• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wiersz stroficzny

    Przeczytaj także...
    Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Strofa (z łac. stropha, pot. zwrotka) – zestaw pewnej liczby wersów (wyodrębnionych w całość i oddzielonych przerwą graficzną od innej całości), który jest elementem wierszotwórczym. Strofa występuje tylko w utworze lirycznym, pełni istotną funkcję w rytmice i intonacji. Strofy mogą występować w wierszach każdego rodzaju: białym, wolnym, sylabicznym, tonicznym, sylabotonicznym, ale w wierszu wolnym mogą nie mieć charakteru regularnego. Ze względu na liczbę wersów, które wchodzą w skład strofy, dzielimy je na:
    Wiersz stychiczny – wiersz zbudowany z wersów ciągłych,w którym nie występuje podział na strofy. Wersy najczęściej rymowane są parzyście (dystychy). Przykładem wiersza stychicznego jest tekst "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza, poematy Juliusza Słowackiego ("Ojciec zadżumionych"), np.

    Wiersz stroficzny – zbudowany z wyraźnie zaznaczoną strofiką (zwrotką), to znaczy, że wersy zostały związane w równe fragmenty o zamkniętej budowie, np.

    Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu,
    Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi,
    Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,
    Omijam koralowe ostrowy burzanu.

    Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu;
    Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi;
    Tam z dala błyszczy obłok - tam jutrzenka wschodzi;
    To błyszczy Dniestr, to wzeszła lampa Akermanu.

    Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie,
    Których by nie dościgły źrenice sokoła;
    Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie,

    Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła.
    W takiej ciszy - tak ucho natężam ciekawie,
    Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła.

    A. Mickiewicz, Stepy akermańskie

    Przeciwieństwem wiersza stroficznego jest wiersz stychiczny, nazywany też ciągłym albo po prostu niestroficznym. Niestroficzny jest na przykład angielski blank verse albo starożytny heksametr. Blank verse występuje między innymi u Johna Miltona (w Raju utraconym) i u Edwina Atherstone'a w Upadku Niniwy:

    SunriseAssyrian soldiers from their tents
    Come forth to worship; but, when from their knees
    Arising, they look round, lo! where, at eve,
    In peace the hosts of nations had encamped,
    Voids, threatening war at hand! Wonder, and fear,
    Filled all beholders. Whitherward had fled,
    And silently, unseen, armies so vast,
    Greatly they marvelledbut, forth looking soon--
    Scarce two leagues from the wall, in the sun's glare
    Fitfully seen, behold! tents numberless,
    The glint of arms; and one tall gonfalon;
    Vast seeming as Assyria's royal flag,
    Yet strange to every eye--sign ominous
    Of dread rebellion waked! Astonishment,
    And terror, for a moment held them mute:

    Upadek Niniwy

    Heksametr daktyliczny był obecny w literaturze greckiej, między innymi u Homera (Iliada) i łacińskiej, między innymi u Owidiusza (Metamorfozy).

    Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo,
    sponte sua, sine lege fidem rectumque colebat.
    poena metusque aberant, nec verba minantia fixo
    aere legebantur, nec supplex turba timebat
    iudicis ora sui, sed erant sine vindice tuti.
    nondum caesa suis, peregrinum ut viseret orbem,
    montibus in liquidas pinus descenderat undas,
    nullaque mortales praeter sua litora norant;
    nondum praecipites cingebant oppida fossae;
    non tuba derecti, non aeris cornua flexi,
    non galeae, non ensis eratsine militis usu
    mollia securae peragebant otia gentes.

    Metamorfozy

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Katarzyna Lesiak, Estetyka dźwięku, czyli instrumentacja dźwiękowa oraz jej praktyczna realizacja w poezji epickiej mistrzów łacińskiego heksametru: Lukrecjusza, Wergiliusza i Owidiusza, Katowice 2007.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Podręczny słownik terminów literackich, pod red. J. Sławińskiego, Warszawa 1994.
  • Żak S., Słownik. Kierunki - szkoły - terminy literackie, wyd 1., Kielce 1991.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.008 sek.