• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielka Armia



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Bitwa - zbrojne starcie sił zbrojnych stron prowadzących wojnę, mające zwykle duży lub decydujący wpływ na przebieg lub wynik operacji, kampanii a nawet wojny. We współczesnej terminologii wojskowej bitwa to kilka jednoczesnych lub kolejnych operacji prowadzonych siłami kilku współdziałających ze sobą frontów lub grup armii przy udziale lotnictwa i ewentualnie marynarki wojennej. Potocznie bitwą określa się każde większe starcie zbrojne.Elchingen – gmina w Niemczech, w Bawarii, w rejencji Szwabia, w powiecie Neu-Ulm, w Szwabii, około 10 km na północny wschód od Neu-Ulm, nad Dunajem, przy autostradzie A7 i A8.
    Grenadierzy konni Gwardii podczas bitwy pod Pruską Iławą

    Wielka Armia (fr. Grande Armée) – nazwa nadawana kolejnym głównym armiom, tworzonym w czasie I Cesarstwa Francuskiego w latach 1805-1808 i 1811-1814 przez wojska francuskie i sojusznicze. Motto formacji brzmiało: „Valeur et Discipline” (męstwo i dyscyplina).

    Nicolas Charles Oudinot (ur. 25 kwietnia 1767 w Bar-le-Duc, zm. 13 września 1847 w Paryżu) – książę Reggio, marszałek Francji.Dragoni – żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, „wynalezionej” przez Henryka IV, króla Francji w końcu XVI wieku. Walczyli pieszo (rodzaj piechoty), a poruszali się wierzchem (konno). Używali zarówno broni palnej, jak i białej. Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów byli żołnierzami autoramentu cudzoziemskiego.

    Nazwa formacji[ | edytuj kod]

    Nazwa Wielka Armia pojawiła się po raz pierwszy w korespondencji Napoleona z szefem sztabu marszałkiem Louisem Berthierem w 1803. W rozkazie z 13 stycznia 1804 Napoleon użył terminu „Wielka Armia Wybrzeży Oceanu”. Liczyła około 200 000 ludzi i stacjonowała na wybrzeżu kanału La Manche i miała być przeznaczona do inwazji na Anglię.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.

    Wobec fiaska planu lądowania i perspektywy wojny z Austrią Napoleon 29 sierpnia 1805 przemianował Armię Wybrzeży Oceanu na „Wielką Armię”. 12 października 1808, aby nazwa nie wskazywała na imperialne zamiary Cesarza, Bonaparte porzucił nazwę Wielka Armia, co miało wskazywać na brak zamiaru dalszych podbojów i nie powodowało niepokojów na dworze nowego sojusznika Francji, Aleksandra I, cara Rosji.

    Ułan (ang. Uhlan, niem. Ulan) – żołnierz jazdy lekkiej uzbrojonej w lance, szable oraz broń palną, charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej.Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.

    10 stycznia 1811 w liście do ministra administracji wojennej gen. Lacuée, Napoleon oświadczył, że przystępuje od dnia 15 lutego tego do organizacji nowej „Wielkiej Armii”. Proces jej organizacji został zakończony w 1812. Działała ona aż do momentu pierwszej abdykacji Napoleona 2 kwietnia 1814. Była armią wielonarodowościową a w jej skład weszli oprócz Francuzów żołnierze państw wcielonych do Francji lub pozostających w sojuszu z Cesarstwem Francuskim m.in. Bawarczycy, Wirtemberczycy, Westfalczycy, Polacy, Szwajcarzy, Holendrzy.

    I Cesarstwo Francuskie – państwo w okresie panowania cesarza Francuzów Napoleona I z rodu Bonaparte w latach 1804-1814 i 1815. W czasie największego rozwoju terytorialnego cesarstwo obejmowało rozmaite protektoraty i posiadało wiele państw zależnych. Francja zmuszona była wówczas prowadzić wojny z prawie wszystkimi krajami Europy, łączącymi się przeciwko niej w kolejnych koalicjach. Kres cesarstwu położyła abdykacja Napoleona na rzecz Napoleona II, ten jednak nie został dopuszczony do władzy, a tron francuski zwrócono Burbonom.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.

    W trakcie Stu Dni Napoleon nie używał terminu Wielka Armia, nie chcąc sugerować, że zamierza podejmować jakiekolwiek agresywne działania przeciwko innym państwom, a także chcąc podwyższyć morale Francuzów, sięgając po nazwy armii z czasów rewolucji.

    Organizacja Wielkiej Armii[ | edytuj kod]

    Podział taktyczny[ | edytuj kod]

    Bonaparte przyjął w Wielkiej Armii znany z czasów I Republiki podział wojsk na dywizje (3-4 pułki, artyleria dywizyjna). Grupował je w korpusy (2-3, czasami więcej dywizji piechoty, 1-2 brygady kawalerii lekkiej do celów rozpoznawczych i ubezpieczających). Korpusy były w pełni samodzielne (m.in. posiadały własny sztab), co pozwalało działać bez pomocy z zewnątrz. Sformowano także korpusy kawalerii rezerwowej (głównie jazda ciężka i liniowa), które – w zamiarach cesarza – miały prowadzić decydujące natarcia i zapewnić zwycięstwo Wielkiej Armii. Głównym odwodem Napoleona od początku do końca I Cesarstwa była Gwardia, od 1808 podzielona na Starą (weterani) i Młodą (rekruci wcieleni w szeregi Gwardii); w 1812 wydzielono także Średnią Gwardię (tego rodzaju Gwardię użyto tylko w kampanii rosyjskiej).

    Eugeniusz (Eugène Rose) de Beauharnais, wicehrabia (ur. 3 września 1781 w Paryżu, zm. 21 lutego 1824 w Monachium) – generał francuski w czasie wojen napoleońskich.Belluno – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Belluno. Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwało 36 618 osób przy gęstości zaludnienia 248,8 os./1 km².

    Rodzaje broni[ | edytuj kod]

    | edytuj kod]

    Grenadier (z lewej) i woltyżer, 1808

    W czasach napoleońskich piechota dzieliła się na liniową i lekką, lecz różnice tych rodzajów broni były czysto iluzoryczne (często widoczne tylko w umundurowaniu). W obu tych rodzajach broni występowały kompanie wyborowe (w piechocie liniowej – grenadierzy, a lekkiej – karabinierzy). Dodatkowo w czasach Konsulatu utworzono kompanie woltyżerskie do celów rozpoznawczych i nękających. Każdy pułk piechoty składał się z trzech bądź (rzadziej) czterech batalionów liniowych oraz batalionu szkolnego tzw. zakładu (franc. dépot). Każdy batalion liniowy składał się z dziewięciu kompanii w tym dwóch wyborczych (tj. grenadierskiej i woltyżerskiej) oraz siedmiu fizylierskich. Od 1808 batalion składał się z sześciu kompanii (w tym grenadierska i woltyżerska). Według etatu pułk liczył 3970 żołnierzy (w tym 108 oficerów). W 1812, w momencie szczytowej potęgi militarnej I Cesarstwa piechota liniowa liczyła 130 pułków, natomiast lekka 34. Do tego jeszcze istniały 2 pułki śródziemnomorskie, pułk Walcheren, pułk de Belle Isle, pułk Rè oraz oddziały złożone z innych narodów na francuskim żołdzie np. pułki szwajcarskie, Legia Nadwiślańska, pułki kroackie (rekrutujące się z Chorwatów) czy Legion Irlandzki.

    VIII Korpus Wielkiej Armii - jeden z korpusów Wielkiej Armii I Cesarstwa Francuskiego, nazywany czasem w literaturze "Korpusem wirtemberskim".Gwardia Narodowa (fr. La Garde nationale) - milicja obywatelska, utworzona w okresie Rewolucji Francuskiej w 1789; broniła zdobyczy rewolucji; nie należy mylić Gwardii Narodowej z Gwardią Cesarską (Garde Impériale) stworzonej nieco później przez Napoleona I.

    W wielu nominalnie francuskich pułkach piechoty służyli także Belgowie, Niemcy, Włosi, Holendrzy, Szwajcarzy, Hiszpanie pochodzący z obszarów anektowanych przez Francję.

    Wiosną 1813 w związku z klęską w Rosji wcielono do szeregów wielu młodych rekrutów niemających często przepisowego wieku. Na cześć cesarzowej żołnierzy tych nazwano Marie-Louises. W tym pojawiła się też seria pułków liniowych o numerach 134-156 formowana z Gwardii Narodowej. Oddziały te odznaczyły się w czasie kampanii 1814.

    Jan Henryk Dąbrowski, herbu Virgo Violatta Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce, zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, twórca Legionów Polskich we Włoszech, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).

    Po bitwie lipskiej w związku z przejściem oddziałów saskich na stronę koalicji dekretem z 25 listopada 1813 rozbrojono wszystkie oddziały liniowe złożone z żołnierzy pochodzących z narodów walczących z Francją. Przekształcono je w jednostki pionierów.

    Kawaleria[ | edytuj kod]

    8 Regiment polskich szwoleżerów-lansjerów

    W czasach wojen napoleońskich kawaleria dzieliła się na ciężką, liniową i lekką. Podział ten wynikał z zadań wyznaczonych każdemu z tych rodzajów. Kawaleria ciężka, na którą składały się pułki kirasjerskie (w 1810 – 14) i karabinierskie (2 pułki) wykorzystywana była do rozstrzygających wynik bitew szarż.

    Jean-Andoche Junot, książę d’Abrantès (ur. 24 września 1771 w Bussy-le-Grand, zm. 29 lipca 1813 w Montbard) – francuski generał w okresie od Rewolucji po wojny napoleońskie. Wojska lądowe – rodzaj sił zbrojnych przeznaczony do wykonywania zadań operacyjnych przede wszystkim na obszarach lądowych.

    Kawaleria liniowa składała się z:

  • Dragonów (w 1803 – 30, od 1811 – 24 pułków) – byli czasami wykorzystywani w zastępstwie kirasjerów, używani także do walki z partyzantką w Hiszpanii, gdzie dragonii okazali się bezcenni i dowódcy napoleońscy chcieli mieć jak najwięcej oddziałów dragońskich przy sobie.
  • Szwoleżerów-lansjerów (w armii francuskiej od 1811 w liczbie 9 pułków – w tym 2 pułki złożone z Polaków) – mieszani nieraz z ciężką jazdą, często decydowali o zwycięstwie. Ich prekursorami w armii francuskiej były polskie formacje ułanów.
  • Kawaleria lekka – używana do celów rozpoznawczych, osłonowych, nękających i pościgu, a nieraz odznaczająca się w walce z wrogiem (np. zagarnięcie floty holenderskiej w Texel, czy zmuszenie do kapitulacji pruskiego garnizonu w Szczecinie. Na tego typu jazdę składały się pułki:

    Joachim Murat (ur. 25 marca 1767 w Labastide-Fortunière (ob. Labastide-Murat), Francja, zm. 13 października 1815 w Pizzo, Włochy) – marszałek Francji, książę Bergu, król Neapolu 1808-1815.Kula armatnia (lub po prostu kula) to używany w przeszłości pełny pocisk bez ładunku wybuchowego, wystrzeliwywany z działa. Jak nazwa wskazuje przed wynalezieniem lufy gwintowanej, nadającej pociskowi ruch obrotowy, miała ona kształt sferyczny, a jej średnica była nieco mniejsza niż przekrój lufy działa, z którego miała być wystrzelona. Kule mniejszych kalibrów wykorzystywane były do strzelania z broni strzeleckiej (arkebuz, muszkiet, pistolet).
  • Szaserów (strzelców konnych, w 1811 30 pułków)
  • Huzarów (w 1813 13 pułków)
  • Eklererów (od 1814 w liczbie 3 pułków)
  • Gwardii Honorowej (od 1814 w liczbie 4 pułków)
  • Dromaderzy (występowali tylko w czasie wyprawy do Egiptu w liczbie kilku oddziałów).
  • Były też jednostki kawalerii formowane włącznie z żołnierzy innych narodów np.:

    Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.Bobrujsk (biał. Бабруйск, Babrujsk, ros. Бобруйск) – miasto w środkowej części Białorusi, stolica rejonu bobrujskiego w obwodzie mohylewskim, około 130 km na południowy wschód od Mińska, nad Berezyną; 215,0 tys. mieszkańców (2010).
  • szwadron mameluków w Gwardii
  • polscy i holenderscy szwoleżerowie-lansjerzy Gwardii
  • oddział Tatarów (po kampanii rosyjskiej wcieleni do 1 polskiego pułku szwoleżerów-lansjerów Gwardii)
  • | edytuj kod]

    Napoleon, jako że sam był artylerzystą, twierdził, iż wojnę wygrywa się artylerią, dlatego szczególnie dbał o ten rodzaj broni. Wyodrębnił ją i zorganizował w oddzielny cesarski korpus artylerii, na który składała się artyleria piesza i konna (wprowadzona w 1791). Za czasów Napoleona używano dział polowych (4-, 6-, 8-, 12-funtowych i haubic) oraz moździerzy (6- calowych) systemu stworzonego przez Jeana Gribeauvala, wprowadzonego jeszcze za czasów Starego Porządku. Organizacyjnie w 1803 artyleria liczyła 8 pułków artylerii pieszej i 6 pułków artylerii konnej. W tym samym utworzono 8 batalionów pociągu artylerii. Rok później sformowano 100 kompanii kanonierów obrony wybrzeża, w których służyli weterani, oraz kompanie kanonierów stacjonarnych (fr. sedentaires). Każdy pułk artylerii pieszej składał się z 22 kompanii bojowych. W 1809 dodano kompanię zakładową, a w 1814 liczbę kompanii bojowych zwiększono do 28.

    La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.Claude-Victor Perrin, nazywany Victor (ur. 7 grudnia 1764, zm. 1 marca 1841) – francuski marszałek doby wojen napoleońskich.

    .

    Wojska techniczne[ | edytuj kod]

    Gwardia[ | edytuj kod]



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jean-Louis-Ébénézer Reynier – (ur. 14 stycznia 1771 r. w Lausanne, w Szwajcarii - zm. 27 lutego, 1814 r. w Paryżu) francuski generał Wielkiej Armii I Cesarstwa Francuskiego pochodzenia szwajcarskiego.
    I Korpus Jazdy Odwodowej (I Korpus Rezerwowy Jazdy) - jeden z korpusów Wielkiej Armii I Cesarstwa Francuskiego. Należał do Rezerwy Kawalerii marszałka Joachima Murata.
    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
    Charles Joseph Minard (ur. 27 marca 1781 w Dijon, zm. 24 października 1870 w Bordeaux) – francuski inżynier, budowniczy kanałów i portów, pionier graficznych metod analizy i przekazywania informacji z zakresu inżynierii i statystyki, autor graficznej wizualizacji inwazji Napoleona na Rosję w 1812 roku.
    Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.
    Brygada to najmniejszy związek taktyczny stanowiący w wielu armiach podstawową jednostkę bojową wojsk lądowych o wielkości pośredniej między pułkiem a dywizją. Dzieli się na pułki lub bataliony. Występuje również w innych rodzajach sił zbrojnych.
    Królestwo Westfalii – państwo niemieckie utworzone przez Napoleona Bonaparte w 1807 roku po pokoju w Tylży. W jego skład weszły terytoria utracone przez Królestwo Prus, oraz Hesję-Kassel i część Elektoratu Hanoweru. Stolicą kraju było Kassel. Królem Westfalii był brat Napoleona Hieronim Bonaparte.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.075 sek.