• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielkie odkrycia geograficzne



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Portolan – rodzaj mapy tworzonej (głównie w późnym średniowieczu) dla żeglarzy. Portolany opisywały wybrzeże, wzdłuż którego płynęło się do danego celu. Była to swojego rodzaju "instrukcja dla chcących dopłynąć do...". Stanowiły one wielki postęp w kartografii, ukazując z wielką dokładnością wybrzeża morskie. Wcześniej tworzone mapy, zwane mappae mundi, miały na celu raczej poglądowe przedstawienie świata, często podporządkowane koncepcji filozoficzno-religijnej, niż precyzyjne odwzorowanie jego kształtów.Horyzont geograficzny – termin określający granice obszarów kuli ziemskiej znanych danemu ludowi w danym okresie historycznym. Obszar taki, zamieszkany przez ludzi i przez nich wykorzystywany, nazywano ekumeną - w przeciwieństwie do nieznanej im i uważanej za niezamieszkaną anekumeny.
    Mapa arabskiego kartografa al-Idrisiego z 1154, Tabula Idrisiana, była jedną z najdokładniejszych map świata sprzed epoki europejskich wypraw (uwaga: biegun północny znajduje się na dole mapy).
    Fragment Atlasu Katalońskiego z 1375 roku
    Mapa Świata Gerarda Merkatora z 1587 roku

    Wielkie odkrycia geograficzne – określenie odkryć geograficznych dokonanych przez europejskich żeglarzy na przełomie XV i XVI wieku, a w szczególności: opłynięcie Przylądka Dobrej Nadziei przez Bartolomeu Diasa (1488), odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (12 października 1492), a następnie jej podbój, podróż Vasco da Gamy do Indii (1498) oraz pierwsza podróż dookoła świata Ferdynanda Magellana (1519–1522). Erę wielkich odkryć kończy odkrycie Australii, być może dokonane przez Portugalczyków już w XVI wieku i utrzymywane w tajemnicy. Pierwszym znanym z imienia odkrywcą Australii (1606) został uznany Holender Willem Janszoon. W ten sposób po raz pierwszy w historii określona cywilizacja zdobyła wiedzę o wszystkich zamieszkałych kontynentach, co było początkiem nieodwracalnych zmian historycznych. Nie był to koniec odkryć nowych kontynentów, gdyż pozostała jeszcze Antarktyda, aby ludzkość po raz pierwszy w swej historii stała się we własnej świadomości „kompletna”.

    Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) – jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy półprostą poprowadzoną ze środka kuli ziemskiej i przechodzącą przez dany punkt na jej powierzchni a płaszczyzną równika.Traktat z Tordesillas – umowa między Portugalią i Hiszpanią podpisana na zamku w Tordesillas 7 czerwca 1494 roku. Oba królestwa podzieliły w nim między siebie tereny w basenie Oceanu Atlantyckiego odkryte w wyniku wielkich odkryć geograficznych. Linia graniczna między strefami wpływów dwu mocarstw miała przebiegać na 370 lig na zachód od Wysp Zielonego Przylądka. Traktat został poprzedzony kilkoma bullami papieskimi.

    Wydarzenia te zapoczątkowały kolejne wyprawy odkrywcze i przyczyniły się do znaczącego poszerzenia horyzontu geograficznego Europejczyków. Rozpoczął się okres wielkiej kolonizacji, w której przodowali początkowo Portugalczycy i Hiszpanie, później dołączyli do nich Holendrzy, Anglicy i Francuzi. Znacząco rozwinął się handel, dotąd przede wszystkim morski (Morze Śródziemne, Bałtyk), teraz stał się oceaniczny. Dotychczasowe potęgi handlowe, takie jak miasta włoskie czy hanzeatyckie, zaczęły tracić na znaczeniu, a zyskiwały ośrodki takie jak Kadyks, Sewilla, Lizbona, Antwerpia. Nowe odkrycia geograficzne miały także wpływ na przemiany umysłowe zachodzące w Europie.

    Cesarstwo zachodniorzymskie – zachodnia część cesarstwa rzymskiego, rządzona przez osobnego cesarza (lub cesarzy) od czasu utworzenia tetrarchii w 285 roku, formalnie niezależna od cześci wschodniej po śmierci cesarza Teodozjusza I w 395. Obejmowała Italię, Galię, Hiszpanię, Brytanię, Dalmację i część Afryki Północnej na zachód od Cyrenajki. W V wieku cesarstwo zachodniorzymskie przeżywało trudności związane z najazdami ludów barbarzyńskich i rozkładem struktur państwowych, co doprowadziło do upadku państwa w 476 roku.Portugalia była pierwszym na świecie państwem prowadzącym politykę kolonialną (od 1415) i ostatnim, które ją zakończyło (1999) (z wyjątkiem Francji). Wraz z zakończeniem rekonkwisty w prowincjach Algarve i Alentejo, kraj ten kontynuował ekspansję chrześcijaństwa poprzez eksplorację wybrzeży Afryki. W połowie XVI wieku to niewielkie królestwo było niekwestionowanym liderem globalnego handlu.

    Tło historyczne[ | edytuj kod]

    Średniowieczna geografia i nawigacja[ | edytuj kod]

    Warunkiem wielkich odkryć geograficznych była rozbudzona ciekawość, chęć podróżowania o na wpóławanturniczym charakterze oraz wiedza geograficzna i warunki techniczne, które umożliwiałyby daleką eksplorację podróżniczą. Wszystkie te warunki zostały spełnione wskutek kumulacji wiedzy i postępu technicznego w Europie późnego średniowiecza. Wiedza geograficzna Europy Zachodniej wczesnego średniowiecza nie wyszła poza osiągnięcia Ptolemeusza i Strabona, i podobnie jak wiedza starożytna miała częściowo charakter legendarny. Wskutek upadku cesarstwa zachodniorzymskiego, a później odizolowania Europy Zachodniej przez państwa muzułmańskie, wiedza ta została częściowo zapomniana. Wstrząs najazdu mongolskiego z 1241 r. uświadomił Europejczykom, że legendarne krainy Azji są nie tylko rzeczywistością, ale i zagrożeniem. Z inicjatywy papieży przedsięwzięto na Daleki Wschód kilka wypraw misyjno-zwiadowczych, dzięki którym Europa po raz pierwszy otrzymała relacje z pierwszej ręki o Chinach, i innych krainach regionu. W ślad za wysłannikami papieskimi podążyli kupcy. Relacja jednego z nich – Marco Polo – stała się jedną z najsłynniejszych opowieści podróżniczych w historii. Wyprawy lądowe trwały jednakże wiele lat. Ich efekt był niepewny nie tylko ze względu na odległość, ale i niebezpieczeństwa, szczególnie dla chrześcijan podróżujących przez niestabilne politycznie, muzułmańskie krainy. Wyprawy te nie przyniosły rozwoju geografii w sensie naukowym, ale rozszerzyły i urealniły europejskie wyobrażenia o świecie.

    System walutowy - ściśle określony zespół norm prawnych, reguł oraz zasad, które określają warunki oraz regulują określony sposób funkcjonowania pieniądza danego kraju świata w transakcjach międzynarodowych. Międzynarodowy system walutowy kształtuje się w wyniku różnych umów międzypaństwowych. W warunkach istnienia odrębnych systemów pieniężnych oraz walutowych w poszczególnych krajach zachodzi konieczność szczegółowej regulacji określonych stosunków walutowych pomiędzy poszczególnymi krajami.Busola magnetyczna – urządzenie nawigacyjne służące do wyznaczania kierunku bieguna magnetycznego. Busola, podobnie jak kompas, jest wyposażona w igłę magnetyczną.

    Geografia i kartografia jako nauka nie istniały we wczesnym średniowieczu. Mapy miały charakter symboliczny i służyły celom dydaktyczno-teologicznym (Mappae mundi). Jednak elity intelektualne średniowiecza przechowały starożytną wiedzę o kulistości ziemi, rozpowszechnionej przez najpopularniejszy podręcznik astronomii Johannesa de Sacrobosco „Tractatus de Sphaare” wydany ok. 1250 r., a szczególnie przez poczytne w późnym średniowieczu dzieło „Imago mundi” wyd. w 1410, kardynała Pierre’a d’Ailly. Kluczowy dla dalekich podróży był rozwój kartografii. Od XIII wieku zaczęto sporządzać niezwykle dokładne mapy wybrzeży, zaopatrzone w pierwsze siatki kartograficzne, tzw. portolany. W przeciwieństwie do wcześniejszych map, miały one charakter praktyczny. Początkowo opisywały one wybrzeża Morza Śródziemnego, potem Morza Czarnego i Europy Północnej.

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.
     Osobny artykuł: Odkrycia i badania Afryki.

    Od XIII wieku wraz z rozwojem miast i handlu nastąpił ogromny postęp w dziedzinie żeglugi. Wyprawy oceaniczne nie były możliwe na łodziach wiosłowych, w których stosunek ilości załogi (głównie wioślarzy) do objętości kadłuba nie pozwalał na zgromadzenie na statku dostatecznej ilości zaopatrzenia. Do rewolucyjnych zmian doszło wskutek udoskonalenia żaglowców, intensywne zwłaszcza od XIII wieku. Wielomasztowe ożaglowanie rejowe i kształt kadłuba umożliwiły płynięcie pod wiatr. Zmniejszenie ilości załogi i zwiększenie objętości kadłuba pozwoliły na zabranie wielkiej ilości zaopatrzenia, szczególne słodkiej wody. Ster stępkowy znacznie usprawnił manewrowanie. Efektem całej serii wynalazków szkutniczych były nowe typu statków: nef, karaka i karawela – pierwsze pełnomorskie żaglowce, uniezależnione eksploatacyjnie od bliskości lądu.

    Azory (port. Açores, wym. [ɐˈsoɾɨʃ]; Arquipélago dos Açores), administracyjnie Region Autonomiczny Azorów – archipelag dziewięciu wysp wulkanicznych należących do Portugalii położony w środkowej części Oceanu Atlantyckiego. Znajduje się około 1500 km od wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego i jest zaliczany do Makaronezji. Na długości 650 km rozciągają się trzy główne grupy wysp (grupa zachodnia: Flores i Corvo, grupa centralna: Faial, Pico, São Jorge, Graciosa i Terceira, grupa wschodnia: São Miguel i Santa Maria). Zróżnicowana rzeźba terenu ze stromymi, skalistymi wybrzeżami i jeziorami kraterowymi świadczy o wulkanicznym pochodzeniu wysp. Archipelag jest nadal obszarem aktywnym sejsmicznie. Ferdynand II Aragoński (ur. 10 marca 1452 w Sos w Aragonii, zm. 23 stycznia 1516 w Madrigalejo) – drugi syn króla Jana II Aragońskiego, pierwsze jego dziecko z drugą żoną, Joanną Enriquez, córką Fryderyka Enriqueza, admirała Kastylii, księcia de Melgar e Rueda. Ojciec wyznaczył go na następcę tronu, pomijając jego starszego przyrodniego brata, Karola z Viany.

    W dziedzinie nawigacji postęp również nastąpił od wieku XIII. Wykorzystując znaną Arabom (lub odkrytą samodzielnie) igłę magnetyczną, osadzono ją w skrzynce, konstruując busolę, co umożliwiło utrzymywanie kursu niezależnie od widoku gwiazd. Wykorzystywano znany starożytnym Grekom kwadrant i astrolabium do mierzenia odległości kątowych między horyzontem a ciałami niebieskimi, co pozwalało na określenie szerokości geograficznej. Najwięcej kłopotów sprawiał pomiar czasu, niezbędny do ustalania długości geograficznej, do którego nadal stosowano w nawigacji klepsydrę. Niewiele dawało to jednak podczas żeglugi na nieznanych wodach. Tutaj najcenniejszym kapitałem była zgromadzone przez pojedynczych żeglarzy wiedza i doświadczenie praktyczne, dotyczące wiatrów, prądów, pogody.

    Amerigo Vespucci, hiszp. Américo Vespucio, port. Américo Vespúcio (ur. 9 marca 1451 we Florencji, zm. 22 lutego 1512 w Sewilli) − włoski kupiec, nawigator, podróżnik morski i kartograf, tercjarz franciszkański.Konserwant (środek konserwujący) – związek chemiczny lub mieszanina związków, powodująca przedłużenie przydatności do spożycia (lub trwałości) produktów spożywczych i przemysłowych. Konserwanty mają za zadanie zapobieganie rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów.

    Rekonkwista[ | edytuj kod]

    Początek XV wieku to przełom w rekonkwiście, dążeniu do wyparcia Maurów z kontynentu europejskiego. W tym czasie kolejne regiony Hiszpanii zostały przyłączone do chrześcijańskiego świata. Europejczykom udało się także wywalczyć na wybrzeżach afrykańskich przyczółki przydatne do dalszej ekspansji.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Nawigacja – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.

    Przyczyny odkryć geograficznych[ | edytuj kod]

    Era europejskich „wielkich odkryć geograficznych” nie jest ani jedyną epoką odkryć, ani pierwszą w Europie. Np. do Ameryki, według obecnego stanu wiedzy, pierwsi przybyli wikingowie. Jednak to właśnie ten okres spowodował ogólnoświatowe skutki polityczne, gospodarcze i cywilizacyjne. Był bowiem początkiem europejskiej kolonizacji, od której rozpoczął się proces globalizacji. Dlatego w wyjaśnianiu tego właśnie okresu odkryć geograficznych historycy dopatrują się głębokich przyczyn gospodarczych i ekonomicznych, tłumaczących trwałość i powodzenie rozpoczętej w ten sposób światowej ekspansji Europejczyków. Utrwalone w literaturze historycznej wyjaśnienia są dyskusyjne, gdyż nie można z całą pewnością twierdzić, czy były to przyczyny, czy skutki odkryć i jaką odgrywały rolę w motywacjach zarówno odkrywców, jak i ich protektorów. Najpowszechniej uznaje się dwie zasadnicze przyczyny gospodarcze powiązane ze sobą: handel przyprawami i niedobór kruszców szlachetnych w Europie.

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Przez wiele wieków, a właściwie tysiącleci, sól była jedyną przyprawą, a zarazem i konserwantem znanym w Europie. W czasach rzymskich zaczęły się pojawiać i inne: cynamon, goździki, gałka muszkatołowa i przede wszystkim pieprz. Wszystkie one pochodziły z dalekiej AzjiIndii lub Indochin. W średniowiecznej Europie oba te regiony geograficzne zlały się w jeden legendarny region zwany Indiami. Miała to być kraina mlekiem i miodem płynąca, bogata w „korzenie” (przyprawy) oraz kruszce szlachetne.

    Willem Janszoon (ur. ok. 1570, zm. 1630), holenderski podróżnik i odkrywca, pierwszy Europejczyk, który dotarł do brzegu Australii.Igła magnetyczna – niewielki magnes trwały, zazwyczaj w kształcie wydłużonej linii, zamocowany tak by mógł się obracać wokół pionowej osi, używany do wskazywania kierunku linii pola magnetycznego.

    Import przypraw korzennych następował nieprzerwanie przez całe średniowiecze, aż do czasów upadku Bizancjum w 1453 roku. Wtedy to wszystkie szlaki handlowe zostały opanowane przez Turków Osmańskich (ottomańskich), którzy uzyskali monopol na import przypraw. W krótkim czasie ceny „korzeni” na rynkach europejskich wzrosły niepomiernie. Dla przykładu, za jeden kwintal goździków na Molukach (Wyspach Korzennych) płacono 2 dukaty. W mieście Malakka już 14 dukatów, w Kalikat, głównym punkcie przeładunkowym ówczesnych Indii, już 50 dukatów. Ostatecznie na giełdzie londyńskiej 213 dukatów. Odkrycie alternatywnej drogi do Indii było więc ekonomiczną koniecznością dla rozwijającej się prężnie Europy. Rozwój systemu monetarnego Europy z bankami finansującymi przedsięwzięcia był wówczas daleko rozwinięty, co ułatwiło organizowanie wypraw podróżniczych.

    Vasco da Gama (wymowa portugalska ˈvaʃku ðɐ ˈɣɐmɐ; ur. ok. 1460 lub 1469 w Sines, w niewielkim porcie w prowincji Alentejo, zm. 24 grudnia 1524 w Koczinie) – odkrywca portugalski, który jako pierwszy dotarł drogą morską z Europy do Indii, opływając Afrykę, co umożliwiło Europejczykom handel z Azją południową. Ster – ruchome urządzenie będące częścią jednostki pływającej lub statku powietrznego (patrz: powierzchnie sterowe samolotu), służące zarówno do utrzymywania jak i do zmiany kierunku ruchu. Działanie steru zmienia kątową orientację jednostki w przestrzeni.

    W drugiej połowie XV wieku szybko rozwijająca się europejska gospodarka towarowo-pieniężna zaczęła odczuwać niedobór metali szlachetnych (używanych jako środki płatnicze), niezbędnych do jej sprawnego działania. Nastąpiła intensyfikacja wydobycia na kontynencie europejskim, jednak te zasoby nie mogły zapewnić odpowiedniej ilości kruszcu, zaczęto więc rozglądać się za możliwością jego zdobycia poza Europą. W XV wieku wystąpił także poważny kryzys w handlu śródziemnomorskim, za pośrednictwem którego Europa sprowadzała towary ze Wschodu m.in. przyprawy, pachnidła, tkaniny jedwabne i bawełniane. Rosła liczba pośredników, co powodowało wzrost ceny końcowej poszukiwanych produktów (płacono za nie kupcom arabskim metalami szlachetnymi, co jeszcze bardziej pogłębiało ich deficyt w Europie), naturalna więc była chęć dążenia kupców do poszukiwania nowych szlaków handlowych. Do niedawna uważano, że handel śródziemnomorski poważnie ucierpiał w wyniku ottomańskich podbojów, zwłaszcza zajęcia Konstantynopola w 1453 roku, jednak nowsze badania przeczą tym poglądom: Turcy wspierali handel z Europą za pośrednictwem Egiptu i Syrii, przynoszący im wielkie zyski, ucierpiał on natomiast w wyniku portugalskich odkryć na Oceanie Indyjskim. Ostatnie badania historyków przyznały także znacznie większą rolę w stymulowaniu odkryć geograficznych nie kupcom, ale szlachcie – portugalskiej i prawdopodobnie hiszpańskiej. Kryzys gospodarki feudalnej w XIV oraz XV wieku i gorsza w tej sytuacji pozycja ekonomiczna (i społeczna) arystokracji, miały ją pchnąć do poszukiwania bogactw (i tym samym poprawy swego położenia) w krajach zamorskich.

    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).
    Klaudiusz Ptolemeusz, Ptolemeusz Klaudiusz lub po prostu Ptolemeusz (łac. Claudius Ptolemaeus, stgr. Κλαύδιος Πτολεμαῖος Klaudios Ptolemaios; ur. ok. 100, zm. ok. 168) – astronom, matematyk i geograf greckiego pochodzenia. Urodzony w Tebaidzie, kształcił się i działał w Aleksandrii należącej wówczas do Imperium rzymskiego około II wieku n.e.
    Pieprz (Piper L.) – rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych (Piperaceae). Należą do niego liczne gatunki (według niektórych klasyfikacji ponad 700) występujące na obszarach o klimacie równikowym i zwrotnikowym. Największe znaczenie użytkowe ma pieprz czarny, z nasion którego wytwarzana jest popularna przyprawa. On też jest gatunkiem typowym.
    Hanza, Liga Hanzeatycka, Związek Hanzeatycki (z st.-wys.-niem. hansa - grupa) – związek miast handlowych Europy Północnej z czasów Średniowiecza i początku ery nowożytnej. Miasta należące do związku popierały się na polu ekonomicznym, utrudniając pracę kupcom z miast nienależących do związku, jednocześnie zaś stwarzały realną siłę polityczną i niekiedy wojskową.
    Przyprawa – składnik dodawany do potraw, zwykle w znikomych ilościach, dla polepszenia ich walorów smakowych, zapachowych i w rzadkich przypadkach (takich jak kurkuma czy szafran) wizualnych. W dalekiej przeszłości niektóre rośliny, które obecnie stosujemy jako przyprawy, były stosowane przez znachorów, czarowników i kapłanów. Służyły jako leki, afrodyzjaki, święte oleje, kadzidła itp.
    Paolo dal Pozzo Toscanelli (ur. w 1397 we Florencji, zm. 10 maja 1482 tamże) – włoski matematyk, astronom i kosmograf.
    Kwintal (arab. qinṭār przez fr. quintal) – pozaukładowa jednostka miary masy używana tradycyjnie przez rolników, w wydawnictwach fachowych zwana decytoną. Zwana jest potocznie metrem (nie mylić z metrem – jednostką długości).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.067 sek.