• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wiaźma

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Wasyl I Dymitrowicz (ros. Василий I Дмитриевич) (ur. 1371, zm. 27 lutego 1425 w Moskwie) – wielki książę moskiewski od 1389, najstarszy syn Dymitra Dońskiego i wielkiej księżnej Eudoksji, córki wielkiego księcia Niżnego Nowogrodu Dymitra Konstantynowicza.
    Sobór Trójcy Świętej – prawosławny sobór we Wiaźmie, katedra eparchii wiaziemskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

    Wiaźma (ros. Вязьма) – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (dopływ Dniepru). Około 57,5 tys. mieszkańców.

    Historia[]

    W 1239 roku Wiaźma została przekazana księciu Andrzejowi Włodzimierzowiczowi przez wielkiego księcia włodzimierskiego Jarosława II. W 1403 zdobyta przez Witolda i włączona do Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1406 najechana przez Wasyla I i ponownie w 1445 roku. W 1494 roku odzyskana przez Iwana III. W 1568 roku zajęta przez starostę orszańskiego Filona Kmitę.

    Grupa Inicjatywna PPR – powstała w czerwcu 1941 roku z upoważnienia Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej grupa polskich działaczy komunistycznych w ZSRR. Grupa ta podjęła inicjatywę utworzenia w Polsce partii komunistycznej. Kierowali nią Marceli Nowotko, Paweł Finder, Bolesław Mołojec, Jan Turlejski, inni działacze to między innymi Pinkus Kartin, Czesław Skoniecki, Lucjan Partyński, Anastazy Kowalczyk, Augustyn Micał, Feliks Papliński, Maria Rutkiewicz czy Józef Wieczorek. Grupa podkreślała potrzebę budowy frontu narodowego do walki z III Rzeszą czy obrony interesów mas pracujących i ich wyzwolenia z jarzma kapitalizmu.Zygmunt Anichimowski, ros. Сигизмунд Болеславович АНИХИМОВСКИЙ (ur. 25 września 1899 w Wiaźmie, gubernia smoleńska, zm. ?) – generał brygady Wojska Polskiego, generał-major Armii Czerwonej.

    W latach 16111613, 1617 w rękach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Mimo ufortyfikowania zdobyta w 1634 roku przez wojska polskie pod dowództwem Marcina Kazanowskiego w czasie wojny z Rosją (wojny smoleńskiej).

    W 1812 roku miejsce bitwy Rosjan z armią Napoleona I.

    Od września 1941 roku w mieście przebywała Grupa Inicjatywna PPR, oczekując na wylot do Polski. 26 września 1941 roku podczas próby transportu samolot z pierwszym składem Grupy Inicjatywnej PPR rozbił się zaraz po starcie z lotniska we Wiaźmie. W katastrofie zginął Jan Turlejski, a rany odnieśli Czesław Skoniecki, Roman Śliwa i Jakub Aleksandrowicz.

    7 października jest 280. (w latach przestępnych 281.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 85 dni.Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.

    7 października 1941 roku pod miastem niemiecka 10 DP i 7 DP zamknęły w kotle 30 radzieckich dywizji.

    Od 2015 miasto jest siedzibą prawosławnej eparchii wiaziemskiej.

    Urodzeni w Wiaźmie[]

  • Zygmunt Anichimowski – generał brygady Ludowego Wojska Polskiego, generał-major Armii Czerwonej
  • Danuta Sadowska – polska matematyczka
  • Leonid Teliga – polski wojskowy i żeglarz jachtowy
  • Przypisy

    1. Ryszard Nazarewicz "Armii Ludowej dylematy i dramaty" Warszawa 1998 str. 42 ISBN 83-909166-0-6
    2. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003, s. 91.
    3. Вяземская епархия

    Linki zewnętrzne[]

  • Wiaźma w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XIII (Warmbrun – Worowo) z 1893 r.
  • Ruś Włodzimiersko-Suzdalska (ros. Владимиро-Су́здальская Русь) - kraina historyczna w Rosji, położona w międzyrzeczu Oki i Wołgi. Od północy graniczy z Rusią Nowogrodzką, od zachodu ze Smoleńszczyzną i Rusią Wierchowską, od południa z Riazańszczyzną i Muromszczyzną, od wschodu z terytoriami zamieszkałymi przez ludność ugrofińską (Mordwini, Maryjczycy, Udmurci, Komi-Permiacy). Głównymi ośrodkami politycznymi Rusi Włodzimiersko-Suzdalskiej były kolejno: Rostów, Suzdal, Włodzimierz nad Klaźmą, Twer i Moskwa.10 (Górnobawarska) Dywizja Piechoty – niemiecka dywizja z czasów II wojny światowej, sformowana w październiku 1934 roku pod ukrytą nazwą Kommandant von Regensburg, miejsce stacjonowania sztabu: Ratyzbona. Na mocy rozkazu z dnia 15 października 1935 roku otrzymała oficjalną nazwę 10 Dywizja Piechoty. Stacjonowała w XIII Okręgu Wojskowym, wchodziła w skład 13 Korpusu 8 A GA "Południe". W lipca 1940 roku w macierzystych garnizonach rozpoczęto jej przeformowywać jednostkę zmotoryzowaną.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Eparchia wiaziemska – jedna z eparchii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, z siedzibą we Wiaźmie. Należy do metropolii smoleńskiej.
    Roman Śliwa, ps. Karol Weber (ur. 21 stycznia 1904 w Sosnowcu, zm. 22 sierpnia 1944 w Oświęcimiu), działacz polityczny, członek KZMP i KPP, w czasie II wojny światowej członek ruchu oporu.
    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).
    Czesław Skoniecki ps. Ksiądz (ur. 4 stycznia lub 22 grudnia 1905 w Chmieleniu, zm. 28 lipca 1964 w Warszawie) – działacz komunistyczny, publicysta, współzałożyciel PPR, kierownik siatki NKWD w okupowanej Warszawie.
    Leonid Teliga (ros. Леонид Телига) (ur. 28 maja 1917 w Wiaźmie w Rosji, zm. 21 maja 1970 w Warszawie) – oficer piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, żeglarz jachtowy, dziennikarz, tłumacz, pisarz, pierwszy Polak który samotnie okrążył Ziemię na drewnianym jachcie „SY Opty” w latach 1967–1969. Przed nim (trzema jachtami) okrążył Ziemię tylko jeden Polak – Władysław Wagner.
    Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – potoczna nazwa polskich sił zbrojnych sformowanych w latach 1943–1944 w ZSRR oraz wywodzącego się z nich Wojska Polskiego w Polsce Ludowej w latach 1944–1952 i Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1952–1989.
    Wojna polsko-rosyjska 1632-1634 (wojna smoleńska, VI wojna polsko-rosyjska) wybuchła wkrótce po śmierci Zygmunta III Wazy. Armia rosyjska wkroczyła na ziemie Rzeczypospolitej i okrążyła Smoleńsk. Po 2 latach blokady miasta, oblegajacą Smoleńsk armię rosyjską otoczyły siły polsko-litewsko-kozackie zmuszając Rosjan do kapitulacji. Armie Rzeczypospolitej wkroczyły na ziemie rosyjskie, a niebawem wojna zakończyła się podpisaniem pokoju w Polanowie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.