l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Wiciokrzew

    Przeczytaj także...
    Pnącze, roślina pnąca – forma życiowa roślin o długiej, wiotkiej łodydze, wymagającej podpory, by mogła się wspinać do góry, do światła. W strefie umiarkowanej pnącza występują rzadko, w tropikalnych lasach są częste, w tym liczne o zdrewniałych łodygach – tzw. liany, które wykorzystując drzewa jako podpory oszczędzają konieczność wytwarzania silnych i grubych pni by wydostać się z ciemnego dna lasu tropikalnego ku słońcu. Pnącza dzięki oszczędzaniu na wzroście pędu na grubość bardzo szybko rosną na długość. Niektóre z nich potrafią się przyczepić nawet do gładkiego muru.Wiciokrzew Ledeboura, suchodrzew Ledeboura (Lonicera ledebourii Eschsch.) – odmiana wiciokrzewu skrytoowocowego (Lonicera involucrata) z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Pochodzi z USA (ze stanów Kalifornia i Oregon). U nas uprawiany w nasadzeniach żywopłotowych i samodzielnie.
    Jagoda kamczacka (Lonicera caerulea L. var. kamtschatica Sevast.) – odmiana wiciokrzewu sinego (Lonicera caerulea), krzewu należącego do rodziny przewiertniowatych (Capriloliaceae Juss.). Pod taką nazwą jest w Polsce najbardziej znana, jednak prawidłowa nazwa to wiciokrzew kamczacki, gdyż jest odmianą wiciokrzewu. Pochodzi z północno-wschodniej Azji. W wielu krajach świata, również Polsce jest uprawiana, ale uprawia się tylko odmiany uprawne (kultywary).
    Kwiaty wiciokrzewu pomorskiego Lonicera periclymenum
    Owoce wiciokrzewu suchodrzewu

    Wiciokrzew, suchodrzew (Lonicera L.) – rodzaj roślin wieloletnich należący do rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Formy zielne i pnące nazywane są wiciokrzewami natomiast formy zdrewniałe suchodrzewami. Liczy około 180 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na całej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Lonicera caprifolium L..

    Wiciokrzew czarny, (syn. suchokrzew czarny) Lonicera nigra L. – gatunek rośliny wieloletniej o zdrewniałym pnączu, należący do rodziny przewiertniowatych. Występuje w górach środkowej i południowej Europy, w Alpach do 2000 m n.p.m. Na terenie Polski występuje głównie w Sudetach oraz Karpatach od Beskidu Śląskiego po wschodnią część Bieszczadów, od 270 m n.p.m. w Sudetach Zachodnich do 1625 m n.p.m. w Tatrach. Gatunek neutralny wobec kontynentalizmu.Takson rodzimy lub trwale zadomowiony.Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.

    Morfologia[ | edytuj kod]

    Krzewy lub pnącza, zarówno wieczniezielone, jak i o ulistnieniu sezonowym. Ulistnienie nakrzyżległe, liście całobrzegie, z krótkimi ogonkami. Kwiaty: 5-krotne, ze zrośniętymi płatkami tworzącymi długą rurkę, 2-wargowe. Przeważnie są wonne, wytwarzają nektar i zapylane są przez owady i ptaki. Owoce: jagody, czasem zrośnięte parami.

    Wiciokrzew siny (Lonicera caerulea L.) – gatunek rośliny z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Posiada wiele odmian, które są szeroko rozprzestrzenione na półkuli północnej, głównie na obszarach o zimnym i umiarkowanym klimacie.Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Synonimy taksonomiczne

    Caprifolium Mill., Euchylia Dulac Homonimy taksonomiczne

    Lonicera J. Gaertner = Loranthus L., Lonicera Boehmer in C. G. Ludwig = Psittacanthus C. F. P. Martius Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

    Należy do rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae, stanowiącej jedną z linii rozwojowych w obrębie rzędu szczeciowców Dipsacales w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).

    Ulistnienie, filotaksja – regularny układ liści na łodydze roślin, stały dla poszczególnych gatunków. Różne schematy ulistnienia wyróżnia się na podstawie liczby liści wyrastających z poszczególnych węzłów łodygi i ich ułożenia względem siebie. Czynnikiem ekologicznym determinującym układ liści na łodydze jest dążenie do optymalnego wykorzystania światła, w tym poprzez unikanie wzajemnego ocieniania się przez liście.Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
    Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal, nadrząd Dipsacanae Takht., rząd szczeciowce Dumort., rodzina przewiertniowate (Caprifoliaceae Juss.), podrodzina Loniceroideae Kostel., plemię Lonicereae DC., podplemię Lonicerinae Koehne, rodzaj wiciokrzew (Lonicera L.).

    Wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium), zwyczajowo nazywany czasami kapryfolium – gatunek rośliny należący do rodziny przewiertniowatych. Pochodzi z Europy, ale rozprzestrzeniony został również w innych rejonach świata. Sprowadzony został do Polski w XVIII-XIX w. jako roślina ozdobna. Czasami dziczeje. Występuje miejscowo w dolinie Wisły, Odry . Status gatunku we florze Polski: kenofit.Synonim (gr. synōnymos = równoimienny) – wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu, lub na tyle zbliżone, że można nim zastąpić to drugie w odpowiednim kontekście (auto – samochód). Synonimia może dotyczyć konstrukcji składniowych (mówić wiersz – mówić wierszem), form morfologicznych (profesorowie – profesorzy) i leksemów.
    Gatunki dziko rosnące w Polsce
  • wiciokrzew czarny, suchodrzew czarny (Lonicera nigra L.)
  • wiciokrzew Morrowa, suchodrzew Morrowa (Lonicera morrowii A. Gray – efemerofit
  • wiciokrzew pomorski, suchodrzew pomorski (Lonicera periclymenum L.)
  • wiciokrzew pospolity, suchodrzew pospolity (Lonicera xylosteum L.)
  • wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium L.) – antropofit zadomowiony
  • wiciokrzew tatarski, suchodrzew tatarski (Lonicera tatarica L.) – antropofit zadomowiony
  • Inne gatunki (wybór)
  • wiciokrzew Alberta (Lonicera spinosa var. albertii (Regel) Rehder)
  • wiciokrzew alpejski, suchodrzew alpejski (Lonicera alpigena L.)
  • wiciokrzew amerykański (Lonicera ×americana) K. Koch
  • wiciokrzew Browna (Lonicera x brownii (Regel) Carriere)
  • wiciokrzew chiński, suchodrzew chiński (Lonicera pileata Oliv.)
  • wiciokrzew ciernisty, suchodrzew cienisty (Lonicera spinosa Walp.)
  • wiciokrzew Ferdynanda, suchodrzew Ferdynanda (Lonicera ferdinandii Franch.)
  • wiciokrzew Henry'ego, suchodrzew Henry'ego (Lonicera acuminata Wall.)
  • wiciokrzew japoński (Lonicera japonica Thunb.)
  • wiciokrzew Korolkowa, suchodrzew Korolkowa (Lonicera korolkovii Stapf)
  • wiciokrzew Maacka, suchodrzew Maacka (Lonicera maackii (Rupr.) Maxim.)
  • wiciokrzew Ledeboura (Lonicera involucrata (Richardson) Banks ex Spreng. var. ledebourii (Eschsch.)
  • wiciokrzew pachnący (Lonicera fragrantissima Lindl. & Paxton)
  • wiciokrzew Ruprechta, suchodrzew Ruprechta (Lonicera ruprechtiana Regel)
  • wiciokrzew siny (Lonicera caerulea L.).
  • wiciokrzew skrytoowocowy, suchodrzew skrytoowocowy (Lonicera involucrata (Richardson) Banks ex Spreng.)
  • wiciokrzew Tellmanna (Lonicera ×tellmanniana Magyar ex L. Späth)
  • wiciokrzew wieczniezielony (Lonicera sempervirens L.)
  • Zastosowanie[ | edytuj kod]

  • Wiele gatunków i ich mieszańce jest uprawianych jako rośliny ozdobne.
  • Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny owocowe, np. Lonicera caerulea L. var. kamtschatica Sevast. znana pod nazwą jagody kamczackiej.
  • Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-27].
    2. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
    3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
    4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Lonicera (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
    5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
    6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-10].
    Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum L.) – gatunek zdrewniałego pnącza należący do rodziny przewiertniowatych. Występuje w Europie zachodniej i południowej, w Polsce osiąga wschodnią granicę zasięgu. Roślina często uprawiana, głównie ze względu na efektowne, silnie pachnące kwiaty. Na stanowiskach naturalnych w Polsce podlega ścisłej ochronie prawnej. Czerwone, kuliste owoce są lekko trujące.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Astrowe – grupa roślin, która w zależności od ujęcia systematycznego stanowi takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej, bez określonej rangi systematycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Asteridae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II (2003) i system APG III (2009) oraz na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są goździkowce (Caryophyllales).
    Roślina wieloletnia – roślina żyjąca więcej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wytwarzająca nasiona (bądź zarodniki). Wśród wieloletnich roślin naczyniowych wyróżnia się:
    Kwiat – organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.
    Wiciokrzew pospolity, suchodrzew pospolity, wiciokrzew suchodrzew (Lonicera xylosteum L.) – gatunek krzewu z rodziny przewiertniowatych. Pochodzi z Europy i wschodniej Azji. Rozprzestrzenił się również w Ameryce Północnej. W Polsce jest średnio pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Jest czasami uprawiany.
    Karol Linneusz, szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus (ur. 23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) — szwedzki przyrodnik, profesor Uniwersytetu w Uppsali.

    Reklama

    tt