• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielka Granacka Turnia

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Pośrednia Granacka Szczerbina (słow. Prostredná Granátová štrbina) – przełęcz znajdująca się w masywie Granatów Wielickich w słowackiej części Tatr Wysokich. Stanowi ona najgłębsze z kilku wcięć w grani pomiędzy Małą Granacką Turnią a Wielką Granacką Turnią. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich. Siodło Pośredniej Granackiej Szczerbiny jest wyłączone z ruchu turystycznego i nie prowadzą na nie żadne znakowane szlaki turystyczne, dostęp na tę przełęcz mają jedynie taternicy.
    Granaty Wielickie (słow. Velické Granáty, Granátová stena, niem. Granatenwand, węg. Gránátfal) – postrzępiona grań odchodząca od Staroleśnego Szczytu (Bradavica) w kierunku południowo-wschodnim, oddzielona od niego Kwietnikową Przełączką (Kvetnicové sedlo). Wznosi się ona pomiędzy Doliną Wielicką (Velická dolina) a Doliną Sławkowską (Slavkovská dolina). W grani Granatów Wielickich znajdują się (w kolejności od Kwietnikowej Przełączki):

    Wielka Granacka Turnia (słow. Veľká Granátová veža, niem. Granatenwandturm, węg. Gránátfaltorony) – wybitna turnia w masywie Granatów Wielickich o wysokości 2318 lub 2344 m n.p.m., w słowackich Tatrach Wysokich. Od Małej Granackiej Turni oddzielona jest Pośrednią Granacką Szczerbiną, natomiast od Dwoistej TurniNiżnią Granacką Szczerbiną. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich.

    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.Dwoista Turnia (słow. Dvojitá veža, niem. Ottospitze, węg. Ottocsúcs) – turnia o wysokości 2312 m n.p.m. w masywie Granatów Wielickich, w słowackich Tatrach Wysokich. Należy do Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich. Od Wielkiej Granackiej Turni oddziela ją Niżnia Granacka Szczerbina, a od Wielickiej Kopy szerokie siodło Dwoistej Przełęczy. W południowo-zachodnim żebrze Dwoistej Turni znajduje się Wielicka Baszta, od wierzchołka oddzielona Dwoistym Przechodem, przez który biegnie Granacka Ławka.

    Wielka Granacka Turnia bywa niekiedy zwana Granacką Turnią. W kierunku Doliny Wielickiej odchodzą od niej dwa skalne żebra, w których znajduje się kilka podrzędnych obiektów jej masywu. W ramieniu znajdującym się dalej na północny zachód położona jest Wielka Granacka Baszta (oddzielona Wyżnim Granackim Przechodem), natomiast w drugim – Mała Granacka Baszta (oddzielona Niżnim Granackim Przechodem). Przez przełęcze oddzielające obie te turnie biegnie Granacka Ławka.

    Niżni Granacki Przechód (słow. Nižné Granátové sedlo) – przełęcz znajdująca się w masywie Granatów Wielickich w słowackiej części Tatr Wysokich. Oddziela ona Wielką Granacką Turnię w grupie Granackich Turni od Małej Granackiej Baszty znajdującej się w masywie Granackich Baszt. Przełęcz składa się z dwóch siodeł, między którymi wznosi się niewielki skalny garb. Oba siodła Niżniego Granackiego Przechodu są wyłączone z ruchu turystycznego i nie prowadzą na nie żadne znakowane szlaki turystyczne.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Wierzchołek Wielkiej Granackiej Turni nie jest dostępny dla turystów, w ścianach turni znajduje się kilka ciekawych dróg taternickich.

    Dawna nazwa Wielkiej Granackiej Turni to Sławkowska Turnia. Dawne nazewnictwo niemieckie (Blásytalturm, Krukowskiturm) i węgierskie (Blásy völgyi torony, Krukowski-torony) było nadane na cześć Eduarda Blásyego i Józefa Krukowskiego. Krukowski był krakowskim kanonikiem żyjącym w latach 1828–1900.

    Mała Granacka Baszta (słow. Granátová vežička) – urwista turnia znajdująca się w masywie Granackich Baszt (niższym fragmencie Granatów Wielickich) w słowackiej części Tatr Wysokich. Leży ona w widłach Dwoistego Żlebu, między jego głównym (biegnącym w stronę Niżniej Granackiej Szczerbiny) a bocznym ramieniem (kierującym się w stronę Wyżniego Granackiego Przechodu). Od Wielkiej Granackiej Turni oddziela Małą Granacką Basztę siodło Niżniego Granackiego Przechodu, przez które biegnie Granacka Ławka. Na wierzchołek Małej Granackiej Baszty nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, jest ona dostępna jedynie dla taterników.Niżnia Granacka Szczerbina (słow. Dolná Granátová štrbina, niem. Untere Granatenwandscharte, węg. Alsó Gránátfalcsorba) – jedna z przełęczy w masywie Granatów Wielickich, w słowackich Tatrach Wysokich. Stanowi ona najniższe obniżenie grani pomiędzy Dwoistą Turnią a Wielką Granacką Turnią. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich.

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwsze wejścia turystyczne:

  • Karol Englisch i Johann Hunsdorfer junior, 25 lipca 1901 r. – letnie,
  • Dezső Reichart junior, 5 marca 1925 r. – zimowe.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
    2. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 382. ISBN 83-01-13184-5.
    3. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIII. Litworowy Szczyt – Staroleśna Szczerbina. Warszawa: Sport i Turystyka, 1967, s. 208–211.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIII. Litworowy Szczyt – Staroleśna Szczerbina. Warszawa: Sport i Turystyka, 1967.
    Granackie Turnie (słow. Granátové veže) – turnie wznoszące się w większości w głównej grani Granatów Wielickich (Velické Granáty) w słowackich Tatrach Wysokich. Grań ta odchodzi od Staroleśnego Szczytu (Bradavica) w kierunku południowo-wschodnim, jest oddzielona od niego Kwietnikową Przełączką (Kvetnicové sedlo) i rozdziela Dolinę Wielicką na południowym zachodzie i Dolinę Sławkowską na północnym wschodzie.Mała Granacka Turnia (słow. Malá Granátová veža, niem. Kleiner Granatenwandturm, węg. Kis Gránátfaltorony) – wybitna turnia w masywie Granatów Wielickich o wysokości 2298 m n.p.m., w słowackich Tatrach Wysokich. Od masywu Rogatej Turni (dokładniej od Granackiego Rogu) oddzielona jest Wyżnią Granacką Szczerbiną, a od Wielkiej Granackiej Turni – Pośrednią Granacką Szczerbiną. Należy do grupy Granackich Turni – wyższej z dwóch części Granatów Wielickich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Wielka Granacka Baszta (słow. Granátová stena) – turnia o wysokości ok. 2245 m n.p.m. znajdująca się w masywie Granackich Baszt (nieco poniżej Granatów Wielickich) w słowackiej części Tatr Wysokich. Wielka Granacka Baszta leży w zachodnim żebrze Wielkiej Granackiej Turni i jest od niej oddzielona siodłem Wyżniego Granackiego Przechodu, przez który przebiega tzw. Granacka Ławka. Na wierzchołek Wielkiej Granackiej Baszty nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, jej wierzchołek jest dostępny jedynie dla taterników.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.
    Granacka Ławka (słow. Granátová lávka) – długi ciąg trawiasto-skalistych i trawiastych zachodów i półek w słowackich Tatrach Wysokich, oddzielający od siebie dwie części masywu Granatów Wielickich (Velické Granáty): wyższe Granackie Turnie (Granátové veže) i niższe Granackie Baszty (Granátové steny).
    Turnia – rodzaj skalistego, ostrego szczytu lub skałki o stromych lub nawet pionowych ścianach. Charakterystyczna jest dla gór o rzeźbie alpejskiej, przekształconych w wyniku działania lodowca, albo powstała w skałach wapiennych w wyniku działania procesów krasowienia. Niewielką turnię nazywa się zdrobniale turniczką (w gwarze podhalańskiej turnicka). W dawniejszej literaturze tatrzańskiej słowo turnia używano też dla określenia po prostu skalistego terenu. Np "wspinać się po turniach" oznaczało tyle, co chodzić po skałach.
    Johann Hunsdorfer junior (ur. ok. 1875 w Nowej Leśnej – zm. ?) – spiskoniemiecki przewodnik tatrzański, syn Johanna Hunsdorfera seniora, również przewodnika.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.827 sek.