• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wiłkomierz

    Przeczytaj także...
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Zakon kawalerów mieczowych, łac. Fratres militiae Christi de Livonia, niem. Brüder der Ritterschaft Christi (inne nazwy: zakon liwoński, rycerze chrystusowi) – niemiecki zakon rycerski w Inflantach (Łotwa i Estonia), założony w oparciu o regułę templariuszy w Rydze przez biskupa Alberta von Buxhövdena w 1202 r. dla obrony i rozszerzania diecezji.
    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

    Wiłkomierz (lit. Ukmergė wymowa , dawniej Vilkmergė) – miasto rejonowe w środkowej Litwie położone ok. 60 km na północny zachód od Wilna. Ludność: 28 tys. mieszkańców (2005).

    Jest jednym z najstarszych miast na Litwie. Wzmianka o zamku w Wiłkomierzu pochodzi z 1225. Prawa miejskie nadano na początku XV wieku.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakon ustanowiony przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.

    Historia[]

    Na Górze Zamkowej ślady grodziska z zamkiem, pozostałość jednego z najstarszych grodów litewskich. Podobno istniał od X wieku. W XIII wieku atakowany przez zakon kawalerów mieczowych, a później przez Krzyżaków. W 1391 zamek zdobył Witold razem z Krzyżakami. W XV wieku w innym miejscu wystawiono zamek murowany, siedzibę starosty królewskiego. Zamek zniszczono w czasie wojen szwedzkich, a później w tym miejscu wybudowano carskie koszary.

    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.Cerkiew (z gr. kyriaké – należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja – zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga.
  • Średniowieczna bitwa z 1 września 1435 pod Wiłkomierzem (w miejscowości Pobojsk) była największą na Litwie. Wojska polskie Jakuba Kobylańskiego (4500 żołnierzy) i litewskie Zygmunta Kiejstutowicza rozgromiły liczniejsze wojska krzyżaków inflanckich, Świdrygiełły i Tatarów. Bitwa zakończyła się całkowitą klęską Świdrygiełły. Bitwa ta ostatecznie złamała potęgę inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego.
  •  Osobny artykuł: Bitwa pod Wiłkomierzem.

    Zabytki[]

  • kościół katolicki pw. św. Piotra i Pawła, neoklasycystyczny z 1800 z cennym wyposażeniem wnętrza. Obok dzwonnica.
  • kościół katolicki pw. św. Trójcy tzw. szkolny, fundowany wraz z klasztorem pijarów ze składek okolicznej szlachty. W 1863 przebudowany na cerkiew prawosławną, przekazany katolikom w 1919 Ponownie zamknięty po II wojnie światowej oddany wiernym w 1991.
  • Od 1745 pijarzy prowadzili szkołę, zamkniętą przez carat w 1837 (klasztor zamknięto w 1845).

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Neoklasycyzm (neo- + klasycyzm – łac. classicus pierwszorzędny) – zespół różnorodnych tendencji w sztuce, literaturze, muzyce i architekturze nawiązujących do nurtu klasycystycznego, renesansu lub baroku, pojawiających się na przestrzeni wieków XIX i XX.

    Wydarzenia kulturalne[]

    Wiłkomierz jest siedzibą m.in:

  • Międzynarodowego festiwalu zespołów wokalnych "Sventosios gaida" (w grudniu);
  • Międzynarodowego Festiwal Perkusyjnego (Tarptautinis būgnų ir perkusijos festivalis).
  • Cześć koncertów festiwalowych odbywa się także w Wilnie, Kownie, Kłajpedzie i innych litewskich miastach. Festiwal połączony jest z Międzynarodowym Konkursem Perkusyjnym im. Jonas Taločka (marzec/kwiecień).

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.2 Pułk Przedniej Straży Buławy Wielkiej Litewskiej – oddział jazdy armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej.

    Galeria[]

  • Góra zamkowa w Wiłkomierzu

  • Pomnik "Lithuania Restituta"

  • Kościół

  • Zobacz też[]

  • 2 Pułk Przedniej Straży Buławy Wielkiej Litewskiej
  • dzwon Szedybora Wolimuntowicza
  • Szedybor Wolimuntowicz
  • Samuel Komorowski
  • Linki zewnętrzne[]

  • Wiłkomierz w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XIII (Warmbrun – Worowo) z 1893 r.
  • oficjalna strona miasta
  • Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.Szedybor Wolimuntowicz, zwany też Wołłmontowiczem lub Wolimontowiczem, któremu na chrzcie nadano imię Maciej (zm. po 1431) – możnowładca litewski, syn Wolimunta, wnuk półlegendarnego Buszki.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Samuel Aleksander Komorowski herbu Dołęga (zm. 20 października 1659) – starosta wiłkomierski, rotmistrz husarski, chorąży wiłkomierski 1650, oboźny litewski 1654, regimentarz wojsk litewskich, kalwinista.
    Witold (lit. Vytautas, biał. Вітаўт; ur. ok. 1350, zm. 27 października 1430 w Trokach) – wielki książę litewski od 1401, syn Kiejstuta i Biruty, byłej kapłanki Praurimy z Połągi, brat stryjeczny Władysława Jagiełły.
    Prawa miejskie – zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie).
    Świdrygiełło, Bolesław Świdrygiełło, (lit. Švitrigaila) (ur. między 1370-76, zm. 10 lutego 1452) – wielki książę litewski w latach 1430-1432. Był synem Olgierda, wielkiego księcia litewskiego, i Julianny, księżniczki twerskiej; najmłodszym bratem Władysława II Jagiełły. W latach 1400 - 1402 książę podolski, 1419 - 1430 siewierski, czernihowski i trubczewski.
    Starostwo — jednostka podziału administracyjnego funkcjonująca w Polsce i na Litwie. W Polsce starostwa funkcjonowały od XIV wieku. Starostwa ustanawiane były na dobrach ziemskich należących do króla (królewszczyzna), nadawane były szlachcicom dożywotnio.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Bitwa pod Wiłkomierzem, znana też jako Bitwa nad rzeką Świętą – miała miejsce 1 września 1435 roku na polach wsi Pobojsk w okolicy Wiłkomierza na Litwie podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1431-1435.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.077 sek.