• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Więzadło głosowe

    Przeczytaj także...
    Błona śluzowa, śluzówka (gr. mucosa) – wyściółka przewodów i jamistych narządów wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym organizmu kręgowca. Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającej naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, często różne receptory, gruczoły czy mięśnie gładkie.Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.
    Ustnik – w niektórych aerofonach przyrząd służący do wprowadzania w drganie słupa powietrza zawartego w przewodzie instrumentu muzycznego; także munsztuk (archaizm, staropolskie), pierwsze użycie w polszczyźnie notowane przed 1585. Muzyk przykłada go do ust i wdmuchuje przez niego powietrze do instrumentu, wprawiając wargi w wibracje.
    Schemat więzadeł głosowych (pozycja w czasie oddychania) A: chrząstka tarczowa, B: chrząstka pierścieniowa, C: chrząstki nalewkowe, D: więzadła głosowe

    Więzadła głosowe (łac. ligamenta vocalia, l. poj. ligamentum vocale) znajdują się w krtani i przytwierdzone są z jednej strony do wyrostków głosowych znajdujących się na parzystych chrząstkach nalewkowych, natomiast z drugiej do chrząstki tarczowatej. Są częścią fałd głosowych.

    Harmonijka ustna to instrument muzyczny z grupy aerofonów. Dźwięk wydobywa się podczas ruchu powietrza w szczelinach, przy których znajdują się metalowe blaszki zwane stroikami (pot. języczkami), które wprawione w drgania wydają dźwięki zależne od ich długości. Harmonijka ustna była pierwszym instrumentem Jimiego Hendrixa.Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:

    Budowa[]

    Krtań ma budowę pudełka zbudowanego z mocnych chrząstek, do których przyrośnięta jest od środka błona sprężysta krtani, składająca się z dwóch części - górnej (błony czworokątnej) oraz dolnej (stożka sprężystego). Górne krawędzie stożka sprężystego tworzą więzadła głosowe. Przyśrodkowo od więzadeł głosowych znajdują się fałdy błony śluzowej - fałdy głosowe (plicae vocales). Mięsień pierścieniowo-tarczowy, mięśnie nalewkowe i głosowe poruszają chrząstkami, zamykając i otwierają szczelinę pomiędzy fałdami głosowymi, szparę głośni, która wraz z otaczającymi ją fałdami tworzy głośnię.

    Częstotliwość (częstość) – wielkość fizyczna określająca liczbę cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu. W układzie SI jednostką częstotliwości jest herc (Hz). Częstotliwość 1 herca odpowiada występowaniu jednego zdarzenia (cyklu) w ciągu 1 sekundy. Najczęściej rozważa się częstotliwość w ruchu obrotowym, częstotliwość drgań, napięcia, fali.Fałd głosowy, inaczej struna głosowa (łac. plica vocalis) – parzysty fałd znajdujący się na bocznych ścianach krtani, położony poniżej fałdu przedsionkowego. Fałdy głosowe składają się z mięśni i więzadeł głosowych, tkanki łącznej, naczyń krwionośnych oraz nerwów. Fałdy głosowe są pokryte nabłonkiem wielowarstwowym płaskim, a ich błona śluzowa zawiera gruczoły zwilżające fałdy głosowe.

    W czasie oddechu więzadła głosowe są rozsunięte i pozwalają na swobodny przepływ powietrza przez krtań. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w czasie artykulacji bezdźwięcznych elementów mowy. W czasie wydawania dźwięcznych elementów mowy więzadła głosowe na przemian zwierają się i rozwierają. Prąd powietrza pokonując opór fałdów głosowych wprawia je w ruch drgający, który odbieramy jako dźwięczność. Opisywane często w literaturze (najczęściej starszej) zbliżenie się więzadeł jako konieczny warunek powstania dźwięku jest w istocie złudzeniem optycznym. Obserwowana gołym okiem szczelina pomiędzy fałdami głosowymi jest spowodowana bezwładnością oka, które nie jest w stanie zaobserwować szybko następujących po sobie faz zamknięcia i otwarcia. Obserwacje specjalną kamerą do zdjęć w zwolnionym tempie pokazują, że więzadła zwierają się tak, że przez moment pozostają całkowicie zamknięte.

    Krtań (łac. larynx) – górny odcinek układu oddechowego o 4 - 6 cm długości, nieparzysty narząd służący do wydawania dźwięków. Krtań łączy gardło z tchawicą. Krtań łączy się z gardłem za pośrednictwem wejścia do krtani (łac. aditus laryngis), a z tchawicą łączy się na poziomie górnej części trzonu C5 lub C6. Krtań ma kształt odwróconej, trójściennej piramidy o ściętym i zaokrąglonym wierzchołku oraz o dwóch ścianach przednio-bocznych i jednej tylnej.Głośnia (gr. γλοττíς; łac.glottis) - część dróg oddechowych. Jest jedną z części anatomicznych krtani. Głośnia składa się z warg głosowych, zawierającymi więzadła głosowe i mięsień głosowy pokryte błoną śluzową, oraz fałdy głosowe zwane strunami głosowymi stanowiące ostry brzeg błony śluzowej warg głosowych oraz szpary głośni, ograniczonej fałdami głosowymi i brzegami chrząstek nalewkowatych. Tylny odcinek szpary głośni nazywamy międzychrząstkowym, a przedni - międzybłoniastym.

    Od stopnia napięcia więzadeł zależy wysokość głosu. Liczba zwarć i rozwarć wiązadeł na sekundę zależy od ich długości, grubości i napięcia (a te od płci i wieku). Częstotliwość głosu męskiego waha się w granicach 125 Hz, głosu żeńskiego wokół 210 Hz, zaś głosu dziecka wynosi około 300 Hz. Właściwą koordynację czynności więzadeł głosowych poprawia impostacja głosu, tj. odpowiednie wyszkolenie i ustawienie głosu.

    Chrząstka tarczowata (łac. cartilago thyroidea) - największa chrząstka budująca krtań i stanowiąca przednie rusztowanie jej górnej części. Jest nieparzysta, składa się z dwóch płytek łączących się w płaszczyźnie pośrodkowej. Z przodu, pomiędzy płytkami, zaznacza się wcięcie tarczowe górne (łac. incisura thyroidea superior), które u mężczyzn tworzy łatwo zauważalne tzw. jabłko Adama. Tylny brzeg każdej z płytek przechodzi u góry w róg górny (łac. cornu superius), u dołu zaś w róg dolny (łac. cornu inferius), biorący udział w połączeniu stawowym z chrząstką pierścieniowatą. Kresa skośna (łac. linea obliqua) dzieli zewnętrzną powierzchnię płytek. Stanowi ona miejsce przyczepu mięśni: mostkowo-tarczowego i tarczowo-gnykowego.Stożek sprężysty (łac. conus elasticus) - błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię krtani ludzkiej. Odpowiada on błonie śluzowej. Występuje jedynie w dolnej części krtani, kończy się fałdami głosowymi. Pokrywa on częściowo powierzchnię tylną chrząstki tarczowatej, pierścieniowatej wzdłuż jej brzegu górnego, zmierzając do wyrostka głosowego, zlokalizowanego na chrząstce nalewkowatej. Górny brzeg stożka sprężystego tworzy tworzy więzadło głosowe.

    Powyższy opis pokazuje, że źródło ludzkiego głosu przypomina stroiki w harmonijce ustnej, a jeszcze bardziej – wargi napięte w ustniku trąbki.

    Zobacz też[]

  • głos
  • aparat mowy
  • krtań
  • jabłko Adama
  • fonacja
  • Przypisy

    Bibliografia[]

    Heinz Feneis, Renata Modrewska-Winowska, Jerzy Winowski: Ilustrowany słownik międzynarodowego mianownictwa anatomicznego. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1986, s. 144. ISBN 83-20-00964-2.

    Stroik - incytator w niektórych aerofonach piszczałkowych i idiofonach dętych; element instrumentu muzycznego służący do wprowadzania w drganie słupa powietrza zawartego wewnątrz instrumentu lub rezonatora.Chrząstka, tkanka chrzęstna (łac. textus cartilagineus), rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, zbudowanej z komórek chrzęstnych - chondrocytów oraz bezpostaciowej substancji międzykomórkowej, składającej się z istoty podstawowej (kwas hialuronowy i proteoglikany) zwanej macierzą (matrix) oraz dużych ilości włókien białkowych: klejodajnych (kolagenowych) i elastycznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Herc (Hz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę.
    Impostacja głosu (wł. l’impostazione della voce) – ustawienie głosu – prawidłowe ustawienie aparatu głosowego w nauce i praktyce śpiewu. Impostacja głosu polega na właściwej koordynacji czynności krtani (a dokładniej więzadeł głosowych), rezonatorów głosowych i układu oddechowego.
    Dźwięczność (fonacja) to jedna z cech artykulacji głosek związana z pracą więzadeł głosowych. Głoski wymawiane z wymuszeniem drgań więzadeł przy produkcji dźwięku nazywane są głoskami dźwięcznymi, natomiast wymawiane bez ich drgania nazywane są głoskami bezdźwięcznymi.
    Jabłko Adama, grdyka, wyniosłość krtaniowa (łac. pomum Adami s. prominentia laryngea) - trzeciorzędowa cecha płciowa polegająca na charakterystycznym dla mężczyzny uwydatnieniu chrząstki tarczowatej po mutacji.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.