakończeniu rozminowania część saperów odznaczona została Krzyżami Zasługi, inni awansowani na wyższy stopień wojskowy, a wszyscy otrzymali odznaki „Zasłużony Saper”.

    Slavko Kvaternik (ur. w 1878 r. w Zagrzebiu - zm. 7 czerwca 1947 r. w Zagrzebiu) – chorwacki działacz polityczny, jeden z przywódców ruchu ustaszy, minister obrony i naczelny dowódca Chorwackich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej, odpowiedzialny za masowe mordy na Żydach, Serbach, Romach i antyfaszystowskich Chorwatach, twórca obozów koncentracyjnych wzorowanych na nazistowskich obozach śmierci.5 Mazurska Brygada Saperów im. gen. Ignacego Prądzyńskiego (5 BSap) – związek taktyczny wojsk inżynieryjno-saperskich Sił Zbrojnych PRL i III RP.

    Przekazanie terenu po całkowitym rozminowaniu Wilczego Szańca nastąpiło 29 października 1955. Przy rozminowaniu w latach 1945–1947 i 1950–1955 pracowali saperzy pododdziałów z siedmiu różnych jednostek. W latach 1953–1955 unieszkodliwiono 54 tys. min i ok. 200 tys. amunicji. Zginęło 3 saperów.

    Wypadki z udziałem ludności cywilnej[ | edytuj kod]

    W okresie do zakończenia pierwszej akcji rozminowywania doszło do kilku nieszczęśliwych wypadków, związanych z mniej lub bardziej świadomym dostawaniem się na jej teren. Na przykład jedno z pierwszych i najtragiczniejsze tego rodzaju wydarzenie miało miejsce 13 października 1946 roku. Miejscowy osadnik – Józef Świdziński, wszedł na jej teren w poszukiwaniu zaginionych koni. Nastąpił na minę, która go ciężko poraniła. Zorganizowana przez rodzinę (2 osoby) wyprawa ratunkowa, z udziałem trzech członków miejscowej Milicji Obywatelskiej, zakończyła się tragicznie. Wszyscy zginęli od dalszych wybuchów min.

    Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.

    Kwatera do czasu utworzenia Muzeum[ | edytuj kod]

    W kwaterze pozyskiwano różne materiały (rury, kable, kostkę brukową) i wywożono całe baraki m.in. do Warszawy na Jelonki. Baraki z „Wilczego Szańca” służyły jako hotele robotnicze dla budowniczych Pałacu Kultury i Nauki, a później jako akademiki.

    Muzeum „Wilczy Szaniec”[ | edytuj kod]

    W 1968 na Wilczy Szaniec był planem do filmu pt. „Wyzwolenie”, w reżyserii Jurija Ozierowa, sceny zamachu na Hitlera. Na zdjęciu asystent reżysera rozmawia z aktorem Fritzem Diezem (rola Adolfa Hitlera), obok Fritza Dieza stoi Marian Proszyk (adiutant, oficer Wehrmachtu)

    Wilczy Szaniec udostępniony został do zwiedzania w 1959, chociaż jeszcze przed zakończeniem rozminowania kwaterę nieoficjalnie zwiedzały różne osobistości, np. w 1947 kardynał August Hlond. Zwiedzający mogli oglądać tylko ruiny bunkrów, nieliczne zachowane plany ich rozmieszczenia i (od 1992) tablicę pamiątkową informującą o nieudanym zamachu na Hitlera. Kompleks zwiedzany był przez 180–200 tys. turystów rocznie, a w II dekadzie XXI wieku liczba ta wzrosła do 300 tys.

    Berchtesgaden – gmina targowa w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Südostoberbayern, w powiecie Berchtesgadener Land. Ośrodek turystyczny i sportów zimowych położony w Alpach Salzburskich. Liczba ludności wynosi 7,7 tys. (stan z 31 grudnia 2011).Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast’) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.

    20 lipca 1992, w rocznicę zamachu na Hitlera, uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci Clausa von Stauffenberga. Tablica powstała z inicjatywy Ambasadora Republiki Federalnej Niemiec, dr. Franza Bertelego. W uroczystości odsłonięcia tablicy uczestniczyło trzech synów Stauffenberga.

    17 października 2003 w Wilczym Szańcu odsłonięto tablicę upamiętniającą saperów, którzy zginęli w czasie rozminowywania kwatery. Przy tablicy ustawiono atrapy min betonowych na wzór oryginału z Muzeum w Owczarni.

    Reflektor – zwierciadło optyczne wklęsłe, służące do ograniczenia padającej na nie wiązki energii o charakterze falowym (np. promieniowanie elektromagnetyczne, fala akustyczna) do wiązki równoległej lub wąskiego kąta bryłowego.Sztynort (niem. Steinort – stein – kamień, ort – miejsce) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.

    W 2017 obiekt zmienił użytkownika, który ograniczył komercyjne wykorzystanie obiektu na rzecz funkcji muzealnej, Zamknięto m.in. prowadzoną przez prywatnego dzierżawcę strzelnicę w ruinach bunkra generała Alfreda Jodla, zakazano uprawiania paintballu, a w zamian pojawiły się tablice informujące o przeznaczeniu poszczególnych obiektów, wystawa broni z okresu II wojny światowej, wystawa o powstaniu warszawskim oraz multimedialne aplikacje dla zwiedzających. W 2019 planuje się zrekonstruowanie baraku z salą narad sytuacyjnych, w którym 20 lipca 1944 roku dokonano nieudanego zamachu na Adolfa Hitlera, a po którym pozostały tylko fundamenty. Projekt odbudowy przewiduje odtworzenie wystroju obiektu przed wybuchem bomby, a wokół stołu z mapami znajdą się manekiny przedstawiające wszystkich uczestników historycznej narady tak, aby zwiedzający mieli wrażenie, że są naocznymi świadkami historii. Ponadto powstanie oświetlona ścieżka prowadząca turystów przez wszystkie obiekty, co pozwoli na ich zwiedzanie także nocą.

    Puszcza Piska – największy kompleks leśny na Mazurach. Przylega do Mazurskiego Parku Krajobrazowego, oraz do Niziny Mazurskiej. Dawna nazwa to Puszcza Jańsborska (niem. Johannisburger Heide).Kętrzyn (daw. Rastembork, niem. Rastenburg, prus. Rastanpils) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu kętrzyńskiego.

    Do 2024 planowane jest ponadto uruchomienie hotelu z salą konferencyjną i centrum dla zwiedzających w odremontowanych budynkach koszar oficerów SS.

    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Igelit – tworzywo sztuczne uzyskiwane w procesie polimeryzacji chlorku winylu (ok. 80%) i estrów kwasu akrylowego (ok. 20%).
    Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.
    Gerard Skok (ur. 6 października 1930 w Łodygowie, zm. 3 grudnia 1987 w Olsztynie) – polski działacz społeczny na Mazurach, dziennikarz i polityk, poseł na Sejm PRL I i II kadencji (1952–1961) z ramienia PZPR.
    Parcz (niem. Groß Partsch, Partsch) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Kwatera szefa Kancelarii Rzeszy Lammersa kryptonim "Wendula" zlokalizowana była w lesie (na lewo) za wsią Radzieje obok linii kolejowej Kętrzyn – Węgorzewo.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.133 sek.