• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wieniawa - Lublin

    Przeczytaj także...
    Konopnica (ru. Конопница) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Konopnica.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.
    Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.

    Wieniawa – dawne miasto, obecnie dzielnica Lublina (województwo lubelskie). Wieniawa otrzymała prawa miejskie na przełomie XVI i XVII wieku, stając się kolejnym miejscem osadnictwa żydowskiego w okolicach Lublina. Przestała być miastem w 1870 roku, zostając włączona do gminy Konopnice. W 1916 roku została włączona do Lublina.

    Park Saski lub Ogród Saski w Lublinie – park miejski w Lublinie założony w 1837 roku według projektu inżyniera Feliksa Bieczyńskiego. Pod koniec XIX wieku wokół parku postawiono ozdobne ogrodzenie z bramą i domkiem odźwiernego. Ogrodzenie i bramę rozebrano po II wojnie światowej, pozostawiając jedynie wspomniany domek. Ich odbudowę rozpoczęto w roku 2007, a zakończono w 2008. Ogród ma około 12 ha powierzchni. Jest wpisany do rejestru zabytków.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Wyrosła z prywatnego miasteczka, lokowanego przy prawie samych granicach Lublina w XVI w. i prawie do końca swojego istnienia pozostała biedna, niewiele znacząca, ale barwna swoją dwoistością kultury – polskiej i żydowskiej. Próżno dzisiaj szukać śladów dawnej Wieniawy, do 1826 r. stanowiącej własność prywatną, a do 1916 r. będącej samodzielną osadą u progu rozwijającego się wówczas dynamicznie Lublina. Zamieszkana przez niezamożnych rzemieślników i handlarzy, była typowym sztetl, żydowsko-polskim miasteczkiem, gdzie mieszkańcy wyznania mojżeszowego stanowili większość. O ich przewadze świadczy chociażby fakt, że nigdy nie wybudowano tutaj kościoła. Jedynym obiektem sakralnym i jednocześnie murowanym, aż do końca XIX w., była synagoga, którą zniszczono po 1940 r., gdy wysiedlono stąd Żydów. Drewniana osada tonęła w błocie i nędzy. Najzamożniejsi jej mieszkańcy w Lublinie uchodziliby za górną klasę "klasy niezamożnej", chociaż ze względu na niskie podatki chętnie meldowali się tutaj zamożni Żydzi lubelscy. Główną ulicą Wieniawy była Lubelska, dzisiaj ul. Stanisława Leszczyńskiego, którą wybrukowano dopiero w 1907 r. i to tylko dlatego, że zażądali tego rosyjscy oficerowie z pobliskich Koszar Świętokrzyskich (dzisiaj KUL). Murowane domy zaczęły się tutaj pojawiać dopiero przed wybuchem I wojny światowej. Życie mieszkańców tej osady, nie będącej nawet siedzibą administracyjnej gminy, do wójta jeździło się bowiem do Konopnicy, toczyło się tradycyjnymi torami, bez większych wstrząsów. Nędzne sklepiki, kramy, ogrody dawały groszowe utrzymanie blisko 4 tysiącom niezamożnych Żydów i Polaków, dla których Lublin wydawał się być jeszcze w okresie międzywojennym zamożną metropolią. Nawet po 1916 r., gdy Wieniawa stała się częścią Lublina, nadal pozostawała synonimem przedmiejskiej nędzy. Po 1940 r., gdy zabrakło tu Żydów, hitlerowcy dokonali zatarcia śladów po ich obecności. Zniszczono synagogę i większość domów. Zniknął także, istniejący już w XVIII wieku, cmentarz żydowski. Na jego części jeszcze w czasie okupacji wybudowano stadion sportowy, służący rozrywce okupanta. Co stało się z nagrobkami – nie wiadomo do dzisiaj. W 1943 r. Wieniawa przeżyła wysiedlenie Polaków i kolejną dewastację. Jej resztki, pojedyncze kamieniczki przy ul. Stanisława Leszczyńskiego coraz bardziej nikną na tle wieżowców i nowych bloków, a dawny wieniawski Rynek i układ ulic zniknął całkowicie, tak jak i zniknęli mieszkańcy tego przedmieścia, które dzisiaj traktowane jest prawie jako część centrum Lublina.

    Cmentarz żydowski w Lublinie-Wieniawie – cmentarz w dzielnicy Wieniawa w Lublinie, który został założony w II połowie XVIII wieku i znajdował się przy obecnej ulicy Leszczyńskiego. Został zniszczony przez nazistów w 1940 roku. Na jego terenie wybudowano stadion KS Lublinianka.Henryk Wieniawski (ur. 10 lipca 1835 w Lublinie, zm. 31 marca 1880 w Moskwie) – polski kompozytor i skrzypek, brat Józefa i Juliana.

    Obecne granice Wieniawy są kształtowane przez: Aleję Solidarności od północy, Aleję Kraśnicką i Aleję Władysława Sikorskiego od zachodu, ul. Głęboką od południa. Od wschodu granica tej dzielnicy przebiega ulicą Lubomelską, następnie wzdłuż wschodniej i południowej strony Parku Saskiego, później zaś wzdłuż wschodniej granicy Miasteczka Uniwersyteckiego (czyli ulic Hieronima Łopacińskiego i Akademickiej).

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Synagoga, bożnica, bóżnica (z stgr. συναγωγή synagoge - zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy. W judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.

    Z Wieniawy pochodzili przodkowie Henryka i Józefa Wieniawskich, stąd nazwisko.

    Przypisy

    1. Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 465)

    Linki zewnętrzne[]

  • Strona o Wieniawie (ze starymi zdjęciami)
  • Wieniawa (2) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XIII (Warmbrun – Worowo) z 1893 r.
  • Hieronim Rafał Łopaciński herbu Lubicz, pseud. Rafał Lubicz (ur. 30 września 1860 w Ośnie Górnym, zm. 24 sierpnia 1906 w Lublinie) – polski językoznawca i etnograf, historyk Lublina, członek Akademii Umiejętności w Krakowie.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Województwo lubelskie – jednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego Polski o powierzchni 25 122,49 km². Obejmuje obszar Niziny Południowopodlaskiej, Polesia Wołyńskiego, Wyżyny Lubelskiej, Wyżyny Wołyńskiej i Kotliny Sandomierskiej. Zamieszkuje je 2,15 mln osób. Siedzibą władz wojewódzkich jest Lublin.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Sztetl, sztetł (jid. שטעטל, l.mn. sztetlech – "miasteczko", zdrobnienie od sztot – "miasto") – w literaturze popularnonaukowej, genealogicznej, etnograficznej jest to małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Judaizm – religia monoteistyczna, której podstawą jest wiara w jednego Boga (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym „nadzorcą”, czy też „opiekunem”. Bóg ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom.
    Józef Wieniawski (ur. 23 maja 1837 w Lublinie, zm. 11 listopada 1912 w Brukseli) – polski pianista i kompozytor; brat Henryka i Juliana.

    Reklama