• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielkie

    Przeczytaj także...
    Gmina Wielkie (od 1948 gmina Abramów) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1948 roku w woj. lubelskim (dzisiejsze woj. mazowieckie). Początkowo siedzibą gminy była wieś Wielkie, a po wojnie Abramów.Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.
    Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy w Polsce. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne (np. sioła, przysiółki, kolonie, okręgi, obwody, rejony, rewiry). Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań. Szczególną kompetencją, przysługującą wyłącznie sołectwom, jest dysponowanie (od 2009 r.), funduszem sołeckim.

    Wielkiewieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Abramów. Stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Abramów.

    W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

    Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. Do 1948 roku miejscowość była siedzibą gminy Wielkie.

    Bronisław Chlebowski (ur. 10 listopada 1846 w Warszawie, zm. 28 marca 1918 tamże) – polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.Liber beneficiorum (z łac. Księga dobrodziejstw lub też Księga beneficjów) – księga (spis) beneficjów, dóbr i przywilejów, zwłaszcza kościelnych, sporządzana dla celów statystycznych i podatkowych. Wypisy z takich ksiąg sądy cywilne przyjmowały jako prawomocne dowody w sporach majątkowych.

    Integralne części wsi[ | edytuj kod]

    Historia[ | edytuj kod]

    Wieś notowana w roku 1429 jako Welyky: 1446 Wyelke, 1464 Vyelkye, 1470–80 Vyelyko, 1533 Vyelgye.

    Położona historycznie w powiecie lubelskim parafii Rudno (Długosz L.B. t. II s. 557). Z akt ziemskich sądowych wiadomo że w 1429 roku Janusz z Płonek odstępuje trzymane w zastawie wsie Wielkie i Wola Wieliska Piotrowi Kurowskiemu za 90 grzywien. Ten sam Janusz z Płonek daje w roku 1446 synowi Jakubowi dział w Woli i Woli Wieliskiej. W roku 1464 wieś była w kluczu Kurowskim co także odnotowano w aktach ziemskich. W wieku XVI dziesięcina z całej wsi w wysokości 9 grzywien oddawana była plebanowi w Rudnie (Księga Beneficjów poz. 439 roku 1529). W latach 1531–1533 odnotowano pobór z 5 ½ łana.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Gmina Abramów (do 1948 gmina Wielkie ) - gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim. Siedzibą władz gminy jest Abramów. Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 4396 osób.

    Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z roku 1893, Wielkie stanowiły wieś i folwark w powiecie lubartowskim, gm. Wielkie, parafii Rudno, odległe 18 wiorst od Lubartowa, w pobliżu Michowa, posiada szkołę początkową i urząd gminy.

    Spis z 1827 roku pokazał tu 47 domów i 240 mieszkańców.

    W roku 1886 folwark Wielkie posiadał rozległość mórg 463 w tym: grunty orne i ogrody mórg 235, łąk mórg 61, lasu mórg 147, nieużytków mórg 20. budynków murowanych 6, drewnianych 12. płodozmian 10. polowy, las nieurządzony. Od dóbr powyższych w r. 1886 oddzielono folwark Izabelmont mórg 731 i folwark Glinnik mórg 374

    Województwo lubelskie – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejąca w latach 1474–1795, część prowincji małopolskiej. Obejmowała powierzchnię 10 230 km² posiadając 3 powiaty. Siedzibą wojewody oraz miejscem odbywania sejmików ziemskich był Lublin.Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius, Longinus; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – kronikarz, polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.

    Poprzednio do dóbr Wielkie należały: wieś Wielkie osad 55, mórg 925; wieś Glinnik osad 43, mórg 825; wieś Abramów osad 63, mórg 1257. wieś Łąkoć osad 7, mórg 15.

    Dobra te przed rokiem 1882 należały do rodziny Iżyckich, od sukcesorów Iżyckich nabył je w roku 1882 – Gross. Gmina Wielkie, należała do sądu gminnego okręgu I w Michowie, najbliższa stacja pocztowa w Kurowie. Gmina ma 16263 mórg obszaru i 3947 mieszkańców. Prócz 45 żydów sami katolicy.(Opisu dostarcza Bronisław Chlebowski w Słowniku tom XIII str.342).

    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

    Urodził się tu Tadeusz Gniot – polski szachista, żołnierz Armii Krajowej, z zawodu nauczyciel matematyki.

     Osobny artykuł: Gmina Wielkie do 1948 roku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-04-14].
    2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2016-02-29].
    3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29]. 
    4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
    5. Jednostki pomocnicze gminy Abramów. Urząd Gminy Abramów. [dostęp 2016-02-29].
    6. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
    7. Wielkie, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
    8. Wielkie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIII: Warmbrun – Worowo. Warszawa 1893.
    Tadeusz Gniot (ur. 20 stycznia 1913 we wsi Wielkie, zm. 18 maja 1978 w Szczecinie) – polski szachista, żołnierz Armii Krajowej, z zawodu nauczyciel matematyki.Województwo lubelskie – jednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego Polski o powierzchni 25 122,49 km². Obejmuje obszar Niziny Południowopodlaskiej, Polesia Wołyńskiego, Wyżyny Lubelskiej, Wyżyny Wołyńskiej i Kotliny Sandomierskiej. Zamieszkuje je 2,15 mln osób. Siedzibą władz wojewódzkich jest Lublin.




    Warto wiedzieć że... beta

    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.
    Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.
    Rudno – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów, w sołectwie Rudno.
    Województwo lubelskie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975-1998. Położone było we wschodniej Polsce. Sąsiadowało z województwami: bialskopodlaskim, siedleckim, radomskim, tarnobrzeskim, zamojskim i chełmskim. W nowym podziale administracyjnym, od 1999 r. ziemie dawnego województwa znalazły się w całości w nowym i większym województwie lubelskim. Siedzibą województwa był Lublin.
    Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk, z siedzibą w Warszawie na Rynku Starego Miasta 29/31 w kamienicy pod św. Anną. Instytut powstał w roku 1953 jako placówka PAN i jego twórcą oraz pierwszym dyrektorem był Tadeusz Manteuffel, historyk średniowiecza.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Powiat lubartowski - powiat w Polsce (województwo lubelskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Lubartów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.