• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielka Kopa Koprowa

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Brdarowy Przechód (słow. Brdárov priechod) – położona na wysokości ok. 1710 m n.p.m. przełęcz w Brdarowych Grapach, bocznej grani Liptowskich Kop w słowackich Tatrach. Przełęcz ta oddziela najwyższy szczyt tej grani Wielką Brdarową Grapę (1859 m) od Wielkiej Kopy Koprowej (2052 m). Południowe stoki spod przełęczy opadają do doliny Koprowicy, północne do Doliny Szpaniej; spływa nimi jeden z cieków Szpaniego Potoku.
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.

    Wielka Kopa Koprowa (słow. Veľká kopa, niem. Velka Kopa, Großer Schafberg, węg. Velka Kopa, Nagy-Koprova-tető, 2052 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Liptowskich Kop (Liptovské kopy) położony pomiędzy Garajowymi Kopami – dokładniej Wielką Garajową Kopą (Veľká Garajova kopa) – od których oddziela go Garajowa Przełęcz Wyżnia (Vyšné Garajovo sedlo, 1916 m), a Gołymi Wierchami – dokładniej Zadnim Gołym Wierchem (Zadný Holý vrch) – od których oddziela go Turkowa Przełęcz (Turkovo sedlo, 1948 m).

    Kokawa Liptowska (słow. Liptovská Kokava) – wieś słowacka położona nad Białą Liptowską (na przeciwległym brzegu znajduje się Przybylina), na Liptowie, w kraju żylińskim, w powiecie Liptowski Mikułasz. Leży na wysokości około 796 m n.p.m. u południowych stóp Tatr.Józef Grabowski (ur. ok. 1890 r. w Krakowie?, data śmierci nieznana) – polski narciarz, taternik, działacz sportowy.

    Topografia[]

    Od wierzchołka Wielkiej Kopy Koprowej odchodzą trzy boczne granie Liptowskich Kop:

  • ramię południowo-wschodnie, nazywane Kudłatą Grańką (Kudlatý hrebienok), oddziela Dolinkę Garajową (Garajova dolina) od Dolinki Turkowej (Turkova dolina),
  • zachodnia grań, odchodząca w pobliżu Turkowej Przełęczy z Brdarowymi Grapami (Brdárove grapy) oddzielonymi od masywu Wielkiej Koprowej Kopy przez przełęcz Brdarowy Przechód (Brdárov priechod). Ramię to oddziela dolinę Koprowicę (Kôprovnica) od Doliny Szpaniej (Špania dolina),
  • północno-zachodnia grań z Magurą Rycerową, którą oddziela przełęcz Wyżni Rycerowy Zawracik (Vyšný Licierov závrat, 1949 m). Grzbiet ten w Wyżniej Magurze Rycerowej (Veľká Licierova magura) rozdziela się na dwa ramiona, z których jedno odchodzi w kierunku północnym przez Niżni Rycerowy Zawracik (Nižný Licierov závrat, 1860 m) do Rycerowej Kopy (Licierova kopa, 1901 m). Drugie ramię kieruje się na zachód przez Pośrednią Magurę Rycerową (Prostredná Licierova magura, 1933 m), w której rozdwaja się, a jego północne i zachodnie ramię ograniczają Rycerowy Żleb (Magurský žľab). Z tym żlebem sąsiaduje Małe Rycerowe (Predné Licierovo). Wielkie Rycerowe (Zadné Licierovo) wcina się pomiędzy północno-wschodnie ramię Wyżniej Magury Rycerowej a północno-zachodnie ramię Wielkiej Kopy Koprowej. Ta rozległa kotlina podchodzi pod Wielką Kopę Koprową.
  • Opis[]

    Wielka Kopa ma kopulasty i trawiasty wierzchołek. Dawniej była wypasana, pasły tutaj miejscowości Kokawa i Wychodna. Dokumenty pasterskie wymieniają tę górę już w latach 1670 i 1715, w druku wymienia ją Matej Bel w 1736 jako Koprowa Wielka. Od 1948 jest obszarem ochrony ścisłej i jest niedostępna dla turystów. Zimą schodzą z niej ogromne lawiny. Badaniami naukowymi Wielkiej Kopy zajmowali się polscy naukowcy: M. Jurek (1928–1929), Mieczysław Klimaszewski, Jerzy Młodziejowski (1930–1934). Sam wierzchołek o powierzchni ok. 3000 m² zbudowany jest z białych granitów z wtrąceniami z gnejsów. Występują na niej rowy tektoniczne i inne polodowcowe formy. Przez polskich topografów wraz z całymi Liptowskimi Kopami zaliczana do jest do Tatr Wysokich, przez topografów słowackich do Tatr Zachodnich. Drogi na szczyt były znane od dawna pasterzom i kłusownikom. Pierwsze odnotowane wejście turystyczne zimowe – Józef Grabowski z pięcioma osobami towarzyszącymi – 3 marca 1912 r.

    Pośrednia Magura Rycerowa (słow. Prostredná Licierova Magura, 1933 m) – jeden ze szczytów Liptowskich Kop w słowackich Tatrach. Znajduje się w bocznym ich grzbiecie zwanym Magurą Rycerową, który od Wielkiej Kopy Koprowej odchodzi w północno-zachodnim kierunku, następnie w Wielkiej Magurze Rycerowej zmienia kierunek na zachodni. Grzbiet ten oddziela Dolinę Cichą od Doliny Szpaniej będącej jej bocznym odgałęzieniem.Garajowa Przełęcz Wyżnia (słow. Vyšné Garajovo sedlo) – przełęcz położona na wysokości 1916 m n.p.m. w masywie Liptowskich Kop, w słowackich Tatrach Wysokich. Oddziela Wielką Kopę Koprową od Wielkiej Garajowej Kopy.

    Przypisy

    1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IV. Walentkowa Przełęcz – Przełączka pod Zadnim Mnichem. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1951.

    Bibliografia[]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.
    3. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
    Matej Bel (łac. Belius Matthias, węg. Bél Mátyás, niem. Matthias Bél; ur. 22 marca 1684 w miejscowości Očová koło Zwolenia, zm. 29 sierpnia 1749 w Altenburgu w Austrii, pochowany w Bratysławie) – słowacki kaznodzieja ewangelicki, polihistor, filozof, pedagog, encyklopedysta. Prekursor słowackiego oświecenia, pionier nowoczesnych nauk historyczno-geograficznych na Węgrzech, jeden z najwybitniejszych uczonych XVIII w. w tej części Europy. Członek wielu zagranicznych towarzystw naukowych i akademii.Wielkie Rycerowe (słow. Veľké Licierovo, Zadné Licierovo) – lewoboczne odgałęzienie Doliny Wierchcichej w słowackich Tatrach. Jest to bardzo stroma dolina zawieszona w Liptowskich Kopach. Od południowej strony podchodzi pod szczyt Wielkiej Kopy Koprowej (2052 m n.p.m.), Wyżni Rycerowy Zawracik (1946 m) i Wyżnią Magurę Rycerową (1992 m), od wschodniej strony jej obramowanie stanowią Zadnia Rycerowa Kopa (1933 m n.p.m.) i Wielka Garajowa Kopa (1979 m), od zachodniej Rycerowa Kopa (1902 m).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Małe Rycerowe (słow. Malé Licierovo, Predné Licierovo) – lewoboczne odgałęzienie Doliny Cichej w Liptowskich Kopach w słowackich Tatrach. Opada spod wierzchołka Wyżniej Magury Rycerowej (1933 m n.p.m.), pomiędzy stokami Pośredniej Magury Rycerowej i Rycerowej Kopy w północnym kierunku do Doliny Cichej w okolice Liptowskiego Koszaru (1265 m). Według badań Janiny Mastalerzówny i Mieczysława Klimaszewskiego z 1930 r. w czasie ostatniego zlodowacenia w górnej części Małego Rycerowego znajdował się niewielki lodowiec wypełzający na dno Doliny Cichej, która wówczas nie była zlodowacona. Dnem dolinki spływa Mały Rycerowy Potok uchodzący do Cichej Wody. Zimą Małym Rycerowym spadają lawiny.
    Dolinka Garajowa (słow. Garajova dolina) – niewielka dolinka położona na terenie Słowacji w Tatrach Wysokich, na północ od Dolinki Turkowej (Turkova dolina). Obydwie te dolinki są bocznymi, orograficznie prawymi odgałęzieniami Doliny Koprowej (Kôprová dolina).
    Mieczysław Marian Klimaszewski (ur. 26 lipca 1908 w Stanisławowie, zm. 27 listopada 1995 w Krakowie) – polski geograf i geomorfolog, działacz państwowy, przewodniczący Krakowskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.
    Wyżni Rycerowy Zawracik (słow. Vyšný Licierov závrat) – położona na wysokości 1949 m n.p.m. przełęcz w Liptowskich Kopach w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w ich bocznym grzbiecie, pomiędzy Wielką Kopą Koprową (2052 m) a położoną po jej północno-zachodniej stronie Wyżnią Magurą Rycerową (1992 m). Grań pomiędzy przełęczą a Wielką Kopą Koprową nosi nazwę Kudłatej Grańki. Wschodnie strome stoki spod przełęczy opadają do wiszącej doliny zwanej Wielkim Rycerowym, bardziej łagodne stoki zachodnie do Doliny Szpaniej.
    Wyżnia Magura Rycerowa (słow. Veľká Licierova magura, 1992 m) – jeden ze szczytów Liptowskich Kop w słowackich Tatrach. Znajduje się w bocznym ich grzbiecie zwanym Magurą Rycerową, pomiędzy Wielką Kopą Koprową, oddzielony od niej przełęczą Wyżni Rycerowy Zawracik (1946 m), a Pośrednią Magurę Rycerową (1933 m). Grzbiet ten oddziela Dolinę Cichą od Doliny Szpaniej będącej jej bocznym odgałęzieniem.
    Wychodna (słow. Východná) – duża wieś słowacka (ok. 2300 mieszkańców) położona na Liptowie, w kraju żylińskim, w powiecie Liptowski Mikułasz. Na północ od wsi przebiega trasa europejska E50, łącząca Francję z Rosją. Wychodna leży 38 km na wschód od Liptowskiego Mikułasza na wschodnim krańcu Liptowa. Być może stąd pochodzi nazwa wsi (východ po słowacku znaczy wschód). Założyli ją około 1270 roku osadnicy ze Spisza, od 1469 r. należała do majątku Liptowskiego Gródka. We wsi znajduje się katolicki gotycki kościół św. Stefana z XV w., przebudowany w 1803 r. oraz kościół ewangelicki z 1926 r. Zabudowa wsi w większości pochodzi z XX w. W Wychodnej zlokalizowany jest amfiteatr, w którym od roku 1953 na przełomie czerwca i lipca organizowane są międzynarodowe festiwale folklorystyczne. Festiwalowi towarzyszy konkurs tancerzy i wystawa rzeźby ludowej. Z Wychodnej dobrze prezentuje się szczyt Krywania (narodowej góry Słowaków) w Tatrach.
    Zadni Goły Wierch Liptowski (słow. Zadný Holý vrch, 1970 m n.p.m.) – podrzędny szczyt Liptowskich Kop (Liptovské kopy). Jego zachodnie stoki opadają do doliny Koprowicy, w dolnej części podcięte są urwiskiem, zaś wschodnie do Doliny Koprowej. Położony jest pomiędzy Wielką Kopą Koprową (Veľká kopa), od której oddziela go Turkowa Przełęcz (Turkovo sedlo, 1948 m), a Skrajnym Gołym Wierchem (Krajný Holý vrch), od którego oddziela go Koprowicka Przełęcz Wyżnia (Vyšné kôprovické sedlo, 1934 m).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.