• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wikint

    Przeczytaj także...
    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.Żmudzini (żmu. Žemaitē, lit. Žemaičiai) – posługująca się językiem żmudzkim bałtycka grupa etniczna, zamieszkująca głównie litewską Żmudź.
    Erdvilas - jeden z pogańskich książąt plemion litewskich. Wraz z 21 książętami (w tym przyszłym królem - Mendogiem) zawarł pokój z Rusią Halicką. Kiedy Mendog stał się jedynym władcą Litwy Erdwił wraz z Tautvilasrm i Vykintasem wszczęli bunt przeciw niemu. Zdołał zyskać pomoc Jaćwingów. Przyjął następnie chrzest, dzięki temu wszedł w sojusz z chrześcijańskimi władcami - księciem Danielem Halickim, księciem Rusi Włodzimierzem oraz arcybiskupem ryskim Albertem.

    Wikint (żmudz. Vīkints; zm. ok. 1253) – pierwszy notowany źródłowo książę żmudzki i rywal przyszłego króla Litwy Mendoga.

    Wymieniony w Kodeksie Hipackim pod rokiem 1219 obok Erdwiła jako książę żmudzki w traktacie pomiędzy 21 książętami litewskimi a Księstwem halicko-wołyńskim. Prawdopodobnie w 1236 roku dowodził wojskiem żmudzkim przeciwko kawalerom mieczowym w bitwie pod Szawlami.

    W 1248 roku Mendog wysłał Wikinta, Towciwiłła i Edywida na kampanię wojskową przeciwko Smoleńskowi. Ponieśli oni porażkę, w wyniku czego Mendog postanowił pozbawić ich posiadłości. Trzej książęta zorganizowali wówczas koalicję przeciwko Mendogowi, do której dołączył szwagier Towciwiłła - Daniel Halicki, Wasylko Romanowicz, zakon krzyżacki, Jaćwingowie i Żmudzini z zachodniej części Żmudzi (wschodnia część nadal wspierała Mendoga). Księstwu halicko-wołyńskiemu udało się opanować rządzoną przez Wojsiełka Ruś Czarną.

    Zakon kawalerów mieczowych, łac. Fratres militiae Christi de Livonia, niem. Brüder der Ritterschaft Christi (inne nazwy: zakon liwoński, rycerze chrystusowi) – niemiecki zakon rycerski w Inflantach (Łotwa i Estonia), założony w oparciu o regułę templariuszy w Rydze przez biskupa Alberta von Buxhövdena w 1202 r. dla obrony i rozszerzania diecezji.Jaćwingowie lub Jaćwięgowie – wymarły w XVI wieku lud bałtycki, blisko spokrewniony z Prusami i Litwinami (czasem uważany za jedno z plemion pruskich), zamieszkujący Jaćwież (Sudowię). Posługiwali się językiem jaćwińskim (jaćwieskim) lub dialektem języka pruskiego.

    W ramach zawartej koalicji w 1250 roku gałąź inflancka zakonu krzyżackiego zorganizowała dwa większe ataki, jeden przeciwko księstwu Nalszczan, a drugi przeciwko ziemiom rządzonym przez Mendoga i części Żmudzi, która nadal go wspierała. Mendogowi udało się jednak przekupić mistrza inflanckiego Andreasa von Stirland, który bardziej nienawidził Wikinta za porażkę poniesioną w Bitwie pod Szawlami w 1236 roku. Zgadzając się na oddanie niektórych ziem w zachodniej Litwie, Mendog miał zostać ochrzczony i koronowany na króla Litwy. W 1252 roku Wikint, Towciwiłł i jego sprzymierzeńcy zaatakowali Mendoga w Worucie. Atak zakończył się porażką, a wojsko Towciwiłła wycofało się do zamku w Twerach by tam podjąć akcję obronną. Wikint zmarł około 1253 roku, a Towciwiłł udał się do Księstwa halicko-wołyńskiego do swojego szwagra Daniela Halickiego.

    Henryk Łowmiański (ur. 22 sierpnia 1898 w Daugadzie k. Wiłkomierza, zm. 4 września 1984 w Poznaniu) – polski historyk, mediewista, autor m.in. monumentalnych Początków Polski (w sześciu tomach, tom VI wydano już po śmierci autora).Mendog, Mindowe (lit. Mindaugas, biał. Mindoŭh/Міндоўг, ur. ok. 1203, zm. 12 sierpnia 1263) – wielki książę (1236-1253), od 1253 roku do śmierci przypuszczalnie król Litwy.

    Siostra Wikinta była żoną Dowsprunka - starszego brata Mendoga.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Latopis Halicko-Wołyński
    2. Henryk Łowmiański: Studia nad dziejami Wielkiego Księstwa Litewskiego. Poznań: UAM, 1983, s. 313. ISSN 05548217.
    3. Henryk Paszkiewicz: Jagiellonowie a Moskwa: Litwa a Moskwa w XIII i XIV wieku. Wydawnictwo ANTYK Marcin Dybowski, 2014, s. 67. ISBN 978-83-88385-05-6.
    4. Commentarii Academiae scientiarum imperialis Petropolitanae. Mémoires de l'académie impériale des sciénces de St-Pétersbourg, Tome IX. Petersburg: 1859, s. 174.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    Vytautas Spečiūnas: Lietuvos valdovai (XIII-XVIII a.): enciklopedinis žinynas. Wilno: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2004, s. 15-21. ISBN 5-420-01535-8.

    Królestwo Litwy – średniowieczne państwo litewskie, istniejące w latach 1251- 1263. Jego jedynym królem był Mendog.Twery (lit. Tverai) - miasteczko na Litwie, położone w okręgu telszańskim, w rejonie retowskim, 17 km na wschód od Retowa. Miasteczko liczy 680 mieszkańców (2001). Siedziba starostwa Twery.




    Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa pod Szawlami (niem.: Schlacht von Schaulen, lit.: Saulės mūšis lub Šiaulių mūšis, łot.: Saules kauja) – starcie zbrojne, które miało miejsce 22 września 1236 pomiędzy zakonem kawalerów mieczowych a pogańskimi Zemgalami i Żmudzinami oraz posiłkami innych Bałtów. W bitwie tej poległo ok. 50-60 rycerzy zakonu, w tym jego mistrz krajowy Volquin. Około 2700 zakonników nigdy nie powróciło z krucjaty, a ich losy są nieznane. Była to pierwsza w takiej skali porażka kawalerów mieczowych. Zakon kawalerów mieczowych, pierwszy katolicki zakon rycerski na ziemiach ludów bałtyckich, został poważnie osłabiony, niedługo potem, w 1237, jego pozostali przy życiu członkowie zgodzili się na wcielenie do zakonu krzyżackiego. Wynik bitwy skłonił podbite uprzednio przez nich ludy: Kurów, Zemgalów i Zelów, do powstania. Efekty trwającego ponad 30 lat podboju ziem leżących na lewym brzegu Dźwiny zostały zniweczone.
    Smoleńsk (ros. Смоленск) – miasto w Rosji, stolica obwodu smoleńskiego. Położone nad Dnieprem. 319 tys. mieszkańców (2005).
    Henryk Paszkiewicz (ur. 10 marca 1897 w Łodzi, zm. 8 grudnia 1979 w Londynie) – polski historyk, mediewista, analityk najstarszych źródeł ruskich.
    Daniel I Romanowicz Halicki (ukr. Данило Романович) (ur. 1201, zm. 1264) – król Rusi w latach 1253-1264.
    Żmudź (łac. Samogitia, żmudz. Žemaitėjė, lit. Žemaitija) – jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy. Dawna jednostka podziału terytorialnego (starostwo równoważne województwu) przedrozbiorowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jako Księstwo Żmudzkie należące do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od 1918 r. część Republiki litewskiej.
    Dowsprunk (zm. między 1219 a 1238) – kunigas i wódz litewski, starszy brat Mendoga. Według tradycji miał być następcą i synem Ryngolda, wodza litewskiego, który jako pierwszy ok. 1200 roku został ogłoszony księciem Litwy, a w 1214 roku wielkim księciem Litwy.
    Ruś Halicko-Wołyńska lub Ruś Halicko-Włodzimierska (ukr. Галицько-Волинське князівство, łac. Regnum Galiciae et Lodomeriae) – jednostka polityczna (dzielnica) powstała w wyniku rozpadu Rusi Kijowskiej z głównymi ośrodkami w Haliczu i Włodzimierzu Wołyńskim. Inne miasta wchodzące w skład księstwa: Chełm, Przemyśl, Zwenigród, Bełz, Jarosław i Lwów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.