• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wieki ciemne - astronomia

    Przeczytaj także...
    Wszechświat – wszystko, co fizycznie istnieje: cała przestrzeń, czas, wszystkie formy materii i energii oraz prawa fizyki i stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo „wszechświat” może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów „kosmos” (w rozumieniu filozofii), „świat” czy „natura”. W naukach ścisłych słowa „wszechświat” i „kosmos” są równoważne.Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.
    Wielki Wybuch (ang. Big Bang) – model ewolucji Wszechświata uznawany za najbardziej prawdopodobny. Według tego modelu ok. 13,772 (±0,059) mld lat temu dokonał się Wielki Wybuch – z bardzo gęstej i gorącej osobliwości początkowej wyłonił się Wszechświat (przestrzeń, czas, materia, energia i oddziaływania).

    Wieki ciemne (ang. Dark Ages) – wczesny etap ewolucji Wszechświata, który rozpoczął się około 300 do 500 tys. lat po Wielkim Wybuchu, trwający kilkaset (~500) milionów lat, zakończony erą rejonizacji, zwaną też czasem kosmicznym renesansem (ang. Cosmic Renaissance Epoch). Wieki Ciemne rozpoczęły się, kiedy temperatura wypełniającej kosmos materii obniżyła się na tyle, że indywidualne elektrony i protony zaczęły się łączyć w neutralne atomy wodoru, pozwalając tym samym na swobodne rozchodzenie się mikrofalowego promieniowania tła, powstałego po Wielkim Wybuchu.

    Supernowa – w astronomii termin określający kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania gwiazda zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w Drodze Mlecznej znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów.Linia wodoru 21 cm – linia emisyjna promieniowania elektromagnetycznego o długości fali równiej 21 cm (fale decymetrowe), wysyłanego przez atomy wodoru.

    W początkowym okresie epoki Wieków Ciemnych materia wypełniająca Wszechświat była rozmieszczona w bardzo jednolity sposób i dopiero później zaczęła się zagęszczać w niektórych rejonach Wszechświata, z czego pod koniec epoki powstały pierwsze gwiazdy. Wieki Ciemne to etap przejściowy pomiędzy prostym i jednolitym stanem materii powstałym po Wielkim Wybuchu a dzisiejszym urozmaiconym i skomplikowanym stanem Wszechświata.

    Idea populacji gwiazdowych powstała, gdy odpowiednio dobra zdolność rozdzielcza obserwacji galaktyki M31 pozwoliła Walterowi Baademu w 1944 roku na wyróżnienie w tej galaktyce dwóch odrębnych populacji gwiazd. Dysk galaktyki M31 na diagramie HR przypominał gromady otwarte, natomiast zgrubienie centralne na diagramie Hertzsprunga-Russella przypominało gromady kuliste. Te dwa typy gwiazd zyskały miano gwiazd populacji I i gwiazd populacji II.Era rejonizacji – okres ewolucji Wszechświata, w którym rozproszony w przestrzeni kosmicznej wodór został ponownie zjonizowany przez promieniowanie jonizujące. Okres ten jest jednym z ważnych epizodów ery materii i przypada na pierwsze miliardolecie istnienia Wszechświata, chociaż nadal trwają badania mające na celu dokładne określenie początku i końca tej ery.

    Jest to bardzo słabo zbadany etap ewolucji Wszechświata. Wieki Ciemne zakończyły się wraz z powstaniem pierwszych gwiazd, którymi są hipotetyczne bardzo masywne gwiazdy III populacji, o masach ocenianych na od 60 do 300 mas Słońca. Gwiazdy te różnią się od gwiazd takich jak Słońce niemal całkowitym brakiem pierwiastków cięższych niż wodór i hel, a ich powstanie z obłoków zgęszczonej materii jest możliwe dzięki chłodzeniu materii w wyniku emisji promieniowania przez cząsteczki wodoru molekularnego. Gwiazdy III populacji ewoluują bardzo szybko i wybuchają jako supernowe, wzbogacając materię w pierwiastki cięższe. Ewolucja tej hipotetycznej najwcześniejszej populacji gwiazd i jej wpływ na powstawanie całych galaktyk jest ostatnio przedmiotem badań. Planowane obserwacje emisji wodoru cząsteczkowego w linii 21 cm pozwolą weryfikować różne hipotezy dotyczące tego procesu.

    Mikrofalowe promieniowanie tła, promieniowanie reliktowe – rodzaj promieniowania o rozkładzie termicznym energii, czyli widmie ciała doskonale czarnego o temperaturze 2,7249–2,7252 K. Maksimum gęstości energii przypada na fale o długości 1,1 mm. Promieniowanie to jest pozostałością po wczesnych etapach ewolucji Wszechświata i okresie rekombinacji elektronów i protonów.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. New Insight into the Cosmic Renaissance Epoch. [dostęp 2010-10-22].
    2. arxiv: The First Sources of Light. [dostęp 2010-10-22].
    3. Illuminating The „Dark Ages” Of The Universe. [dostęp 2010-10-22].
    4. J.R. Minkel: Earliest Galaxies Helped Lift Universe’s Cosmic Fog (ang.). 2010-11-03. [dostęp 2013-04-05].
    5. Cosmic Dark Age (ang.). abc.net.au, 2001-03-21. [dostęp 2013-04-05].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Bromm i in. 2009, „The formation of the first stars and galaxies”




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.746 sek.