• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wiechlina tatrzańska

    Przeczytaj także...
    Rozmnóżka – organ rozmnażania wegetatywnego roślin zarodnikowych i nasiennych. Rozmnóżki są specjalnymi fragmentami plechy lub bulwkami pędowymi. Mogą one powstawać na rozłogach, brzegach liści lub na łodygach, zwykle w kątach liści.Piarg – rodzaj rumowiska skalnego. Jest to nagromadzenie u podnóża stoku ostrokrawędzistych okruchów skalnych, które odpadły od stromego zbocza górskiego, głównie w wyniku procesów wietrzenia fizycznego. Piargi często występują w postaci stożka piargowego u wylotów żlebu. Słowo piarg pochodzi z gwary podhalańskiej. W taternictwie używa się określenia ruchomy piarg, oznaczającego taki piarg, który podczas chodzenia po nim obsuwa się pod stopami.
    Hemikryptofity (gr. hemi = pół, kryptos = schowany, phyton = roślina), rośliny naziemnopączkowe – jedna z form życiowych roślin. Obejmuje rośliny, których pączki, umożliwiające roślinie odnawianie się, znajdują się tuż przy powierzchni ziemi (albo na niej, albo tuż pod nią). Hemikryptofizm jest przystosowaniem do przetrwania zimy. W klimacie umiarkowanym roślin takich jest bardzo wiele. Należą do nich rośliny dwuletnie, jak np. naparstnica zwyczajna (Digitalis grandiflora), dziewanna kutnerowata (Verbascum phlomoides) lub byliny, np. rojnik górski (Sempervivum montanum), pierwiosnek maleńki (Primula minima). Są to rośliny, których pędy obumierają przed zimą. Zimę przetrzymują pączki, chronione przed przemarznięciem przez warstwę ściółki, obumarłych i żywych liści, glebę. U niektórych roślin z tej grupy, np. u poziomki pospolitej (Fragaria vesca), jastrzębca pomarańczowego (Hieracium aurantiacum) substancje zapasowe, umożliwiające odnowienie się rośliny, zgromadzone są w nadziemnych rozłogach.

    Wiechlina tatrzańska, wyklina tatrzańska (Poa ×nobilis Skalińska) – gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych (Poaceae).

    Rozmieszczenie geograficzne[]

    Występuje tylko w Tatrach (endemit tatrzański), zarówno w polskich, jak i słowackich. W polskich Tatrach podano jej występowanie tylko na 9 stanowiskach: Wrota Chałubińskiego, Rysy, poniżej Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem, Dolinka Kozia, Kasprowy Wierch, Granaty, Galeria Cubryńska, Dolina za Mnichem, nad Czarnym Stawem nad Rysami, Cubryna, Przełączka pod Zadnim Mnichem. Prawdopodobnie występuje w wielu jeszcze miejscach, jednak jest trudna do odróżnienia od innych gatunków tatrzańskich wiechlin, wiele też miejsc nie zostało jeszcze przez botaników spenetrowanych.

    Źdźbło (ang culm, łac. culmus) – łodyga specyficzna dla rodziny wiechlinowatych (traw), a według niektórych źródeł także innych wiechlinowców. Charakterystyczne dla niej jest obecność zgrubiałych węzłów z merystemem interkalarnym, pomiędzy którymi znajdują się międzywęźla. Znajdująca się wewnątrz międzywęźli tkanka miękiszowa u większości traw szybko zanika. Źdźbła są zwykle zielne, rzadziej drewnieją, np. w podrodzinie bambusowych. Źdźbła cechują się dużą wytrzymałością, pomimo delikatnej i lekkiej budowy.Kasprowy Wierch (słow. Kasprov vrch; dawniej Kasprowa Czuba) – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m n.p.m.

    Morfologia[]

    Łodyga  Źdźbło do 50 cm wysokości. Liście  Szerokości 2-3 mm. Języczek liściowy długości ok. 3 mm. Kwiaty  Brak. Zamiast kwiatów w obrębie wiechy powstają rozmnóżki. Wiecha do 8,5 cm długości.

    Biologia i ekologia[]

    Bylina, hemikryptofit. Rośnie tylko na granitowym podłożu, głównie na piargach oraz stromych zboczach. Występuje u niej zjawisko pseudożyworodności: z kwiatów zamiast owoców powstają rozmnóżki. Pod ich ciężarem wiecha zgina się do ziemi i rozmnóżki zakorzeniają się w niej dając początek nowym osobnikom. Mogą też być przenoszone przez wodę. Liczba chromosomów 2n = 61-82.

    Języczek (łac. ligula, ang. ligule) – występujący u niektórych roślin na styku blaszki liściowej i pochwy liściowej błoniasty twór. Języczek posiadają np. liczne gatunki roślin z rodziny ciborowatych (turzycowatych) i wiechlinowatych (trawy). Czasami języczki mogą mieć postać delikatnego puchu, jak np. u trzciny pospolitej. Występowanie języczka i jego morfologia ma duże znaczenie diagnostyczne przy oznaczaniu wielu gatunków.Wiecha – typ kwiatostanu groniastego złożonego, w którym na głównej osi pędu wykształcają się boczne odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich wyrastają kwiaty. Istnieje jeszcze tzw. wiecha złożona, w której rozgałęzienia nie są zakończone pojedynczymi kwiatami, lecz kwiatostanami – np. kłoskami (m.in. u licznych gatunków z rodziny wiechlinowatych, np. owies, męskie kwiatostany kukurydzy) lub koszyczkami (u niektórych przedstawicieli astrowatych, np. lepiężnik, nawłoć).

    Zagrożenia[]

    Kategorie zagrożenia gatunku:

  • Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006): R (gatunek rzadki, potencjalnie zagrożony).
  • Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: DD (stopień zagrożenia trudny do określenia z braku danych).
  • Wszystkie znane stanowiska tego gatunku w Polsce znajdują się na chronionym obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego. Generalnie gatunek nie wydaje się zagrożony.

    Granaty (słow. Granáty, niem. Granatenspitze, węg. Gránát-csúcsok) – masyw w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Czarnym Stawem Gąsienicowym w Dolinie Gąsienicowej a Dolinką Buczynową, odgałęziającą się od Doliny Roztoki. Masyw ma trzy wierzchołki:Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.
     Zapoznaj się również z: Rośliny tatrzańskie.

    Przypisy

    1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-01-04].
    2. The Plant List. Poa nobilis. [dostęp 2001-03-15].
    3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    4. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
    5. R. Kaźmierczakowa, K. Zarzycki: Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2001. ISBN 83-85444-85-8.
    6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
    Cubryna (słow. Čubrina, węg. Csubrina, 2376 m n.p.m.) – szczyt w głównej grani Tatr, widoczny znad Morskiego Oka na prawo od Hińczowej Przełęczy (2323 m) i Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego. Dalsza część grani to Zadni Mnich oddzielony od Cubryny Przełączką pod Zadnim Mnichem (widok na niego z okolic schroniska nad Morskim Okiem jest zasłonięty przez charakterystyczny wierzchołek Mnicha).W Tatrach rośnie około 1300 gatunków roślin naczyniowych, z czego w polskim Tatrzańskim Parku Narodowym (TPN) około 1000. Charakterystyczną grupę stanowią rośliny wysokogórskie – dla 200 z nich Tatry są jedynym obszarem występowania w Polsce. Bardzo bogata jest flora mszaków – występuje ich tutaj ok. 700 gatunków, co stanowi 80% wszystkich gatunków w Polsce, ok. 1000 gatunków grzybów, 870 gatunków porostów i liczna flora glonów i 72 gatunki śluzowców.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
    Endemity tatrzańskie – endemiczne taksony występujące wyłącznie na terenie Tatr i nigdzie poza nimi nie spotykane w stanie naturalnym. Spośród roślin naczyniowych należą do nich:
    Rysy (słow. Rysy, niem. Meeraugspitze, węg. Tengerszem-csúcs, 2503 m n.p.m.) – góra położona na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich – jednej z części Tatr. Ma trzy wierzchołki, z których najwyższy jest środkowy (2503 m n.p.m.), znajdujący się w całości na terytorium Słowacji. Wierzchołek północny, przez który biegnie granica, stanowi najwyżej położony punkt Polski (2499 m n.p.m.).
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Wrota Chałubińskiego, dawniej Zawracik (słow. Vráta Chałubińského, Chałubińského brána, niem. Chałubiński-Tor, węg. Chałubiński-kapu) – wąska przełęcz (2022 m n.p.m.) w głównej grani Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami (2075 m n.p.m.) a Szpiglasowym Wierchem. W kierunku południowo-wschodnim, za Kopą nad Wrotami umiejscowiona jest Ciemnosmreczyńska Turnia (2142 m n.p.m.) oddzielona od Kopy Przełęczą nad Wrotami. Pomiędzy Wrotami Chałubińskiego a Szpiglasowym Wierchem znajdują się Głaźna Czuba, Głaźne Wrótka, Dziurawa Czuba, Szpiglasowa Czuba i Wyżnie Szpiglasowe Wrótka.
    Dolina za Mnichem lub Dolinka za Mnichem (słow. dolinka za Mníchom, niem. Mönchstal, węg. Barát-völgy) – zachodnie odgałęzienie Doliny Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich, otwarte na kotlinę Morskiego Oka, tarasowe pustkowie skalne powstałe na skutek zaburzeń tektonicznych przed okresem ostatniego zlodowacenia. Dolina podchodzi pod Miedziane, Szpiglasowy Wierch, Cubrynę i Mnicha.
    Bylina (łac. herba perennis) – roślina zielna żyjąca dłużej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wydająca nasiona bądź zarodniki (wyjątkiem są zakwitające raz hapaksanty). Byliny wraz z krzewinkami, krzewami i drzewami określane są mianem roślin wieloletnich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.