• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wilcza - województwo śląskie

    Przeczytaj także...
    Województwo śląskie – jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski o powierzchni 12 333,09 km², położona na obszarze Niziny Śląskiej, Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, Kotliny Oświęcimskiej, Pogórza Zachodniobeskidzkiego, Beskidów Zachodnich. Obejmuje wschodnią część historycznych ziem Górnego Śląska i część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie, Zagłębie Krakowskie, Żywiecczyznę i Częstochowę. Zamieszkuje je 4,62 mln osób. Jest województwem o najwyższym stopniu urbanizacji i gęstości zaludnienia. Siedzibą władz województwa są Katowice.Województwo katowickie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975-1998. Jego obszar wynosił 6650 km² (20 miejsce w Polsce), a ludność w 1998 3 894 900 mieszkańców. W 1998 dzieliło się na 43 miasta i 46 gmin. Graniczyło z 5 województwami: od zachodu z opolskim, od północy z częstochowskim, od wschodu z woj. kieleckim i krakowskim, a od południa z bielskim. Granica południowo-zachodnia stanowiła granicę państwową Czechosłowacją a od 1 stycznia 1993 z Czechami.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Wilczawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice.

    Pierwsze zapiski o wsi pochodzą z 1486 roku. Dawniej dzieliła się ona na Wilczę Górną i Dolną.

    W latach 1945-54 siedziba gminy Wilcza. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

    Antoni Reginek (ur. 31 maja 1948 r. w Wilczy koło Pilchowic na Górnym Śląsku) - ksiądz katolicki, dr hab. teologii, profesor UŚ, mgr muzykologii kościelnej, prałat, kanonik honorowy, adiunkt w Zakładzie Liturgiki i Homiletyki na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Obecnie pełni tam funkcję Prodziekana ds. Studentów. Był także wykładowcą Wyższego Seminarium Duchownego Franciszkanów w Katowicach, Zakładu Dydaktyki Instrumentalnej UŚ w Cieszynie, kierownikiem sekcji katowickiej Polskiego Towarzystwa Teologicznego, jest kapelanem Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr, członkiem Archidiecezjalnej Komisji Muzyki Sakralnej oraz prezesem Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych.Germanizacja – proces przyswajania języka lub kultury niemieckiej przez jednostki i grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Germanizacja może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego), jak i mieć charakter względnie dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją. Często rozumiana obecnie jako proces wynarodowienia, poprzez nakłanianie lub przymuszanie ludności rdzennej określonego terenu do przyswojenia języka niemieckiego oraz kultury niemieckiej, a także proces rozprzestrzeniania się języka, kultury i ludności poprzez asymilację lub adaptację obcojęzycznych słów.

    Nazwa[]

    Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy drapieżnika wilka. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on najwcześniejszą nazwę wsi jako Wilcza podając jej znaczenie "Wolfsdorf" czyli po polsku "Wieś wilków". Nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

    Historia[]

    W XIX wieku wymieniane są dwie wsie Ober oraz Nieder Wilcza. W połowie XIX wieku w obu miejscowościach dominowała ludność polska. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje stosunki ludnościowe na terenie wsi: Ober Wilcza - "Im Dorfe befinden sich 98 Haushaltungen mit 508 nur der polnischen Sprache(...)." (pol. We wsi znajduje się 98 gospodarstw domowych z 580 mieszkańcami tylko polskiej mowy), a w sąsiedniej Nieder Wilcza "Das Dorf enhalt in 99 Haushaltungen 495 polnisch Sprechende(...)." czyli w tłumaczeniu na język polski "Wieś składa się z 99 gospodarstw domowych, z 495 osobami polskiej mowy(...)".

    Przedszkole – instytucja opiekuńczo-wychowawcza, do której uczęszczają dzieci w wieku od 3 lat (w Polsce – w szczególnych przypadkach od 2,5) do rozpoczęcia obowiązku szkolnego.Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.

    Zabytki[]

    We wsi znajdują się:

  • pałac neogotycki z drugiej połowy XIX wieku, mieszczacy się w parku z drugiej połowy XIX wieku o geometrycznym układzie,
  • drewniany kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja z 1755 roku,
  • kapliczka z końca XIX wieku z obrazem Matki Boskiej Królowej Polski,
  • gospoda z przełomu XIX i XX wieku,
  • kamień graniczny z 1883 roku z napisem "trimerc" nad przydrożnym rowem przy ulicy Karola Miarki 36a,
  • pomniki przyrody (dęby szypułkowe).
  • Edukacja[]

  • Przedszkole w ZSP w Wilczy
  • Szkoła podstawowa w ZSP w Wilczy
  • Turystyka[]

    Przez wieś przebiegają szlaki turystyczne:

    Gmina Wilcza – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954 w woj. śląskim, katowickim i stalinogrodzkim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy była Wilcza.Gmina Pilchowice - gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie gliwickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie katowickim.
  • szlak turystyczny żółty - Szlak Okrężny Wokół Gliwic
  • szlak turystyczny zielony - Szlak Stulecia Turystyki
  • szlak architektury drewnianej - Szlak architektury drewnianej województwa śląskiego
  • Osoby związane z Wilczą[]

  • Grzegorz Bąk
  • Mikołaj Holly I
  • Jan Holly
  • ks. Antoni Reginek
  • Zobacz też[]

  • Kościół św. Mikołaja w Wilczej
  • Bibliografia[]

  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
  • Przypisy

    1. Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 64.
    2. Felix Triest 1865 ↓, s. 807.

    Linki zewnętrzne[]

  • BIP Gminy Pilchowice
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Kościół św. Mikołaja w Wilczej - zabytkowy, drewniany kościół znajdujący się w Wilczej, w gminie Pilchowice w powiecie gliwickim w województwie śląskim. Jest kościołem parafialnym parafii św. Mikołaja w Wilczy w dekanacie Knurów w archidiecezji katowickiej.Szkoła podstawowa – pierwszy etap formalnej edukacji. W większości krajów nauka w szkole podstawowej jest obowiązkowa. Nauczanie poza szkołą tzw. edukacja domowa legalne jest m.in. w krajach anglosaskich, w Chile i na Tajwanie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jan Holly (Johann von Holly) (ur. ?, zm. ?) - szlachcic z rodu Holly, pan na Pilchowicach oraz pan dziedziczny (Erbherr) m. in. na Wilczej. Wymieniany jest w dokumencie z 1478 r. jako rotmistrz wojska polskiego. W 1486 r. zaś jako pełniący urząd marszałka księstwa raciborskiego, w 1494 r. występuje jako opiekun dzieci księcia Jana Opawskiego. Na liście księcia Kazimierza II na Cieszynie i Głogowie z 1494 roku widnieje jako „Obristen Hauptmann in Ober-Schlesien”, czyli pułkownik kapitan.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Wilk, wilk szary (Canis lupus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae), zamieszkującego lasy, równiny, tereny bagienne oraz góry Eurazji i Ameryki Północnej. Potrzebuje, jako gatunek o skłonnościach terytorialnych, dużych przestrzeni. Zwykle terytorium zajmowane przez watahę to 100-300 km², ale wielkość ta zależy od dostępności pokarmu i terenu. Może występować współużytkowanie części terenu przez dwie konkurujące watahy. Wilk jest wytrwałym wędrowcem, jest w stanie w dobę pokonać dystans kilkudziesięciu kilometrów. W poszukiwaniu partnerki samiec potrafi w ciągu 2 tygodni przebyć ponad 600 km.
    Szlak Architektury Drewnianej w województwie śląskim, o długości 1060 km obejmuje 93 zabytkowe obiekty i zespoły architektury drewnianej: kościoły, kaplice, dzwonnice, chałupy, karczmy, leśniczówki, pałacyk myśliwski, skanseny i obiekty gospodarcze – młyn wodny i spichlerze.
    Mikołaj (Mikulas) Holly z Krszowa i Ponięcic (ur. ?, zm. ?) – szlachcic z rodu Holly, pochodził z Krszowa w Wielkopolsce skąd przeniósł się na Górny Śląsk. Był kapitanem oraz radcą księżnej Małgorzaty, zaś w 1467 r. nazywany jest marszałkiem dworu. Był także właścicielem Pilchowic i prawdopodobnie wielu okolicznych wsi. Jego żoną była Zofia z Ponięcic, która zapisała mu w 1438 r. w Raciborzu wieś Ponięcice. W 1451 r. kupił od Stanka von Zigrot Sławików koło Raciborza. Jego szlachectwo potwierdził w 1459 r. w Oleśnicy Konrad książę oleśnicki i kozielski, po tym jak został oskarżony o chłopskie pochodzenie. Wywód szlachecki Mikołaja Holly jest najstarszym wywodem szlacheckim znanym w Polsce. Ciekawostką jest, to że zeznający świadkowie składali starodawną przysięgę z wyprostowaną ręką w kierunku Słońca i zaciśniętą pięścią.

    Reklama