• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielkie Koryciska

    Przeczytaj także...
    Tyrałowa Czuba (1400 m n.p.m.) – mało wybitny reglowy wierzchołek (czuba) w bocznym grzbiecie odchodzącym od Furkaski we wschodnim kierunku. Grzbiet ten oddziela Dolinę Krytą od doliny Wielkie Koryciska. Obydwie są odnogami Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Tyrałowa Czuba znajduje się w górnej części tego grzbietu, ok. 250 m na wschód od północnej grani Wołowca i biegnącej nią granicy polsko-słowackiej.Siwa Polana – położona na wysokości 910–935 m n.p.m. śródleśna polana u wylotu Doliny Chochołowskiej, na obrzeżu Tatr Zachodnich w mikroregionie zwanym Rowem Kościeliskim. Znajduje się w odległości 1 km od skrzyżowania dróg w Roztokach, przez które przebiega droga Zakopane – Witów – Czarny Dunajec. Od skrzyżowania prowadzi do niej wąska asfaltowa droga. Przy drodze domy z noclegami dla turystów, gazdówka. Na polanie wiosną zakwitają krokusy, a jesienią zimowit jesienny. Siwa Polana jest najniższym miejscem, gdzie naturalnie występuje bardzo rzadka i piękna roślina tatrzańska – pełnik siedmiogrodzki. Na południowym końcu polany, przy drodze skałka i pamiątkowy nagrobek w miejscu, gdzie 27 grudnia 1939 r. gestapo rozstrzelało 9 Polaków.
    Ekotyp (gr. oíkos – dom, týpos – treść, obraz) – forma w obrębie gatunku roślin lub zwierząt, która tworzy populację (lub grupę populacji) posiadającą zestaw cech charakterystycznych dla danego środowiska, wykształcony w wyniku ewolucji. Cechy wyróżniające ekotyp wykształcają się w szczególności pod wpływem klinowej zmienności środowiska, która powoduje dostosowanie populacji do warunków siedliskowych.
    Sasanka słowacka w Polsce występuje jedynie w Wielkich i Małych Koryciskach

    Wielkie Koryciska – dolina w Tatrach Zachodnich, będąca orograficznie lewym odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej. Jej wylot znajduje się w odległości ok. 1900 m powyżej górnego końca Siwej Polany. W miejscu tym droga prowadząca dnem Doliny Chochołowskiej oddala się od Chochołowskiego Potoku, a na niewielkiej polance znajduje się przy niej nieduża wiata dla turystów. Poprzez potok odchodzi droga gospodarcza prowadząca Wielkimi Koryciskami. Zalesiona dolina o krętym przebiegu wcięta jest pomiędzy wzniesienia Koryciańskiej Czuby (1161 m), Krytej Czuby (1261 m) i Tyrałowej Czuby (1400 m). Po jej orograficznie lewej stronie znajdują się dolomitowe Koryciańskie Turnie, a po orograficznie prawej, poniżej szczytu Tyrałowej Czuby – polana Tyrałówka. Lodowiec chochołowski tutaj nie dotarł, a lokalny się nie utworzył, V-kształtna dolina wyrzeźbiona została przez wodę. Dnem doliny spływa potok Koryciańska Siklawa. Na potoku w górnej części doliny znajduje się 30-metrowej wysokości próg skalny, z którego spada wodospad

    Lodowiec górski – lodowiec, którego forma jest ściśle uwarunkowana lokalną morfologią podłoża. Lodowce górskie występują w górach wszystkich stref klimatycznych, jeśli góry te osiągają wysokość lokalnej granicy wieloletniego śniegu.Relikt (przeżytek) – termin biogeograficzny służący na określenie współczesnych organizmów, zarówno roślinnych jak i zwierzęcych, mających w przeszłości szerszy zasięg geograficzny, lecz obecnie żyjących na terenie znacznie mniejszym. Zmniejszenie zasięgu może świadczyć o tendencji gatunku do wymierania.

    Dawniej tereny te wchodziły w skład Hali Krytej. Rejon doliny, mającej w wielu miejscach charakter wąwozu, zbudowany jest ze skał dolomitowych i znajduje się w nim wiele osobliwości przyrodniczych. Na jego zboczach znajdują się największe w polskich Tatrach i jedyne tu naturalne skupiska sosen reliktowych (górski ekotyp sosny zwyczajnej). Znajduje się tutaj jedno z dwóch tylko w polskich Tatrach (i w ogóle w całej Polsce) miejsc, w których rośnie sasanka słowacka (drugie miejsce to Małe Koryciska). Występuje także rzadki w Polsce ostrożeń głowacz, sosna drzewokosa (mieszaniec kosodrzewiny z sosna zwyczajną) i rzadka w polskich Karpatach mydlnica lekarska. Wielkie Koryciska i rejon Bobrowca to jedyne w Polsce miejsca, gdzie obserwowano występowanie rzadkiego gatunku motyla – górówki pronoe. W górnej części doliny znajdują się jaskinie: Wilcza Nora i Schron w Wielkich Koryciskach.

    Górówka pronoe (kniejowiec barwny większy) (Erebia pronoe) – gatunek motyla z rodziny południc. Występuje w Alpach, Pirenejach, Tatrach, Karpatach Południowych i w górach Półwyspu Bałkańskiego. W Polsce spotykany jedynie w Tatrach Zachodnich.Koryciańska Czuba (1161 m n.p.m.) – reglowy szczyt w długiej północnej grani Wołowca w Tatrach Zachodnich, pomiędzy Furkaską (1491 m) a Małą Furkaską (1133 m). Przebiega przez niego granica polsko-słowacka i Wielki Europejski Dział Wodny między Morzem Bałtyckim i Czarnym. We wschodnim kierunku ciągnie się od Koryciańskiej Czuby kręty grzbiet z Koryciańskimi Turniami, oddzielający dwie boczne odnogi Doliny Chochołowskiej: Wielkie Koryciska (po południowej stronie grzbietu) i Małe Koryciska (po północnej stronie). Na słowacką stronę, do Doliny Cichej Orawskiej opada spod Koryciańskiej Czuby jedna z dwóch odnóg żlebu Bratraniec.

    Dla turystów obszar ten jednak jest niedostępny. Znajduje się na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego, nie prowadzi tędy żaden szlak turystyczny, natomiast górna część Wielkich Korycisk to obszar ochrony ścisłej Koryciska.

    Przypisy

    1. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    2. Tatry. Travel Polska. [dostęp 2013-01-21].
    3. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2015-11-04].
    4. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    5. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
    6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    7. T Mączka. Obiekty jaskiniowe w Dol. Wielkie Koryciska. „Dewiator”. 1995 r., Nr 5/11. s. 6. 
    8. Jaskinie, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-06-25].


    Mydlnica lekarska (Saponaria officinalis L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych. Naturalny obszar jej występowania to Europa, Azja i Afryka Północna, ale roślina rozprzestrzeniła sie także w innych rejonach świata. W Polsce jest pospolita na niżu, jest też uprawiana.Koryciańskie Turnie – zbudowane z wapieni i dolomitów turnie i turniczki na północnych zboczach doliny Wielkie Koryciska (jedna z zachodnich odnóg Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich). W rejonie tym nie prowadzą żadne szlaki turystyczne, ponadto górna część Koryciańskich Turni znajduje się na obszarze ochrony ścisłej Koryciska. Na wysokości 1090 m n.p.m. znajduje się tutaj jaskinia Schron w Wielkich Koryciskach o korytarzach długości 7,5 m.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Kryta Czuba (1246 m) – reglowy szczyt w otoczeniu Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich . Znajduje się w zakończeniu grzbietu odchodzącego we wschodnim kierunku od Furkaski poprzez Tyrałową Czubę. Grzbiet ten oddziela Dolinę Krytą od doliny Wielkie Koryciska. Obydwie są odnogami Doliny Chochołowskiej.Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tyrałówka – polana w Dolinie Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w Wielkich Koryciskach, jednym z zachodnich odgałęzień tej doliny. Położona jest na wysokości 1205–1250 m n.p.m., na południowo-zachodnich zboczach Wielkich Korycisk, u podnóży Tyrałowej Czuby.
    Chochołowski Potok – potok płynący dnem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jest uważany za środkowy bieg Czarnego Dunajca. Górnym biegiem jest Wyżni Chochołowski Potok. Nazwą Chochołowski Potok obejmuje się potok na odcinku od ujścia Jarząbczego Potoku do ujścia Koryciańskiej Siklawy. Odcinek od ujścia tej ostatniej do ujścia Kirowej Wody nosi nazwę Siwej Wody.
    Tatrzański Park Narodowy (TPN) – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski. Utworzony z dniem 1 stycznia 1955 przez rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. Jego odpowiednikiem po stronie słowackiej jest TANAP.
    Wilcza Nora – jaskinia w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w górnej części doliny Wielkie Koryciska, na wysokości 1079 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 12 metrów, a jej deniwelacja 3 metry.
    Bobrowiec (słow. Bobrovec) – samodzielny masyw górski na granicy polsko-słowackiej, wznoszący się ponad Doliną Chochołowską, Doliną Juraniową i Doliną Bobrowiecką Orawską w Tatrach Zachodnich.
    Hala Kryta lub Hala Kryta-Koryciska – dawna hala pasterska w polskich Tatrach Zachodnich. Obejmowała obszary po zachodniej stronie Doliny Chochołowskiej: Dolinę Krytą wraz z Krytą Polaną i dolinę Wielkie Koryciska wraz z polaną Tyrałówka. Łączna powierzchnia hali w 1960 wynosiła 27,85 ha, w tym lasy stanowiły 18,23 ha, nieużytki 9,62 ha. Była to więc hala o znikomej wartości użytkowej, wypas w przeliczeniu na owce wynosił 60 sztuk. Największą wartość użytkową przedstawiały polany, te były jednak koszone, wypas zaś odbywał się głównie na ich obrzeżach, w wąskiej i kamienistej dolince oraz w otaczających ją lasach.
    Sasanka słowacka (Pulsatilla slavica G. Reuss) – gatunek rośliny z rodziny rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Występuje naturalnie na Słowacji; w Tatrach Zachodnich, na Choczu, w Niżnych Tatrach, w Wielkiej Fatrze i Małej Fatrze. W Polsce podawana była z dwu stanowisk – Wielkie Koryciska i Małe Koryciska w Dolinie Chochołowskiej, także znajdujące się w Tatrach Zachodnich. Odnaleziono ją jednak tylko w Wielkich Koryciskach. Jest sporadycznie uprawiana w alpinariach. Roślina bardzo rzadka, chroniona. Według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa gatunku to Anemone slavica G.Reuss.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.