• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Więź społeczna

    Przeczytaj także...
    Kategoria społeczna to zbiór społeczny, w którym nie występują trwałe interakcje, więzi społeczne, struktura społeczna, normy ani cele, wyodrębniona jednak na podstawie danej cechy członków tego zbioru, np. nauczyciele, więźniowie, bezdomni, lekarze itp.Ferdinand Tönnies (ur. 26 lipca 1855 koło Oldenswortu, zm. 9 kwietnia 1936 w Kilonii) – niemiecki socjolog i filozof.
    Solidarność mechaniczna - wedle koncepcji Durkheima jest to więź występująca w społecznościach prymitywnych, gdzie świadomość jednostkowa nie indywiduuje się od świadomości kolektywnej. Wiąże się to z brakiem podziału pracy, więc również brakiem konieczności dywersyfikacji predyspozycji poszczególnych osobników. Cechą prawa społeczeństw solidarnych mechanicznie była represyjność, tj. nastawienie na zadośćuczynienie i uspokojenie sumienia kolektywnego.

    Więź społeczna – pojęcie socjologiczne określające ogół stosunków społecznych, instytucji i środków kontroli społecznej wiążących jednostki w grupy i kręgi społeczne i zapewniających ich trwanie. Pozwala na odróżnianie grupy społecznej od takich pojęć jak: zbiór społeczny, kategoria społeczna czy skład społeczny.

    Solidarność organiczna - termin wprowadzony przez É. Durkheima w dziele "O podziale pracy społecznej". Solidarność organiczna, w odróżnieniu od solidarności mechanicznej, oparta jest na różnicach między ludźmi. Różnice te pozwalają jednostkom uzupełniać się, aby lepiej osiągać swoje własne cele. Podział społeczny, który jest źródłem solidarności organicznej, umożliwia jednostkom niesamowystarczalnym wykonywanie swojego własnego zawodu. E. Durkheim formułuje zasadę podziału pracy, którą powinny się kierować jednostki w społeczeństwie. Brzmi ona: "Bądź w stanie pełnić użytecznie daną funkcję". Solidarność społeczna charakteryzuje społeczeństwa industrialne, w którym występuje wysoki stopień podziału pracy i jej wyspecjalizowania.Jan Szczepański (ur. 14 września 1913 w Ustroniu, zm. 16 kwietnia 2004 w Warszawie) był polskim socjologiem, emerytowanym profesorem Uniwersytetu Łódzkiego, Wojskowej Akademii Politycznej oraz członkiem Polskiej Akademii Nauk. Jego prace są poświęcone teorii i historii socjologii oraz badaniom nad przekształceniami struktury społecznej.

    Definiowanie więzi społecznej[]

    Zdaniem klasyków socjologii, na różnych etapach rozwoju społeczeństw dominują różne rodzaje więzi społecznych. Pojęcie więzi społecznej rozwinęło się jednak przede wszystkim w ramach polskiej socjologii (pojęcie to nie ma np. swojego odpowiednika w socjologii amerykańskiej). Więzi społecznej i jej ewolucji dużo uwagi poświęcali m.in. Ludwik Krzywicki i Stanisław Ossowski.

    Stosunek społeczny – normatywnie określona relacja i oczekiwany schemat interakcji pomiędzy co najmniej dwiema osobami, wynikająca z posiadanych przez nich ról i pozycji społecznych, podlegająca kontroli społecznej.Paweł Rybicki (ur. 30 września 1902 w Janowie Lwowskim, zm. 15 lipca 1988 w Krakowie), socjolog polski, historyk nauki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Jan Turowski definiował więź społeczną jako: "fakt uzależnienia się bądź zjednoczenia się członków danego zbioru ludzi wokół określonych wartości czy pełnionych funkcji społecznych".
  • Ferdinand Tönnies podkreślał różnicę między wspólnotą a stowarzyszeniem (zrzeszeniem).
  • Émile Durkheim rozróżniał solidarność mechaniczną i organiczną.
  • Typologie więzi społecznych[]

    Typologia ]

    Więź społeczna może mieć charakter:

    Skład społeczny - obejmuje kategorie ludzi wyodrębnionych ze względu na jakieś ważne dla życia społecznego kryteria, oraz odzwierciedla stosunki ilościowe między nimi.Krąg społeczny - niewielka zbiorowość opierająca się na bezpośrednich stycznościach wypływających ze stałej więzi instytucjonalnej i ciągłych stycznościach osobistych, nie zorganizowana na zasadzie odrębności i pozbawiona wewnętrznej organizacji oraz wykrystalizowanej struktury (np. znajomi na imprezie).
  • naturalny - wspólne pochodzenie, pokrewieństwo
  • stanowiony - narzucony przez społeczeństwo
  • zrzeszeniowy - w wyniku dobrowolnego zrzeszania się ludzi
  • Typologia Jana Turowskiego[]

    Więzi:

    1. integracyjne - tożsame ze strukturą organizacyjną grupy
    2. psychospołeczne - świadomość grupowa jako poczucie łączności i naturalne dążenie do współdziałania
      1. podział na identyfikację realną (rzeczywiste członkostwo) i potencjalną (aspirowanie do członkostwa w grupie)
      2. podział na więź dystrybutywną (jako następstwo łączności z członkami grupy) i korelatywną (wynik łączności z celami grupy)
    3. strukturalne - więź jako wynik istnienia podziału funkcji w społeczności (organizmie społecznym), ogół stosunków istniejących w grupie i wzajemnych regulowań oraz uprawnień. Podstawa tych zależności może być dwojakiego rodzaju:
      1. obiektywna - wynikająca ze struktury społeczeństwa
      2. subiektywna - wynikająca z indywidualnych zamierzeń jednostki
    4. socjologiczne - stosunki społeczne jako podstawa więzi

    Typologia ]

    Szczepański uzupełnia typologię Turowskiego o więzi

    Zbiór społeczny - agregat ludzi o podobnych charakterystykach posiadających jakąś cechę wspólną, wyróżnioną przez obserwatora zewnętrznego, bez względu na to czy ludzie ci uświadamiają sobie posiadanie tej cechy (łysi, osoby z problemami ruchu, blondyni).Zrzeszenie lub stowarzyszenie (z niem. Gesellschaft) – w koncepcji Ferdinanda Tönniesa typ zbiorowości społecznej przeciwstawny wspólnocie.
    1. dwuaspektowe - dające się rzeczowo określić związki między ludźmi, połączenie koncepcji więzi strukturalnej i psychospołecznej.
      1. stany świadomości
      2. akty świadomości

    Inne typologie[]

    Według innych socjologów więzi mogą dzielić się na:

  • osobowe i bezosobowe
  • małego, średniego i wielkiego zasięgu (ze względu na swój społeczny zasięg)
  • obiektywne - oparte np. na wspólnych warunkach życia danej zbiorowości czy podobnej sytuacji ekonomicznej i subiektywne, oparte na poczuciu wspólnoty.
  • Więzi w grupach celowych[]

    Grupy celowe ze względu na swoją specyfikę, wytworzyły niemieszczący się w powyższych typologiach rodzaj więzi. Istnieje w nich jedynie więź sformalizowana, oparta na strukturze grupy. Wiąże się ona z funkcjonowaniem rozbudowanego systemu instytucji i urządzeń, które pozwalają na współpracę ludzi, którzy zainteresowani są innymi jedynie w aspekcie osiągnięcia celu, dla którego grupa została zawiązana. Brak tu więzi osobistych i emocjonalnych.

    Grupa społeczna – w psychologii społecznej i socjologii zaliczany do zbiorowości społecznej zbiór co najmniej trzech osób, którego członkowie współdziałają ze sobą na zasadzie odrębności od innych, w celu zaspokajania własnych potrzeb, charakteryzujący się trwałą strukturą i względnie jednolitym systemem norm i wartości.Stanisław Ossowski (ur. 22 maja 1897 w Lipnie, zm. 7 listopada 1963 w Warszawie) – polski socjolog, metodolog nauk społecznych i teoretyk kultury. Profesor Uniwersytetu Łódzkiego (lata 1945-1947) i Uniwersytetu Warszawskiego (lata 1947-1963). Mąż Marii Ossowskiej.

    Zobacz też[]

  • Stosunek społeczny



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ludwik Krzywicki, pseudonimy K. R. Żywicki, J. F. Wolski i inne (ur. 21 sierpnia 1859 w Płocku, zm. 10 czerwca 1941 w Warszawie) – polski myśliciel marksistowski, socjolog i ekonomista, pedagog, działacz społeczny, polityk. Prekursor i jeden z twórców polskiej socjologii.
    Struktura społeczna (w socjologii) – układ wzajemnie powiązanych elementów składowych społeczeństwa, np. ról społecznych czy pozycji, między którymi zachodzą mniej lub bardziej dynamiczne procesy oraz występuje hierarchia społeczna. Jest to też układ stosunków społecznych pomiędzy poszczególnymi osobami, kategoriami społecznymi lub organizacjami.
    Émile Durkheim (ur. 15 kwietnia 1858, zm. 15 listopada 1917) – francuski filozof, socjolog i pedagog. Był profesorem w Bordeaux, gdzie w 1895 roku objął pierwszą w Europie katedrę socjologii, od 1902 roku wykładał na Sorbonie.
    Wspólnota – typ zbiorowości oparty na silnych, emocjonalnych więziach, nieformalnej strukturze, dominujący przede wszystkim w społeczeństwach pierwotnych.

    Reklama