• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wieluń



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Kanał Wieluński - kanał melioracyjny będący prawym dopływem rzeki Pyszna i stanowiący główny odbiornik wód opadowych, oczyszczonych ścieków komunalnych oraz przemysłowych z terenu Wielunia. W najbardziej zurbanizowanej części biegu (od 3+770 km, na długości około 1,3 km) został ujęty w kanał kryty, uchodzi do Pysznej w miejscowości Bieniądzice.Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.

    Wieluń (łac. Velun, ros. Велюнь, jid. וויעלון, czes. Věluň) – miasto w woj. łódzkim, na krańcu Wyżyny Wieluńskiej, siedziba powiatu wieluńskiego oraz gminy Wieluń.

    Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w starostwie wieluńskim w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. Jest także często uważany za miejsce wybuchu II wojny światowej . Niekiedy nazywany polską Guernicą w związku z bestialstwem Luftwaffe wobec ludności cywilnej podczas nalotów bombowych 1 września 1939 r.

    Wieluński Klub Sportowy Wieluń — polski klub sportowy założony w 1957 r. z siedzibą w Wieluniu. Powstał z połączenia dwóch istniejących w Wieluniu klubów tj. Startu i Sparty. Nowy klub działał pod nazwą Wieluński Klub Sportowy "START". W latach 90 tych Walne Zebranie Członków zdecydowało o wystąpieniu z pionu STARTOWSKIEGO. Obecnie uczestniczy w rozgrywkach III ligi w piłce nożnej.Art déco – styl w sztuce: architekturze, malarstwie, grafice oraz w architekturze wnętrz, rozpowszechniony w latach 1919–1939. Nazwa wywodzi się od francuskiego art – sztuka i décoratif – dekoracyjny, w rozumieniu jakie język polski łączy z urządzaniem wnętrz (czyli "dekorowaniem"); termin décoratif nie oznacza w tym wypadku "zdobienia".

    31 marca 2011 miasto liczyło 24 033 mieszkańców.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 W Polsce przedrozbiorowej
  • 1.2 Żydzi w Wieluniu
  • 1.3 Nalot 1 września 1939
  • 1.4 II wojna światowa
  • 1.5 Po 1945
  • 2 Demografia
  • 3 Zabytki
  • 4 Dzielnice i osiedla Wielunia
  • 5 Klimat
  • 6 Przemysł
  • 7 Energetyka
  • 7.1 Energia cieplna
  • 7.2 Energia elektryczna
  • 7.3 Gazownictwo
  • 8 Transport
  • 8.1 Układ drogowy
  • 8.2 Komunikacja kolejowa i autobusowa
  • 8.3 Komunikacja miejska
  • 8.3.1 Tabor
  • 8.4 Transport lotniczy
  • 9 Gospodarka wodą, ściekami i odpadami
  • 9.1 Woda
  • 9.2 Ścieki
  • 9.3 Odpady
  • 10 Edukacja
  • 11 Wspólnoty wyznaniowe
  • 12 Kultura
  • 12.1 Biblioteki
  • 12.2 Muzea i galerie
  • 12.3 Kina i teatry
  • 12.4 Domy kultury
  • 12.5 Towarzystwa regionalne
  • 12.6 Fundacje
  • 13 Sport i rekreacja
  • 13.1 Pomniki
  • 14 Media
  • 15 Panorama miasta
  • 16 Głowy miasta (burmistrzowie, prezydenci, przewodniczący prezydium, naczelnicy)
  • 16.1 Burmistrzowie od XIV do XVII w.
  • 16.2 Prezydenci Miasta
  • 16.3 Burmistrzowie w latach 1817-1950
  • 16.4 Przewodniczący Prezydium Miejskiej RN
  • 16.5 Naczelnicy Miasta
  • 16.6 Burmistrzowie (III RP)
  • 17 Miasta partnerskie
  • 18 Zobacz też
  • 19 Przypisy
  • 20 Linki zewnętrzne
  • Sieć wysokiego napięcia (WN) – elektroenergetyczna sieć przesyłowa, w której napięcie wynosi od 60 do 220 kV. Sieć ta służy do przesyłania energii elektrycznej na duże odległości.Herby Nowe – węzeł kolejowy i stacja przeładunkowa na magistrali węglowej, z połączeniem do linii Częstochowa – Lubliniec. Jedna z ważniejszych stacji strategicznych w kraju. Siedziba sekcji Herby Nowe wchodzącej w skład sekcji eksploatacji Lubliniec, gniazdo drużyn konduktorskich, całodobowa kasa biletowa (do 2004), stacjonarny bar "WARS". Stacja stanowi początek linii 181 (według D29) Herby Nowe – Oleśnica (przez Wieluń, Kępno i Syców).

    Historia[]

    W Polsce przedrozbiorowej[]

    Wieluń jest miastem o prawie 800-letniej historii. Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z 2 połowy XIII w. Gród był od 1281 ośrodkiem kasztelanii. Przypuszcza się, że prawa miejskie Wieluń uzyskał ok. 1282 roku. W XIV wieku Kazimierz III Wielki wybudował w Wieluniu zamek, który potem był wielokrotnie przebudowywany w związku z pożarami. Dziś na fundamentach zamku stoi pałacyk klasycystyczny. Miasto było stolicą historycznej ziemi wieluńskiej w województwie sieradzkim od 1396 roku. W roku 1564 starostwo wieluńskie składało się z miast: Wielunia i Kamionu oraz wsi: Bobrowniki, Wierzbie, Pątnów, Krzyworzeka, Mokrsko z folwarkiem, Wróblew, Pichlice, Sokolniki z folwarkiem, Czastary, Osiek, Kiełczygłów w Sieradzkiem i innych. W Wieluniu od końca XIV w. do końca XVIII w., odbywały się sądy ziemskie i grodzkie.

    Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Wieluniu – zbór adwentystyczny w Wieluniu, należący do okręgu zachodniego diecezji południowej Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Żydzi w Wieluniu[]

    Żydzi osiedlali się w Wieluniu już od połowy XVI wieku, mimo że miasto posiadało tzw. przywilej de non tolerandis Judaeis, wydany w 1566 r. przez króla Zygmunta Augusta i odnowiony w 1581 r. przez króla Stefana Batorego, zabraniający Żydom osiedlania się w tym mieście. Z tego powodu w okresie staropolskim Żydów w tym mieście oficjalnie nie było. W 1799 r. zbudowano pierwszą synagogę, a w 1850 powstał kirkut. W 1897 w mieście było 2732 Żydów (38% ludności).

    MUKS Siatkarz Wieluń – polski klub siatkarski z Wielunia, założony w 2006 roku. W latach 2007-2009 na licencjach innych klubów grał w II lidze (SPS Zduńska Wola), a następnie w I lidze (Skra II Bełchatów). W sezonie 2008/2009 po wygraniu rozgrywek zaplecza PlusLigi awansował do najwyższej klasy ligowej.Podszubienice - dzielnica Wielunia obejmująca ulice: Powstańców 1863 r., Sybiraków, Stadionu WOSiR, parku im. Mieczysława Kałuży i lasku miejskiego. Nazwa ta pojawiła się w 1844 r. W latach 1863-1864 Rosjanie dokonywali egzekucji na uczestnikach powstania styczniowego. Potocznie tereny te nosiły również nazwę "Hyclówka", gdyż mieszkał tam rakarz miejski, który wykonywał wyroki śmierci przez powieszenie na zlecenie władz zaborczych (dawniej hyclem czy rakarzem nazywano także kata).

    Nalot 1 września 1939[]

    Zniszczenia centrum miasta z 1 września 1939, zdjęcie ze zbiorów Muzeum Ziemi Wieluńskiej
     Osobny artykuł: Bombardowanie Wielunia.

    Bombardowanie Wielunia – odbyło się 1 września o godzinie 4:40, a przeprowadziły je bombowce nurkujące Luftwaffe; jest ono często przywoływane jako przykład bestialstwa i nieuzasadnionego terroru niemieckiego lotnictwa.

    Kijak – dzielnica Wielunia obejmująca ulice: Kijak, Joanny Żubr, Graniczną i przyległe. Na Kijaku znajduje się nieczynny od 1939 roku cmentarz żydowski, który podczas II wojny światowej był miejscem straceń Polaków i Żydów.Bobrowniki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Sieradz. W skład tego sołectwa wchodzą następujące przysiółki: Kolonia, Okopy, Podbór i Porzecze.

    II wojna światowa[]

    Na początku okupacji miasto włączono do III Rzeszy. Okupanci używali nazw Welun w latach 1940–1941 i 1942–45 oraz Welungen 1941–42. Cała ludność żydowska została zebrana w getcie, w sierpniu 1942 przetrzymywana w kościele Bożego Ciała, a potem w większości wymordowana – głównie w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem. 18 stycznia 1945 roku do miasta wkroczyła Armia Czerwona.

    Kościół Miłosierdzia Bożego w Wieluniu - kościół cmentarny, którego budowę rozpoczęto w lipcu 1992 r. Świątynię konsekrował arcybiskup metropolita częstochowski Stanisław Nowak 30 października 1993 r.Bronisław Maria Komorowski (ur. 4 czerwca 1952 w Obornikach Śląskich) – polski polityk, z wykształcenia historyk. Od 6 sierpnia 2010 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

    Po 1945[]

    Zbrojne podziemie polskie, walczące z okupantem niemieckim, a potem stacjonującymi jednostkami radzieckimi i UB, przetrwało na ziemi wieluńskiej aż do 1953 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Osiedle Stare Sady – osiedle mieszkaniowe w Wieluniu, wznoszone od 1984 roku. Położone między ulicami: 18 Stycznia, Częstochowską i Nadodrzańską. 54 bloki mieszkalne, od 1993 także segmentowe budownictwo jednorodzinne. W końcu 1997 zamieszkane przez 5109 osób. Na terenie osiedla zlokalizowany jest kościół św. Stanisława Biskupa Męczennika.
    Trakt Kalisz-Wieluń (kalisko-wieluński) - projektowany szlak drogowy mający za zadanie skrócić drogę z Kalisza do Wielunia z 98 km (obecnie - drogami krajowymi lub wojewódzkimi) do około 70 km.
    Czastary – wieś w Polsce, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej, w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, siedziba gminy Czastary.
    Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.
    Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.
    Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta (dawniej i nadal oficjalnie toponimicznie: Port lotniczy Łódź-Lublinek, kod IATA: LCJ, kod ICAO: EPLL) jest międzynarodowym portem lotniczym, zlokalizowanym 6 km od centrum Łodzi. Działał nieprzerwanie od września 1925. Do końca lat 50. był ważnym węzłem komunikacyjnym w Polsce lecz z bliżej nieokreślonych powodów został zamknięty. Pod koniec lat 90. lotnisko zostało ponownie otwarte do użytku publicznego. Łódzki port lotniczy jest 8. najruchliwszym portem lotniczym w Polsce.
    Privilegium de non tolerandis Judaeis (łac. przywilej nieakceptowania Żydów) – przywilej nadawany od XVI do końca XVIII wieku niektórym miastom królewskim, zakazujący Żydom zamieszkania w mieście którego dotyczył dokument i posiadania w nim nieruchomości, a także zabraniający im wstępu do miasta z wyjątkiem określonych dni, najczęściej targów i jarmarków. Od XIV wieku przywilej ten nadawali władcy Rzeczypospolitej i niektórych innych krajów europejskich, m.in. Austrii. Dla niektórych dzielnic żydowskich w Polsce i na Litwie wydawano analogiczny privilegium de non tolerandis Christianis. Oba przywileje ustanawiane były jedynie dla miast królewskich, w miastach prywatnych Żydzi posiadali pełną swobodę gospodarczą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.08 sek.