• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Werona



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).
    Zabytki i inne atrakcje turystyczne[ | edytuj kod]

    Werona jest jednym z ośrodków sztuki we Włoszech ze względów artystycznych i archeologicznych. Miasto rozwijało się niejednorodnie, ale dwie różne szkoły murarskie podkreślają jego podział na część romańską i nowoczesną (aż do drugiej połowy XIX wieku): pierwsza to serce miasta otoczone rzymskimi murami pomiędzy bramą Borsari, bramą Leoni i murami Galiena, zaś druga to tzw. obwodnica wewnętrzna z małymi twierdzami renesansowymi, które zostały ukończone pod władzą austriacką.

    Alemanowie, Alamanowie – germański związek plemienny; od III wieku n.e. prowadzący najazdy na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.Młyn wodny - budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej, usytuowana nad rzekami. Bardzo rzadko budowane były młyny pływające.

    W starożytnej części Werony widoczna jest praca konserwatorska Cangrande della Scala: rzucający się w oczy czerwony kolor cegieł, z których są zbudowane wystawne gotyckie pałace, jest złagodzony użyciem antycznego białego marmuru. Praca ta to owoc polityki rodu Della Scala, który dążył do powrotu do świetności. Odtąd nowa urbs marmorea jaśnieje białym brukiem placu delle Erbe, w centrum którego góruje fontanna Madonna Verona, zbudowana z fragmentów pochodzących z term rzymskich.

    Geografia turyzmu – dyscyplina geografii zajmująca się przyrodniczymi oraz antropogenicznymi uwarunkowaniami i następstwami ruchu turystycznego. Pojęcie Turyzm obejmuje całokształt zagadnień teoretycznych, geograficznych, gospodarczych, przyrodniczych, statystycznych, prawnych, kulturalnych, społecznych związanych z turystyką.Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.

    Epoka rzymska[ | edytuj kod]

    Werona zawiera liczne zabytki z epoki starożytnego Rzymu. Wszystkie zostały zbudowane po I wieku p.n.e., kiedy miała miejsce odbudowa miasta wewnątrz zakola Adygi. Jednym z zabytków, który staje się symbolem miasta, jest Arena, amfiteatr rzymski trzeci pod względem wielkości po Koloseum i amfiteatrze w Kapui, lecz najlepiej zachowany. Podczas trzęsienia ziemi w roku 1183 część zewnętrzna Areny zawaliła się. Pozostały jedynie cztery łuki. Część wewnętrzna nie została naruszona. Dziś Arena wykorzystywana jest w trakcie festiwalu operowego, a także licznych koncertów (na widowni może zasiąść 22 tys. widzów). Przed Areną przez cały sezon składowane są wielkie elementy scenografii do poszczególnych spektakli.

    Poskromienie złośnicy (oryg. Taming of the Shrew) – komedia Williama Szekspira z 1594. Została opublikowana w Pierwszym Folio w 1623.Della Scala, albo Scaligeri - ród magnacki, który panował w Weronie przez sto dwadzieścia pięć lat, od 1262 do 1387. Za czasów Mastino I della Scala forma rządów w Weronie przeszła od komuny średniowiecznej do signorii, chociaż właściwe przejęcie władzy nastąpiło za jego brata, Alberto. Czasy Cangrande I to okres największej świetności i potęgi Werony. Panowanie rodu della Scala w Weronie zbiegło się z konfliktem między Gwelfami i Gibelinami. Władcy Werony starali się wykorzystać ją do osiągnięcia swoich celów, dlatego sprzymierzali się zazwyczaj z Gibelinami, a Cangrande I uznawany był nawet za przywódcę Ligi Gibelinów.
    Rzymska Porta Borsari widziana od wschodu

    Innym znanym zabytkiem jest teatr rzymski z I wieku p.n.e. Ujrzał on światło dzienne dopiero w roku 1830, kiedy zburzono budynki, które go przykrywały. Latem w teatrze odbywa się teatralne lato Werony.

    W Weronie znajdują się dwie rzymskie bramy z I wieku n.e.: brama Borsari i brama Leoni. Z pierwszej została dobrze zachowana cała fasada, podczas gdy z drugiej zachowała się tylko połowa fasady wewnętrznej. Inną bramą rzymską jest Łuk Gawiuszów położony na Via Postumia, która prowadziła w stronę zamieszkanego centrum. Łuk był poświęcony niektórym członkom gens (klanu) Gavia.

    Via Postumia, droga rzymska o długości około 521 km, przecinała całą Galię Przedalpejską - od Genui do Akwilei. Jej budowa została zainicjowana w 148 p.n.e. przez konsula Spuriusza Postumiusa Albinusa Magnusa, od którego imienia pochodzi jej nazwa.Żelazna kurtyna – określenie porządku pojałtańskiego, które spopularyzował Winston Churchill 5 marca 1946 roku, podczas historycznego przemówienia w amerykańskim mieście Fulton w stanie Missouri. Wygłosił on tam zdanie o "żelaznej kurtynie" (ang. iron curtain), przebiegającej od Szczecina po Triest.

    Z epoki rzymskiej pochodzi również Ponte Pietra, jedyny most rzymski, który wciąż można podziwiać. Po moście Postumio, który zawalił się w 1153, można zobaczyć dziś tylko podstawy filarów, i to tylko podczas niskich stanów wód Adygi. Ponte Pietra jest złożony z pięciu łuków. Cztery z nich zostały wysadzone w powietrze w 1945 przez wycofujące się wojska niemieckie, a następnie odbudowane z kamieni wyłowionych z rzeki. Charakterystyczne jest użycie różnych materiałów.

    Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.Amstel Gold Race – jeden z największych klasycznych (jednodniowych) kolarskich wyścigów świata. Rozgrywany najczęściej w kwietniu, w Holandii. Pierwszy Amstel Gold Race miał miejsce w 1966 roku, na aż 302-kilometrowej trasie z Bredy do Meerssen, a zwycięzcą (z czasem prawie ośmiu godzin) został Francuz Jean Stablinski. Już od pierwszej edycji Amstel Gold Race rozgrywany był w kwietniu, stając się konkurencyjną imprezą dla wyścigu Paryż-Bruksela.
    Łuk Areny

    Pod placem delle Erbe, odpowiadającym starożytnemu forum rzymskiemu, są obecne w podziemiach liczne budowle, fundamenty dróg, kanalizacje, pozostałości domów i bazyliki rzymskiej. Część z nich jest widoczna w międzynarodowym centrum fotografii Scavi Scaligeri – podziemnym muzeum, które zostało stworzone przed odzyskaniem obszaru w latach 70. XX wieku w ramach projektu przedsięwziętego w celu ostatecznego uporządkowania licznych pozostałości archeologicznych starożytnych i średniowiecznych, znajdujących się w fundamentach obszaru pałacu del Tribunale.

    Porządek joński to jeden z trzech podstawowych porządków architektonicznych występujących w architekturze starożytnej Grecji. Ma dwie odmiany: attycką i małoazjatycką, różniące się przede wszystkim detalami bazy i belkowania. Powstał w Azji Mniejszej na przełomie VII i VI w. p.n.e. pod wpływem budownictwa ludów Wschodu.Amfiteatr w Weronie, popularnie zwany Areną – starożytny rzymski amfiteatr znajdujący się we włoskiej Weronie, trzeci co do wielkości po Koloseum i amfiteatrze w Kapui.

    Epoka średniowieczna[ | edytuj kod]

    Bazylika św. Zenona

    Późne średniowiecze pozostawiło po sobie w Weronie niewiele śladów z powodu trzęsienia ziemi z 3 stycznia 1117, którego epicentrum znajdowało się właśnie w Weronie. Trzęsienie pozostawiło miasto bardzo zniszczone. Zawaliła się część zewnętrznego pierścienia Areny. Pozostała tylko jedną część, która została uszkodzona w następnym trzęsieniu ziemi w 1183, co stworzyło sugestywną formę Areny ze „skrzydłem”. Pałace, niemal wszystkie kościoły, klasztory i liczne gmachy publiczne zostały poważnie uszkodzone lub zniszczone. Fakt ten przyczynił się do silniejszego rozprzestrzenienia się architektury romańskiej.

    Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.Modena (w dialekcie modeńskim Mòdna) – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu; przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie (Appennino Tosco-emiliano).

    Główne zabytki są zatem datowane na XII wiek. To ten okres doprowadził do wielkiego rozwoju budynków kultu. Najważniejszy z nich to bazylika San Zeno Maggiore ze słynnymi średniowiecznymi drzwiami z brązu, ozdobionymi płaskorzeźbami o treści biblijnej i ze scenami z życia patrona kościoła, uważana za jedno z arcydzieł architektury romańskiej we Włoszech i związana z opactwem pod tym samym wezwaniem, po którym została wieża i niektóre krużganki klasztorne.

    Juventus Football Club SpA (znany jako Juventus lub Juve) – włoski klub piłkarski założony 1 listopada 1897 roku jako FC Juventus przez grupę uczniów, z liceum Massimo d’Azeglio. Zespół ma siedzibę w Turynie. Często jest przez to niepoprawnie nazywany Juventusem Turyn.Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca (1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został wybrany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany na Świętego Cesarza Rzymskiego. W latach 1154–1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim.

    Istotna jest również katedra główna (cattedrale di Santa Maria Matricolare), powstała na gruzach dwóch kościołów paleochrześcijańskich zawalonych w wyniku trzęsienia ziemi z 3 stycznia 1117.

    W Weronie znajdują się również kościoły, m.in. Tosca e Teuteria, San Fermo Maggiore, Basilica SS. Apostoli, Santa Maria Antica, San Giorgio in Braida.

    Epoka rodu Della Scala[ | edytuj kod]

    Epoka rodu Della Scala była dla Werony okresem pozytywnym z urbanistycznego punktu widzenia. Rodzina ta doprowadziła do budowy wielu gmachów, które można podziwiać do dziś. Centrum historyczne (w szczególności plac Erbe, plac Władców i plac św. Zenona) wypełniają budowle powstałe w okresie signorii, jak pałac Burmistrza, który został zamieszkany przez Alberta I della Scala i prawdopodobnie przeznaczony na siedzibę władców miasta. W pałacu gościło również wielu sławnych ludzi, jak Dante Alighieri czy Giotto di Bondone, który według Giorgia Vasari podczas swojego pobytu namalował niektóre portrety władcy Cangrande I. Zostały one jednak zagubione. Innym pałacem rodu Della Scala jest pałac Cansignorio, którego budowa została zapoczątkowana przez władcę Cansignorio, a zakończona prawdopodobnie w 1363 roku. Budynek był pierwotnie pałacem-fortecą, wyposażoną w trzy wielkie wieże w rogach budowli. W niektórych źródłach jest nazywany również Palazzo Grande („Wielkim Pałacem”), właśnie ze względu na swoją okazałość. Z pierwotnego pałacu pozostała tylko jedna z baszt, odrestaurowana podczas prac w 1882. Pozostała część budynku pochodzi z XVI wieku.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Guglielmo Marconi (ur. 25 kwietnia 1874 w Bolonii, Włochy - zm. 20 lipca 1937 w Rzymie, Włochy) – włoski fizyk i konstruktor. Jeden z pionierów radia i przemysłu elektronicznego. Laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w roku 1909 za wkład w rozwój telegrafii bezprzewodowej.
    Plac dei Signori z pomnikiem Dantego, pałac Governo i loggia del Consiglio

    Bardzo ważny był system obronny skonstruowany przez ród Della Scala z siedzibą w zamku Castelvecchio, zbudowanym przez Cangrande II della Scala wraz z mostem Della Scala. Zamek był budowany od 1354 do 1376 i stworzony nie tyle dla obrony miasta przed wrogami, co jako obrona przeciwko samym mieszkańcom. Most rodu Della Scala pierwotnie miał na celu umożliwienie ewentualnej ucieczki do Niemiec, gdzie panował zięć Cangrande II, Ludwik IV Bawarski. Most rodu Della Scala został zbudowany w przeciągu trzech lat (od 1354 do 1356), a jego wytrzymałość pozwoliła mu przetrwać bez szkody przez pięć wieków, aż do nocy z 24 kwietnia 1945, kiedy pod koniec II wojny światowej Niemcy wysadzili w powietrze wszystkie mosty Werony, aby zabezpieczyć odwrót. Swoją wytrzymałość most zawdzięczał szerokim arkadom i wielkości filarów, badanych pod kątem wytrzymałości na nurt Adygi w różnych punktach zakola. Arkada od strony Castelvecchio, gdzie nurt jest silniejszy, jest nieco dłuższa w porównaniu do kolejnych dwóch, a filary są większe. W Castelvecchio znajduje się muzeum miejskie w Castelvecchio, jedno z najbardziej interesujących miejsc prezentujących sztukę włoską i europejską. Odrestaurowane według nowoczesnych kryteriów, zawiera około trzydziestu sal i wiele działów: rzeźby, malarstwa włoskiego i zagranicznego, broni antycznych, ceramiki, złota, miniatur i antycznych dzwonów miejskich.

    Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, siglum: OFM, pot. franciszkanie, franciszkanie brązowi) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Jeden z największych zakonów katolickich (ponad 13 tys. braci). Do wspólnoty należą na równych prawach zarówno kapłani, jak i bracia laicy. Kościół zalicza Braci Mniejszych do instytutów kleryckich.Pokój w Lunéville 1801 – traktat pokojowy kończący wojnę Republiki Francuskiej ze Świętym Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego. Podpisany 9 lutego 1801 w Lunéville w Lotaryngii.

    Ważnym budynkiem urzędowym rodu Della Scala jest wieża Gardello, która jest symbolem jednego z pierwszych postępów technologicznych i mechanicznych. Jest to pierwszy zegar publiczny. Niezbyt daleko stąd znajdują się sarkofagi rodu Della Scala, wybudowane w stylu gotyckim, w których spoczywają najsłynniejsi reprezentanci rodu. Są one zamknięte wewnątrz żelaznego ogrodzenia, na którym widnieje symbol rodu. Sarkofagi znajdują się na ziemi lub na podwieszanych stopniach. Skrzynie zostały wskazane jako jedne z najcenniejszych zabytków sztuki gotyckiej.

    Czarownica – osoba, w niektórych wierzeniach ludowych kobieta, zajmująca się czarną magią, kojarzona z siłami nieczystymi – często z szatanem. W folklorze pojawiają się także dobre czarownice, które zajmują się białą magią.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

    Epoka wenecka[ | edytuj kod]

    Okres dominacji weneckiej w Weronie był bardzo korzystny przede wszystkim ze względu na rozwój budownictwa prywatnego i wojskowego. Ważną postacią XVI wieku był architekt z Werony – Michele Sanmicheli – który ozdobił miasto licznymi pałacami i został wyznaczony przez Republikę Wenecką do budowy bram wejściowych miasta.

    Królestwo Lombardzko-Weneckie (wł. Regno Lombardo-Veneto, niem. Königreich Lombardo-Venetien) – państwo w północnych Włoszech. Utworzone w 1815 na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego na terenach włoskich przyłączonych do Cesarstwa Austriackiego. W 1859 Lombardia została przyłączona do Królestwa Sardynii, a w 1866 Włochy anektowały Wenecję. Monarchę reprezentował wicekról, którym podlegali gubernatorzy, odrębny dla części lombardzkiej, odrębny dla weneckiej.Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.
    Porta Nuova

    Porta Nuova to przykład stylu Michele Sanmicheliego. Brama została wzniesiona w latach 15351540, a jej pozycja doprowadziła do powstania ważnej ścieżki Porta Nuova, która kończy się u bram Bra. Obie fasady są zbudowane w porządku doryckim: ta od strony miasta z tufu, podczas gdy fasada zwrócona na zewnątrz z białej skały. Brama pełni istotną rolę również pod względem historycznym: podczas serii buntów przeciwko garnizonom napoleońskim, zwanych wielkanocami werońskimi, wewnątrz bramy zostało uwięzionych około 200 żołnierzy francuskich.

    Inwestytura (łac. przyobleczenie, ubranie) – nadawanie dóbr seniora wasalowi, przy zachowaniu ceremoniału i zasad prawa lennego.W Weronie – wiersz Cypriana Kamila Norwida napisany ok. 1847 roku, inspirowany historią Romea i Julii. Początkowo był tytułowany przez poetę jako Nad grobem Julii Capulleti w Weronie. Wiersz zbudowany jest z czterech strof tercynowych. W latach 70. XX wieku wiersz spopularyzowała piosenkarka Wanda Warska śpiewając go do muzyki Andrzeja Kurylewicza (na płycie Muzyka teatralna i telewizyjna).

    Następnie zbudowano bramę Palio (15421557), która pomimo mniejszej istotności w porównaniu z Porta Nuova jest najbardziej interesująca pod względem kulturalnym i artystycznym. Została zbudowana na planie prostokąta. Na zewnętrznej stronie zawiera trzy łuki z kolumnami doryckimi. Wewnątrz jest kolejnych pięć łuków, każdy wyposażony w dwie kolumny. Fasada zewnętrzna zawiera wzory zaczerpnięte z teatru rzymskiego w Weronie.

    Małżeństwo – związek dwóch osób, zazwyczaj kobiety i mężczyzny, zatwierdzony prawnie i społecznie, regulowany zasadami, obyczajami, przekonaniami i postawami, określającymi prawa i obowiązki stron małżeństwa (partnerów) oraz status ich możliwego potomstwa. Małżeństwu powszechnie przypisuje się rolę założycielską wobec rodziny, co wiąże się z opieką nad dziećmi, ich wychowaniem i socjalizacją. Małżeństwo jest zazwyczaj potwierdzone przez ślub uznający jego strony za małżonków oraz niesie za sobą skutki prawne określone prawem małżeńskim.Melodramat (gr.) – gatunek literacki lub filmowy o sensacyjnej fabule, zwykle miłosnej, nasyconej patetyczno-sentymentalnymi efektami i kończącej się z reguły pomyślnie dla bohaterów szlachetnych, a źle dla tzw. "czarnych charakterów". Początki melodramatu sięgają XVIII wieku, kiedy był to utwór dramatyczny opatrzony muzyką. Schemat miłości w melodramacie: miłość + przeszkoda nie do pokonania = cierpienie. Melodramat zatem to film o miłości trudnej lub niemożliwej do zrealizowania.

    Istnieje również brama św. Zenona (ukończona w 1542), której fasadę Sanmicheli zinterpretował jako łuk triumfalny z kolumnami w porządku jońskim i wieloma dekoracjami jak medale czy herby. W tym przypadku poza białą skałą do budowy użyto także czerwonej cegły, często wykorzystywanej przede wszystkim w budowlach rodu Della Scala.

    Ferdynand I Habsburg-Lotaryński zwany Dobrotliwym (niem. Ferdinand I) (ur. 19 kwietnia 1793, zm. 29 czerwca 1875) – cesarz austriacki w latach 1835-1848, król Węgier 1830 (koregent do 1835)-1845 (jako Ferdynand V) syn Franciszka I z dynastii Habsburgów. Ożeniony z Marią Anną, córką króla Sardynii Wiktora Emanuela I, pozostał bezdzietny.Ostrogoci, Goci wschodni lub Greutungowie (dosł. "ludzie stepu") – jedno z plemion germańskich. W 378 r. n.e. Ostrogoci wspomogli Wizygotów w bitwie pod Adrianopolem, w wyniku której zginął cesarz rzymski Walens. Nowy cesarz zgodził się na zamieszkanie przez Ostrogotów Dacji i Mezji pod warunkiem, że nie będą nękać Konstantynopola.

    Do dzieł Sanmicheliego należą ponadto pałac Canossa, pałac Pompei, pałac Bevilacqua i pałac Della Torre. Ten ostatni jednak według niektórych krytyków jest uważany za dzieło Domenica Curtoniego z XVII wieku. Autorem najbardziej wiarygodnym jest jednak Bernardino Brugnoli, krewny Sanmicheliego, który z nim często pracował i dlatego też zapożyczył w części jego styl i technikę.

    Zoologia (od gr. zoon = zwierzę, i logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka o zwierzętach, czyli wszystkich żywych organizmach zdolnych do przemieszczania i odżywiania się (z wyjątkiem mikroorganizmów), a także ich zachowaniach i budowie.XXVI Letnie Igrzyska Olimpijskie odbyły się w Atlancie w Stanach Zjednoczonych w dniach 19 lipca - 4 sierpnia 1996 roku.
    Pałac Maffei i lew na placu Erbe

    Z pewnością dziełem Michele Sanmicheliego był natomiast pałac Canossa, wybudowany na zlecenie rodu Canossa, jednego z najstarszych i najsławniejszych rodów włoskich. Budynek ten gościł w 1822 kongres w Weronie, do którego przyłączyły się niemal wszystkie państwa Europy. Sanmicheli próbował zaaranżować przy pomocy monumentalnych fasad głębokie przeciwieństwa bramy Borsari i łuku Gawiuszów, tworząc pomiędzy nimi drogę, która istnieje do dziś. Strop został ozdobiony freskami przez malarza Giovanniego Battistę Tiepolo, ale zostały one zniszczone podczas bombardowań, które uderzyły w miasto podczas II wojny światowej.

    Marie-Henri Beyle (ur. 23 stycznia 1783 w Grenoble - zm. 23 marca 1842 w Paryżu), bardziej znany jako Stendhal – francuski pisarz romantyk, prekursor realizmu w literaturze, wolnomularz.Brennus – wódz celtyckiego plemienia Senonów - w 391 r. p.n.e. najechał on Italię i zaczął grabić Clusium. Sprzymierzeni z Rzymianami Kluzyńczycy wysłali do nich o pomoc. Rzymscy posłowie Fabiusze namówili Kluzyńczyków do zaatakowania wojsk celtyckich. Brennus wysłał skargę do Rzymu na złamanie praw narodów dotyczących posłów i zażądał wydania Fabiuszów, do czego nie doszło, choć Rzymianie uznali winę posłów i zaproponowali finansowe odszkodowanie. Brennus odebrał to jako zniewagę i ruszył na Rzym. Po pokonaniu armii konsula M. Popiliusa Lenasa w lipcu 386 r. p.n.e., Brennus zdobył i złupił Rzym, ale nie udało mu się zdobyć Kapitolu, który był oblężony przez około siedem miesięcy. Kiedy według legendy Galom udało się wspiąć na Skałę Tarpejską, ich obecność zdradziły gęganiem gęsi ze świątyni Junony. Właśnie Brennus miał wypowiedzieć słynne słowa rzucając miecz na wagę podczas wypłacania przez Rzymian okupu: Vae victis ("Biada zwyciężonym");

    Pałac Bevilacqua jest jednym z pałaców o najbardziej wyrafinowanej stylizacji, bogatej w szczegóły, z fasadą zbudowaną w dwóch porządkach. Dolna część jest bardziej masywna, natomiast górna wysmukła i elegancka. Pałac mieścił znane obrazy, wśród których były La pietà della Lacrima Giovana Francesca Carota, Raj Jacopa Tintoretta, portret Kobiety z dzieckiem Paola Veronesego.

    Gaius Plinius Secundus zwany Starszym (Maior) (ur. 23 r. n.e. w Comum Novum, dzisiaj Como we Włoszech, zm. 25 sierpnia 79 n.e. w Stabiach, dzisiaj Castellammare di Stabia) – historyk i pisarz rzymski.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Pałac Pompei naśladuje styl neoklasyczny Sanmicheliego. Dzięki pośmiertnej darowiźnie właścicieli na rzecz pałacu komuny miejskiej Werony budynek gości dziś muzeum miejskiej historii naturalnej. Można w nim znaleźć ponad dwa miliony znalezisk geologicznych, paleontologiczych, zoologicznych, prehistorycznych i botanicznych.

    Kościół San Fermo Maggiore w Weronie (pol. kościół św. Firmusa Większego w Weronie) – rzymskokatolicki kościół w Weronie, w diecezji Werony. Kościół parafialny parafii Świętych Firmusa i Rustyka (Parrocchia di Santi Fermo e Rustico). Składa się z dwóch kościołów: dolnego, wybudowanego przez benedyktynów w stylu romańskim w latach 1065–1143 i górnego, wniesionego przez franciszkanów w stylu gotyckim w latach 1261–1350. Fasada, ukończona około roku 1350, stanowi połączenie obu stylów. W kolejnych stuleciach kościół był przebudowywany i wyposażany.Giuseppe Galderisi (ur. 22 marca 1963 w Salerno) - były włoski piłkarz. Występował na pozycji napastnika. Obecnie trener Pescary Calcio.
    Lew św. Marka na kolumnie na placu delle Erbe, symbol potęgi Werony weneckiej

    Szczególną historię ma także pałac Turchi, którego budowa została zlecona przez kawalerzystę Pio Turchi, a który został zbudowany niewiele lat po bitwie pod Lepanto z 1571, gdzie flota Republiki Weneckiej pokonała flotę osmańską. Pio Turchi był rzecznikiem wspólnoty werońskiej podczas wielkich uroczystości zwycięskich w Wenecji. Pałac był udekorowany statuami osobistości tureckich, którzy brali udział w bitwach pod Lepanto. Niektórym z nim zostały obcięte głowy i zostały wystawione na placu delle Erbe, w miejscu, w którym wystawiano głowy skazanych na śmierć.

    Hans-Peter Briegel (ur. 11 października 1955 w Kaiserslautern) – były niemiecki piłkarz występujący na pozycji obrońcy. Trener piłkarski.Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

    Inne pałace, położone odpowiednio na placu dei Signori i placu delle Erbe, to Loggia di Consiglio (Loża Rady) i pałac Maffei. Loża posiada kolumny marmurowe, wiele rzeźb i fresków. Wśród nich były dwie wypukłorzeźby z brązu przedstawiające archanioła Gabriela i zwiastowanie Najświętszej Marii Panny, usunięte jednak zostały w XIX wieku. Loża jest uważana za jeden z symboli odrodzenia werońskiego. Pałac Maffei jest pałacem z XV wieku, rozbudowanym w 1629 decyzją Marcantonia Maffeiego. Trzypiętrowy budynek zbudowany został w stylu barokowym, jest imponujący i wykwintny i charakteryzuje się piękną fasadą. Przed pałacem znajduje się kolumna zwieńczona lwem Świętego Marka, do którego Werończycy są szczególnie przywiązani.

    Katedra w Akwizgranie (niem. Aachener Münster lub Kaiserdom) – kościół katedralny pod wezwaniem św. Marii w Akwizgranie w zachodnich Niemczech. Katedra składa się z trzech części, z których najstarszą jest dawna kaplica pałacowa Karola Wielkiego (Pfalzkapelle) - jeden z nielicznych zabytków sztuki karolińskiej zachowanych do naszych czasów. Następnie, w dobie wczesnego romanizmu rozbudowano westwerk, natomiast w XIV w. gotyckie prezbiterium ukończone w następnym stuleciu, które jest miejscem spoczynku Karola Wielkiego, przed wszystkim prezbiterium pełni funkcję wielkiego sanktuarium mieszczącego cztery najwyższej wagi relikwie Marii, Jezusa oraz Jana Chrzciciela, które pochowane są w późnoromańskim relikwiarzu Marii. Świątynia była jednym z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych w Europie, dawną tradycja wystawienia co siedem lat relikwii jest kontynuowana do dnia dzisiejszego (ostatnie miało miejsce w 2007 roku).UniCredit Group (również: UniCredito lub UniCredit SpA) – międzynarodowy bank europejski z siedzibą w Rzymie obsługujący ponad 28 mln klientów w 19 krajach. Spółka akcyjna notowana na giełdach we Frankfurcie w tym na platformie XETRA, w Mediolanie na giełdzie włoskiej, a od 20 grudnia 2007 również na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

    Epoka austriacka[ | edytuj kod]

    Główne wejście do Arsenału Franciszka Józefa I

    Pod panowaniem austriackim w Weronie rozwijało się budownictwo wojskowe, spychając budownictwo mieszkaniowe na dalszy plan. W szczególności zostały odnowione i wzmocnione wszystkie bastiony, które były częściowo zniszczone przez Francuzów, i została stworzona nowa sieć fortec. Większość fortec była budowana na zachodzie miasta, zwrócona w stronę wzrastającego państwa sabaudzkiego, i na wzgórzu Świętego Piotra. Jedną z budowli, która jest charakterystyczna dla habsburgskiego budownictwa, jest arsenał Franciszka Józefa I. Jest to gigantyczny zespół wojskowy, o wymiarze 392 na 176 metrów. Kompleks był zaopatrzony w liczne wieże strażnicze i składał się z dziewięciu budynków. Można tu znaleźć gmach dowództwa, biura administracyjne i projektowe, a także magazyny i stajnie. Arsenał został zbudowany w stylu architektury niemieckiej w połączeniu ze stylem neogotyckim. Pomimo że do budowy kompleksu zostały użyte czerwone cegły, materiał często używany w epoce rodu Della Scala, budynki nie oddają stylu architektonicznego miasta.

    Radio – dziedzina techniki zajmująca się przekazywaniem informacji na odległość za pomocą fal elektromagnetycznych.Cegła – materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (strop Kleina).

    W podobnym stylu jest zbudowany zamek Świętego Piotra. W budynku znajdowały się sypialnie dla wojska, mieszkania i biura dla urzędników, składy i pracownie. Koszary mogły zostać wykorzystane przez dwie kompanie piechoty i 32 artylerie. W sumie z kompleksu mogło korzystać 460 żołnierzy. W przypadku wojny lub buntu plac przed zamkiem Świętego Piotra mógł być wykorzystany przez artylerię do ataku powietrznego.

    Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie (dosł. "leśni ludzie") – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.
    Pałac Gran Guardia, którego budowę rozpoczęli Wenecjanie, a zakończyli Austriacy

    W Weronie znajdują się dwa istotne pałace, zbudowane do użytku cywilnego oraz aby zamknąć plac Bra. W późniejszym okresie oba były wykorzystywane przez wojsko habsburskie. Są to: pałac Gran Guardia i pałac Barbieri, pierwotnie nazywany Palazzo della Gran Guardia Nuova. Budowę pałacu Gran Guardia rozpoczęto w XVII wieku. Była ona bardzo długa i trudna. Podczas I wojny o niepodległość Włoch (1848) pałac został przejęty przez wojsko austriackie i jego budowa została wstrzymana. Budowa Gran Guardia została ukończona w 1853 roku. Pałac Barbieri to budynek zaprojektowany przez Giuseppe Barbieriego i zbudowany w stylu neoklasycznym. Jego budowa rozpoczęła się w 1836 roku i została doprowadzona do końca w 1848. Pod zaborem austriackim pałac został przeznaczony na użytek wojskowy i dopiero po zjednoczeniu Wenecji Euganejskiej ze Zjednoczonym Królestwem Włoch podjęto decyzję o przeznaczeniu go na siedzibę biur miejskich.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Ważny historycznie jest teatr Nuovo, którego inauguracyjne przedstawienie odbyło się 12 września 1846 roku. Wystawieno wówczas Attylę Giuseppe Verdiego. Teatr był miejscem buntu przeciw władzy austriackiej. Już na potrzeby pierwszego spektaklu Vittorio Merighi napisał sonet patriotyczny zadedykowany pierwszej damie przedstawienia. Sonet wzbudził entuzjazm wśród publiczności, natomiast policja austriacka nie zrozumiała jego przesłania.

    Maksymilian I Habsburg, niem Maximilian I. von Habsburg (ur. 22 marca 1459 w Wiener Neustadt, zm. 12 stycznia 1519 w Wels) – od 1486 król Niemiec, a od 1508 wybrany cesarz rzymski. Syn cesarza Fryderyka III Habsburga i Eleonory Aviz. Ojciec Filipa I Pięknego, króla Kastylii. Jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Centrum historyczne Werony

    Podczas zakończenia sezonu teatralnego miała miejsce kolejna demonstracja. Merighi zaszydził ponownie z policji: napisał odę poświęconą spersonifikowanej Italii i „Obcym”, którzy tchórzliwy i szkodliwy mają nad Włochami uśmiech szyderczy. Dziennik Werony, kontrolowany przez policję austriacką, napisał relacje z przedstawienia. Nie wytłumaczył natomiast przyczyny entuzjazmu publiczności. 18 marca 1848 roku przybył do Werony wicekról królestwa Lombardzko-Weneckiego by uczestniczyć w dramacie w teatrze Nuovo. Policja, aby zapewnić przychylność mieszkańców, rozgłosiła wieść, że wizyta ta ma przynieść korzyści miastu. Tego samego dnia przybyła wiadomość, że Wiedeń zbuntował się i Klemens von Metternich uciekł, a cesarz Ferdynand I musiał zatwierdzić konstytucję. Wiadomość rozprzestrzeniła się po Weronie, i mieszkańcy zebrali się w teatrze Nuovo podczas spektaklu. Kroniki opisują prawdziwy szał, gdy radosny tłum śpiewał hymny pochwalne Włochom i Papieżowi Piusowi IX. Po tym zdarzeniu teatr zostaje zamknięty aż do końca 1849 roku.

    Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.Gnocchi [ˈɲɔkki] – rodzaj włoskich klusek. Po włosku słowo gnocchi to liczba mnoga od gnocco, czyli dosłownie „gruda”. Istnieje wiele regionalnych wersji tej potrawy, m.in. z ziemniaków, warzywnego purée, sera, mąki gryczanej. Podobne są do polskich kopytek.

    Kultura[ | edytuj kod]

    Półkolisty tympanon w Duomo w Weronie, dzieło Niccolò

    Werona była postrzegana przez Giorgia Vasariego jako miasto podobne do jego Florencji, zarówno z punktu widzenia geograficznego, jak i urbanistycznego, a przede wszystkim ze względu na zwyczaje, rozwój artystyczny i żwawość intelektualną. Widział w on w tym mieście o charakterze romańskim, gotyckim, ale również klasycznym i monumentalnym sprzeciw wobec hegemonii weneckiej. Widoczne są liczne różnice pomiędzy Weroną a Wenecją, pomimo panowania tej ostatniej w mieście aż przez cztery wieki: sztuka i architektura wenecka przywodzą na myśl ortodoksyjny wschód, pochodzenie bizantyńskie, podczas gdy Werona, oddalona zaledwie o sto kilometrów, zdumiewa olbrzymimi kościołami romańskimi i gotyckimi.

    Evaristo Felice Dall’Abaco (ur. 12 lipca 1675 w Weronie, zm. 12 lipca 1742 w Monachium) – włoski skrzypek, wiolonczelista i kompozytor. Kapua (wł. Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na południe od Rzymu nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.

    W Weronie pracowali przez wieki liczni artyści, miejscowi i przyjezdni. W XII wieku romański rzeźbiarz Niccolò wprowadził do miasta nową sztukę – zachodnią i romańską. W tym okresie, gdy rozwijała się romańska Werona, a miasto było pod władzą rodu Della Scala, miasto rozwinęło i podtrzymało na długo wygląd gotycki, ze stylem, który osiąga maksymalną ekspresję w Castelvecchio (i przede wszystkim w jego monumentalnym moście) i w grobowcach rodu Della Scala. Kultura malarska Werony od XIV wieku jest pełna aktywnych artystów jak Altichiero, Stefano da Zevio i przede wszystkim Pisanello, jeden z prawdziwych reprezentantów gotyku międzynarodowego. Później, podczas renesansu, pracowali w mieście Domenico Morone i jego syn Francesco Morone, a także Giovan Francesco Caroto, tworzący sztukę eklektyczną. Sztuka Werony podtrzymywała niezmiennie swoją specyficzność, która odróżniała ją od sztuki weneckiej pod władaniem Terraferma. Dzięki pracy takich artystów jak Veronesego, Tiepola, Turchiego, a później Cignaroliego i Angelo Dall'Oca Bianca, można słusznie mówić o „werońskiej szkole”.

    Centrum logistyczne – obiekt przestrzenno-funkcjonalny wraz z infrastrukturą i organizacją, w którym realizowane są usługi logistyczne związane z przyjmowaniem, magazynowaniem, rozdziałem i wydawaniem towarów oraz usługi towarzyszące, świadczone przez niezależne w stosunku do nadawcy lub odbiorcy podmioty gospodarcze (usługodawcy logistyczni z różnych specjalności logistyki). Najczęściej centra logistyczne utożsamiane są z ogromnymi magazynami i funkcją składowania produktów przed ich wysyłką. W praktyce centra logistyczne coraz częściej są formą integracji wielu usług w jednym miejscu, przejmując część operacji wykonywanych przez macierzyste komórki przedsiębiorstw-klientów np. zajmują się organizacją specjalistycznych szkoleń i konferencji na zlecenie. Podstawowymi elementami niezbędnymi do świadczenia tych usług są:Kolonia (łac. colonia), miasto zdobyte lub zakładane przez Rzymian na podbitych terenach. Część ludności kolonii stanowili przesiedleni rzymscy obywatele (bezrolni chłopi, weterani legionowi), dotychczasowi mieszkańcy miasta zazwyczaj również otrzymywali rzymskie obywatelstwo, jednak bez wszystkich praw przysługujących napływowym Rzymianom.

    Werona i Szekspir[ | edytuj kod]

    Panorama domu Julii. W rzeczywistości dom należał do rodziny Cappelletti (Capuleti)

    Dzięki Williamowi Szekspirowi Werona jest dziś miastem szczególnie znanym i podziwianym na świecie. Szekspir nigdy nie odwiedził Werony, ale ją poznał poprzez pisma Luigiego da Porto, Masuccia Saletarnitana i Mattea Bandella, które go zainspirowały do napisania jednego ze swoich najsłynniejszych dzieł: Romea i Julii.

    Dynastia sabaudzka (wł. Casa di Savoia) – dynastia panująca w Sabaudii i Piemoncie (1000-1732) (Księstwo Sabaudii-Piemontu niezależne od roku 1416), na Sycylii (1713-1720), w Królestwie Sardynii (1720-1861), w zjednoczonym Królestwie Włoskim (1861-1946), w Hiszpanii (1871-1873) oraz w Chorwacji (1941-1943).Giosuè Carducci (ur. 27 lipca 1835 w Valdicastello, obecnie Pietrasanta, zm. 16 lutego 1907 w Bolonii) – włoski poeta, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1906.

    Szekspir wyobrażał sobie Weronę jako bliźniacze miasto Wenecji z kanałami i gondolami, być może będąc zainspirowanym przez malarzy weneckich goszczących na dworze londyńskim. Prawdopodobnie miał szczególny stosunek do miasta i wyobrażenie o nim, ponieważ wielu z jego bohaterów właśnie stamtąd pochodziło. Warto przypomnieć o dwóch innych komediach: Dwaj panowie z Werony i Poskromienie złośnicy, umieszczonej w Padwie, lecz z głównym męskim bohaterem, Petruccio, pochodzącym z Werony.

    Prehistoria, prahistoria (łac. præ - przedrostek oznaczający uprzedniość, "przed", "wcześniej") to najdłuższy okres dziejów ludzkości - od pojawienia się na Ziemi pierwszych człowiekowatych lub człowieka rozumnego do powstania pisma. Badanie tego okresu możliwe jest jedynie metodami archeologicznymi. Na terenach Afryki zaczyna się około 5 mln lat temu razem z pojawieniem się pierwszych człowiekowatych, na terenie Europy około 1 mln lat temu, natomiast na innych terenach z momentem pojawienia się tam człowieka. Dzieli się na sześć podstawowych epok - daty w nawiasach nakładają się na siebie, ze względu na to, że na różnych terenach epoki te zaczynały się i kończyły w różnym czasie:Pisanello właściwie Antonio Pisano (ur. ok. 1395, w Pizie, zm. 1450-1455) – włoski malarz. Jego dzieło zaliczane jest do gotyku międzynarodowego i tym samym uznawane za sztukę fazy przejściowej między gotykiem a renesansem, który rozwijał się równolegle do twórczości tego artysty.
    Słynny balkon Julii

    Właśnie za sprawą Szekspira na świecie jest obecnie aż 27 miejscowości o nazwie Werona: różne Werony amerykańskie, kanadyjskie i australijskie. Miłość Szekspira jest odwzajemniona przez werończyków: program teatralnego lata Werony jest podzielony równo pomiędzy twórczość Szekspira i Carla Goldoniego, a Szekspir jest wszechobecny w życiu Werony.

    Giro d’Italia (Wyścig dookoła Włoch) – drugi z największych kolarskich wyścigów świata (za Tour de France i przed Vuelta a España). Należy do cyklu World Tour Międzynarodowej Unii Kolarskiej (UCI).Pietro Badoglio (ur. 28 września 1871 w Grazzano Monferrato, zm. 1 listopada 1956 w Grazzano Monferrato) – włoski dowódca wojskowy i polityk.

    Określenie Werona miastem zakochanych również pochodzi od angielskiego dramaturga. Jest to upamiętnione przez wersy włożone w usta Romea, zapisane na płycie pamiątkowej umieszczonej na wewnętrznej części bram Bra: .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Zewnątrz Werony nie ma, nie ma świata,
    Tylko tortury, czyściec, piekło samo!
    Stąd być wygnanym, jest to być wygnanym
    Ze świata; być zaś wygnanym ze świata,
    Jest to śmierć ponieść; wygnanie jest zatem
    Śmiercią barwioną. Mieniąc śmierć wygnaniem,
    Złotym toporem ucinasz mi głowę,
    Z uśmiechem patrząc na ten cios śmiertelny.

    Konstytucja (od łac. constituo, -ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.Giotto di Bondone, właściwie Angiolo di Bondone, zdrobniale Angiolotto (ur. ok. 1266, zm. 8 stycznia 1337 we Florencji) − malarz i architekt włoski, tercjarz franciszkański.
    Szekspir, Romeo i Julia (tłumaczenie Józefa Paszkowskiego), akt III, scena III

    Niezwykły wpływ tragedii Szekspira na werończyków i wielu zwiedzających doprowadził do wyodrębnienia różnych miejsc, w których według nich rozgrywały się perypetie dwojga kochanków. Najsłynniejszym i najczęściej odwiedzanym jest dom Julii przy Via Cappello ze sławnym balkonem. W niewielkiej odległości znajduje się dom Romea przy Via Arche Scaligere, na fasadzie którego przytoczone są wersy:

    Osioł – ssak z rodziny koniowatych. Charakteryzuje się dużą głową, długimi uszami, cienkim ogonem z kitą na końcu, małymi wymaganiami pokarmowymi i odpornością na brak wody.Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.
    Balkon domu Julii

    O pocieszycielu!
    Gdzie mój kochanek? Wiem, gdzie być powinnam
    I tam też jestem; lecz gdzie mój Romeo?

    Romeo i Julia w tłumaczeniu Józefa Paszkowskiego – akt V, scena III – William Szekspir,

    Grób Julii znajduje się natomiast w byłym klasztorze braci mniejszych, nieopodal murów rodu Della Scala. Tu, w krypcie, stoi sarkofag, który według legendy ma mieścić ciało młodej dziewczyny. Dziś kompleks jest wykorzystywany przez komunę miejską Werony jako miejsce zawierania ślubów cywilnych.

    Galeazzo Ciano, hrabia di Cortelazzo (ur. 18 marca 1903 w Livorno, zm. 11 stycznia 1944 w okolicach Werony), włoski polityk, dyplomata i dziennikarz, czołowy działacz ruchu faszystowskiego, zięć Benito Mussoliniego. 24 kwietnia 1930 ożenił się z jego córką Eddą w kościele San Giuseppe przy via Nomentana w Villa Torlonia.Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata , jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.

    Rzeczywiście istniały w Weronie dwie rodziny o nazwiskach Montecchi i Capuleti (lub Cappelletti). Montecchi, ważni kupcy werońscy, byli wciągani w krwawe walki o kontrolę nad Weroną, choć nie ma wiadomości mówiących o rywalizacji z rodziną Capuletich. Istnieje też dowód obecności w mieście rodziny Capuletich aż do czasu pobytu Dante w Weronie. Mieszkali oni w obecnym domu Julii, gdzie ich obecność jest poświadczona przez herb kościelny na zworniku łuku na dziedzińcu budynku. Na początku XX wieku został odbudowany tam słynny balkon. Zatem dom Julii jest realnym domem Capuletich, nawet jeśli historia miłosna jest owocem fantazji Szekspira. Identyfikacja innych budynków nie ma natomiast żadnego podłoża historycznego. Są to budowle średniowieczne, które ze względu na zainteresowanie nimi zostały przystosowane do ruchu turystycznego.

    Epicentrum – miejsce na powierzchni skorupy ziemskiej położone w najbliższej odległości (prostopadle) nad ogniskiem trzęsienia ziemi (hipocentrum). Obszar położony wokół epicentrum, zwany obszarem epicentralnym jest miejscem największych zniszczeń.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Cyprian Kamil Norwid zainspirowany historią Romea i Julii napisał wiersz „W Weronie”.

    Werona w okresie średniowiecza[ | edytuj kod]

    Małe Jeruzalem[ | edytuj kod]

    Duomo w Weronie

    Podczas okresu karolińskiego część Europy osiągnęła jedność polityczną i duchową. Motyw niebiańskiej Jerozolimy został wykorzystany w pewnego rodzaju inwestyturze struktury cesarstwa: konsekracji teokratycznej misji politycznej Karola Wielkiego. Działo się to poprzez budowę katedry w Akwizgranie, której wzorem jest Świątynia Salomona. Dwa dni przed koronacją przekazał on dary: klucze bazyliki Grobu Świętego, Golgoty, miasta i góry Syjon. Ten związek z Jerozolimą został później odnowiony przez Fryderyka Barbarossę w 1150 roku. Cesarz powierzył brązowy świecznik w formie korony katedrze w Akwizgranie, stworzonej na wzór niebiańskiego Jeruzalem.

    Galienus, Publius Licinius Egnatius (218-268), syn Waleriana I, cesarz rzymski od 253 roku (junior) i od 260 samodzielnie. Jego pierwsza żona (?) Pipa była córką króla Markomanów. Z żoną Saloniną miał synów Waleriana II i Saloninusa. Za jego panowania w imperium panował chaos, jednak cesarz ze wszystkich sił próbował go opanować.Bolzano (niem. Bozen) – miasto i gmina we Włoszech (Trydent-Górna Adyga) nad rzeką Eisack (wł. Isarco). Stolica autonomicznej prowincji Autonome Provinz Bozen-Südtirol/Alto Adige.

    W Versus de Verona, poemacie z VIII wieku, miasto rodu Della Scala zostało opisane jako odwzorowanie ideału świętości Jerozolimy niebiańskiej: w tekście grzech pogańskich korzeni zostaje odkupiony ze względu na świętą historię miasta. W poemacie podobieństwa między Weroną i Jeruzalem można doszukać się w opowiadaniu o przeniesieniu relikwii świętych Firmusa i Rustyka. Dostrzega się nawiązanie do Exodusu w tej historii, a także w opisie miasta, które ma przypominać Jeruzalem niebiańskie. Obchody Werony małej Jerozolimy pojawiają się także w statutach komuny miejskiej Werony z 1450 roku, napisanych przez Silvestro Lando, uczonego humanistę. Na samej pieczęci miasta, zatwierdzonej 26 lutego 1474 roku, pojawia się następująca inskrypcja: Verona minor Hierusalem di (vo) Zenoni patrono (Werona małe Jeruzalem patrona Zenona). Data zatwierdzenia tego staje się granicą pomiędzy wczesnym a późnym średniowieczem. Istotnie pod koniec średniowiecza patron Święty Zenon staje się symbolem jednoczącym miasto i jego mieszkańców. W epoce karolińskiej plan urbanistyczny narzucał samoistne porównania do Jeruzalem.

    Corriere della Sera (wł. Kurier wieczorny) jest jednym z czołowych dzienników we Włoszech. Reprezentuje orientację centrolewicową. Jego nakład sięga 690 tysięcy egzemplarzy (największy we Włoszech), ma też cztery tzw. wydania lokalne. Stanowi konkurencję dla wydawanego w Rzymie dziennika La Repubblica oraz w Turynie La Stampa. Jest trzecią najchętniej czytaną przez Włochów gazetą – zaraz po La Gazzetta dello Sport i La Repubblica.Wenecja Euganejska (wł. Veneto) – region administracyjny w północno-wschodnich Włoszech o powierzchni 18 377 km² ze stolicą w Wenecji (331,4 tys. mieszkańców). Od północy graniczy z Austrią, od wschodu z regionem Friuli-Wenecja Julijska, od południa z Emilią-Romanią a od zachodu z Trydentem-Górną Adygą i Lombardią.

    Kiedy arcydiakon Pacifico przypisał Weronie imię małego Jeruzalem, zostało to odebrane jako wielki impuls do rozbudowy miasta. Są różne podobieństwa między antycznymi formami Werony i Jerozolimy: W Jerozolimie strumień Cedron rozdzielał wzgórza Golgoty i Górę Oliwną, podobnie w Weronie Adyga oddziela górę Oliveto, na której wznosi się kościół Świętej Trójcy, od wzgórza Calvario nieopodal Quinzano. Ponadto nazwy licznych kościołów przypominają te z Ziemi Świętej, nawet jeśli później zmieniono ich wezwania.

    Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.W architekturze łuk triumfalny – budowla w kształcie monumentalnej, wolno stojącej bramy stawiana dla upamiętnienia ważnej osoby lub uczczenia ważnego wydarzenia, zwykle zwycięstwa militarnego. Przejście pod łukiem triumfalnym autora lub autorów zwycięstwa było punktem kulminacyjnym pochodu triumfalnego. Pierwsze łuki triumfalne powstawały w starożytnym Rzymie (prekursorem były ozdobne bramy budowane przez Etrusków), później ten typ budowli był wznoszony w innych krajach i epokach historycznych.

    Marmurowe miasto[ | edytuj kod]

    Posąg Madonna Verona, symbol urbs marmorea
    Cokół posągu z napisem Marmorei Verona

    Już w Versus de Verona można znaleźć wzmianki o powszechnym użyciu marmuru w budownictwie. Dzięki temu kamieniowi w średniowieczu miasto było nazywane Marmora lub Marmorina. Po raz pierwszy tego nazewnictwa użyto na początku XIII wieku w poemacie frankońsko-weneckim Uggeri il Danese. Konstrukcje wykonane z marmuru, które na cudzoziemcach robiły największe wrażenie, to: Arena w Weronie, teatr rzymski, brama Borsari i brama Leoni, łuk Gawiuszów, łuk Jowisza Ammona (dziś już nieistniejący, został zniszczony w XVII wieku), liczne budynki rzymskie, a także pałace zbudowane przez Teodoryka Wielkiego lub w okresie miejskim.

    Golgota (w oryg. gr. Γολγοθᾶ Golgota z aram. גלגלתא Gulgalta, w tłum. łac. Calvaria, co znaczy "czaszka") – wzgórze znajdujące się nieopodal Jerozolimy, gdzie dokonywano egzekucji na skazańcach.Sagra – gmina w Hiszpanii, w prowincji Alicante, w Walencji, o powierzchni 5,62 km². W 2011 roku gmina liczyła 446 mieszkańców.

    W poemacie De Scaligerorum origine autorstwa Ferreto de’ Ferreti miasto otrzymało przydomek marmoris urbs, a Cangrande został nazwany marmoreus dux. W tym samym okresie w traktacie Delle rime volgari Antonia da Tempo Weronę określono jako vicus Marmoris.

    Część akcji romansu Il Filocolo autorstwa Boccaccia toczy się w mieście Marmorina. Autor opisał elementy miasta tak, aby nie pozostawić żadnych wątpliwości, że chodzi mu właśnie o Weronę.

    Podczas okresu signorii Cansignoria della Scala ostatecznie został miastu przypisany przydomek urbs marmorea. Najważniejszym symbolem stała się fontanna Madonny werońskiej (w rzeczywistości rzymska statua), wzniesiona w 1368 roku. Dolna część piedestału jest uformowana przez cztery koronowane głowy z inskrypcjami, z których jedna jest jeszcze czytelna: (MAR)MOREI VERONA. Dwa lata później ród Della Scala rozkazał rozbudować wieżę Gardella i umieścić tam pierwszy publiczny zegar miejski. Przy wieży jest widoczny epigraf:

    16 sierpnia jest 228. (w latach przestępnych 229.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 137 dni. II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Tempore marmoream quo Cansignorius urbem
    rexit lege pius, turrim distinxit et horas,
    Scaliger aeternis titulis qui digna peregit
    bis septem lustris annis in mille trecentis.

    Dziełem Cansignoria był również most delle Navi. O autorstwie przypomina inskrypcja (most oryginalny został zniszczony), a także słowa: aurea marmoree genti qui secula duxit (przywrócił ludzkości marmurowej złoty wiek). Można to zinterpretować jako: zostawił po sobie miasto z marmuru.

    Osoby związane z Weroną[ | edytuj kod]

    W Weronie urodziło się wielu artystów i pisarzy. Część z nich to właśnie tu spędziła swoje życie i tu pracowała. Pomiędzy nimi a miastem powstała pewna relacja – charakter prac artysty i jego tryb życia odzwierciedla charakter miasta. Lista artystów i literatów pracujących w Weronie jest długa. Warto wymienić:

    Euro, ευρώ, евро (znak: €, kod ISO 4217: EUR) – nazwa przyjęta na posiedzeniu w Madrycie w grudniu 1995 roku – wspólna waluta europejska wprowadzona w miejsce walut krajowych. W formie gotówkowej została wprowadzona w obieg 1 stycznia 2002 r.Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.
  • znanego poetę rzymskiego Gajusza Waleriusza Katullusa (pierwsza połowa I w. p.n.e.)
  • poetę Ippolia Piedemontego (17531828), znanego z przekładu Odysei;
  • pisarza Emilia Salgariego (18621911), autora powieści przygodowych;
  • kompozytora Evarista Dall’Abaco (16751742);
  • malarzy Andreę Mantegnę (14311506), Antonia Pisana zwanego Pisanello (13951455), Paola Veronesego (15281588) i Giovana Carota (14801555).
  • W dziedzinie medycyny należy wspomnieć Girolama Francastora (14781553), jednego z ojców patologii nowoczesnej, a także Maria Capecchiego (1937), genetyka, zdobywcę nagrody Nobla w 2007 roku.

    Bardolino – włoskie czerwone wino wytrawne klasy Denominazione di Origine Controllata (DOC), produkowane w prowincji Werona, w szesnastu gminach leżących na południowy wschód od jeziorem Garda, spośród których Bardolino dało nazwę winu. Roczna produkcja wina wynosi ok. 230-240 000 hl, z czego 70% trafia na eksport.Tour de France (pol. Wyścig dookoła Francji) – znany też jako La Grande Boucle (pol. Wielka Pętla) lub Le Tour (pol. Wyścig) – wieloetapowy, trzytygodniowy szosowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Francji – a nierzadko również krajów ościennych – najczęściej w lipcu (czasami na przełomie czerwca i lipca). Należy do cyklu World Tour Międzynarodowej Unii Kolarskiej (UCI).

    Sławni goście[ | edytuj kod]

    Osoby, które odwiedzały Weronę, również przyczyniły się do kształtowania miasta. Poza już wspomnianym Williamem Szekspirem było i jest wielu gości, którzy chwilowo tu mieszkają i tworzą. Często w dziełach wyrażają swój stosunek do miasta. Dante Alighieri podczas wygnania z Florencji zatrzymywał się w Weronie wiele razy. Często był on gościem Cangrande, którego osobowość zawsze podziwiał. Cangrandemu Dante zadedykował Raj z Boskiej Komedii. Inni znaczący goście miasta to:

    Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.Autostrada A22 (wł. Autostrada del Brennero), zwana także Autostradą Brennerską to płatna arteria komunikacyjna w północnych Włoszech. Biegnie od przełęczy Brenner przez Weronę do Modeny. Długa na 313 kilometrów trasa jest częścią najważniejszej trasy z Niemiec na południe Europy. Wraz z austriacką autostradą A13 była jedną z pierwszych w historii tras tego typu budowanych w górach. Całość trasy oddano do użytku w roku 1974. Operatorem trasy jest spółka "Autostrada Del Brennero S.P.A", która swoją siedzibę ma w Trydencie.
  • Johann Wolfgang von Goethe, który odwiedził galerię San Giorgio i został zaskoczony aktywnością mieszkańców;
  • George Byron, którego poruszył widok grobu Julii;
  • Charles Dickens, którego grób Julii rozczarował;
  • Wolfgang Amadeus Mozart;
  • Stendhal;
  • Paul Valéry;
  • Heinrich Heine;
  • Madame de Staël;
  • Maria Callas.
  • Wiele znanych osób odwiedzało Weronę w XVIII i XIX wieku, kiedy miasto stanowiło jeden z etapów Grand Tour.

    Fosa (łac. fossa - rów, kanał), wł. rów forteczny – w fortyfikacji zapora w postaci rowu otaczającego całość lub część umocnienia. Rowy (fosy) mogły być wypełnione wodą (mokre), bądź nie (suche).Girolamo (Hieronim) Fracastoro (ur. 1478, zm. 8 sierpnia 1553) – włoski lekarz, nauczyciel i poeta. Urodzony w Weronie, ukończył uniwersytet w Padwie. W roku 1546 przedstawił teorię roznoszenia chorób zakaźnych przez rodzaj nasion/zarodków, które w sposób bezpośredni lub pośredni mogą przenosić się na duże odległości. W tym samym dziele przedstawił również pierwszy opis tyfusu.

    Aktualnie jednym z najsławniejszych gości jest brytyjski pisarz Tim Parks, który od 1981 żyje na obrzeżach Werony. Pisarz w jednym ze swoich dzieł (A season with Verona) opisał swoje uznanie dla drużyny Hellas Werona. W 2008 zostało mu przyznane honorowe obywatelstwo.

    Folklor[ | edytuj kod]

    Pomnik Śmiejącego się Świętego Zenona w bazylice Świętego Zenona

    Święty Zenon[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Zenon z Werony.

    Każde miasto ma swoje ludowe wierzenia związane ze świętym patronem bądź z ludźmi, którzy tam przebywali. Werona ma szczególny związek ze swoim patronem. Związek ten wzmocnił się dzięki dziełom, które zostały zadedykowane Zenonowi. Przykładem jest bazylika Świętego Zenona, siedziba jednego z najstarszych klasztorów benedyktyńskich. W bazylice znajduje się portal wykonany z brązu, na którym zostały wykute anegdoty związane z życiem i cudami świętego. Wśród najważniejszych są zakład z diabłem, uwolnienie opętanego oraz cud z wodą.

    Królestwo Sardynii – państwo historyczne istniejące już od średniowiecza, od 1720 pod rządami dynastii sabaudzkiej, w 1743 połączone z Księstwem Sabaudii-Piemontu.Uniwersytet w Padwie – jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie, założony w 1222 r. Według danych z 2003 r. na uniwersytecie studiowało ok. 65 tys. osób.

    Święta Łucja[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Łucja z Syrakuz.

    Ciekawą cechą Werony jest różnica w sposobie celebracji świąt Bożego Narodzenia. Gdy niemal w całych Włoszech dary są przynoszone przez Świętego Mikołaja, dzieciątko Jezus lub Befanę, w Weronie rola ta jest powierzona Świętej Łucji (w dialekcie werońskim – Santa Lùssia).

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Rowery górskie (ang. MTB - Mountain Terrain Bike) – ogólna nazwa rowerów, których główne przeznaczenie to jazda w ciężkim terenie np. górzystym.

    Zwyczaj pochodzi od rzeczywistego zdarzenia: w XIII wieku epidemia spowodowała chorobę oczu werońskich dzieci. Święta Łucja była opiekunką ludzi chorych na oczy. Dlatego werońskie matki złożyły przyrzeczenie, że gdy ich pociechy wyzdrowieją, 13 grudnia przyniosą dary biednym dzieciom. Jest to źródło tradycji, która żyje do dziś. Zwyczaj rozprzestrzeniał się i wyeewoluował w tradycję targu banchéti de Santa Lùssia na placu Bra. Sprzedawane są słodycze, zabawki i ubrania.

    Via Claudia Augusta – droga rzymska łącząca obecne tereny południowych Niemiec z północną Italią. Biegnie między innymi przez Augsburg i Trydent.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Tradycyjnie Święta Łucja przybywa w nocy na ośle, któremu ludzie darują słomę i mleko na długą drogę. Zwierzę jest odprowadzane przez castàldo Świętej Łucji, który przenosi wszystkie datki. Stąd wywodzi się włoskie powiedzenie Wyglądasz mi na castàldo Świętej Łucji, gdy ktoś nosi wiele paczek. Tradycja nie ogranicza się jedynie do nocy 12 grudnia. Prezenty są przynoszone także we wcześniejszych dniach, co jest obwieszczane przez dzwony. Dawniej prezenty pozostawiano w skarpetach na zewnątrz okien (przede wszystkim cukierki, pomarańcze i inne słodycze). Utrzymuje się również tradycja przynoszenia węgla dzieciom, które nie były grzeczne w ciągu całego roku.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Paola Pezzo (ur. 8 stycznia 1969 r. w Bosco Chiesanuova) – włoska kolarka górska, dwukrotna złota medalistka olimpijska, pięciokrotna medalistka mistrzostw świata, czterokrotna medalistka mistrzostw Europy oraz zdobywczyni Pucharu Świata.

    Alboin i Rozamunda[ | edytuj kod]

    Bevi, Rosmunda, dal teschio di tuo padre!

    Pij, Rozamundo, z czaszki Twego ojca!

    Rosmunda, Achille Campanile,

    Według przekazu Pawła Diakona w Historii Langobardorum właśnie w Weronie miała rozwijać się historia Alboina i Rozamundy. Alboin, król Longobardów, pokonał i zabił Cunimonda, króla Gepidów, po czym wziął sobie za żonę jego córkę – Rozamundę. Podczas hucznej nocy podano mu wino w czaszce zabitego króla i zmuszono żonę do picia razem z nim z tego makabrycznego kielicha. Rozamunda, wstrząśnięta tym doświadczeniem, zemściła się, organizując spisek przeciwko mężowi wraz ze swoim kochankiem Elmichi. Gdy mąż spał, weszła do sypialni i przywiązała jego szpadę do pochwy. Dzięki temu, gdy spiskowcy prowadzeni przez Elmichi weszli do sypialni, Alboin nie zdołał obronić się i padł pod ciosami.

    Neoklasycyzm (neo- + klasycyzm – łac. classicus pierwszorzędny) – zespół różnorodnych tendencji w sztuce, literaturze, muzyce i architekturze nawiązujących do nurtu klasycystycznego, renesansu lub baroku, pojawiających się na przestrzeni wieków XIX i XX.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Istnieje druga wersja legendy, według której Rozamunda po tym, jak została zmuszona do picia z czaszki swojego ojca, zdecydowała się umrzeć z głodu, aby nie być narażoną na przyszłe upokorzenia. Została uratowana dzięki pomocy dworskiego kucharza, który, aby zapobiec tragedii, sporządził dla niej nową potrawę, która była w stanie przywrócić jej siły. Przygotował pearà: sos z tartym chlebem, szpikiem wołowym, masłem, rosołem mięsnym i obfitą ilością pieprzu. Do dziś jest to jedno z charakterystycznych dań Werony.

    Port lotniczy Werona-Villafranca (Port lotniczy Werona) – międzynarodowy port lotniczy położony 12 km na południowy zachód od centrum Werony. Jest jednym z największych portów lotniczych w regionie Veneto. W 2006 obsłużył około 3 mln pasażerów.Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

    Anguane[ | edytuj kod]

    W Weronie żywa jest legenda, która mówi że w Borgo Santo żyją dziwne kobiece stworzenia – uwodzicielskie syreny. Oczarowawszy przechodniów, zamieniają się w straszne czarownice z kozimi nogami i wężowymi włosami. Stworzenia te mają duże i długie piersi, dzięki czemu są zdolne zarzucić je na plecy do koszyka, w którym trzymają swoje dzieci. Podobno można je zobaczyć, kiedy rozwieszają na sznurze ubrania pomiędzy górami Erio i Verena lub też gdy tańczą na linie zawieszonej nad przepaścią w górach wokół prowincji Rivoli.

    Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku, zaliczany do historyzmu.Łuk Gawiuszów w Weronie (wł. Arco dei Gavi) – rzymski łuk triumfalny znajdujący się obok Castelvecchio w Weronie. Współczesna budowla jest wzniesioną w 1932 roku rekonstrukcją oryginalnego łuku, zniszczonego przez Francuzów w 1805 roku.

    O rzekomym istnieniu tych kreatur przypominają niektóre drewniane statuetki wyrzeźbione dawno temu przez artystów z Cadore. Anguane nie istnieją wyłącznie w legendach werońskich, ale w całym rejonie Wenecji.

    Inne legendy[ | edytuj kod]

    Istnieją dwie historie o opętanych koniach. Obie zostały wykute w portalu Świętego Zenona. Pierwsza dotyczy woźnicy, który został wywieziony w złości przez swojego konia. Uratował go Święty Zenon, gdy ten miał już skończyć w Adydze. Druga historia jest zapisana w słynnej legendzie o Teodoryku, wykutej częściowo w ozdobnych płytkach romańskich na portalu. Dziś płytki te są niewidoczne z powodu zewnętrznej bramy, która je zakrywa. Historia ta została ponownie opracowana przez Carducciego. Opowieść mówi o tym, jak król Gotów po odbyciu kąpieli w Adydze wsiadł na rumaka, by wybrać się na polowanie. W rzeczywistości owym koniem był szatan, który porwał króla i w pełnym biegu wyprowadził w Apeniny, aby wrzucić go do krateru.

    Bala de Fracastoro[ | edytuj kod]

    W punkcie, w którym ulica Fogge dochodzi do placu dei Signori, znajduje się łuk, na którym jest umieszczona statuetka Girolamo Fracastoro. Girolamo trzyma w ręku globus zwany przez mieszkańców piłką de Fracastoro. W sąsiedztwie znajdował się w dawnych czasach sąd, dlatego też pod łukiem przechodziło wielu adwokatów i sędziów. Lud uważnie obserwował statuetkę, gdyż „piłka” miała spaść na głowę pierwszego uczciwego człowieka, który przejdzie pod łukiem.

    Kuchnia[ | edytuj kod]

    Pastissada de caval[ | edytuj kod]

    Talerz pastissada z serem

    Pastissada jest znanym daniem na bazie mięsa końskiego, mającym ściśle określone pochodzenie historyczne. Po bitwie pod Weroną stoczonej w 489 roku między Teodorykiem Wielkim a Odoakerem, ten ostatni pozwolił wygłodzonym Werończykom żywić się końmi poległymi na polu bitwy.

    Giulio Cesare Croce opisał to wydarzenie i jako pomysłodawcę pastissada wskazał chłopa Bertolda. Niemożliwe było spożywanie na wpół zepsutych zwierząt w całości. Aby zapobiec zatruciu, umieszczano mięso na jakiś czas w amforach pełnych przypraw. Dzięki temu mięso nabierało aromatu i smaku, a jednocześnie pozostawało jadalne.

    Pomimo zakazów nakładanych przez biskupów w kolejnych stuleciach przyzwyczajenie do jedzenia końskiego mięsa przyrządzanego w ten sposób utrwaliło się. Kościół zakazuje tej praktyki, gdyż koń jest uważany za zwierzę domowe, a ponadto przez Kościół został przypisany nordyckim kultom pogańskim. W tradycjach germańskich koń był składany w ofierze w momencie śmierci kondotiera, aby pomóc mu osiągnąć Walhallę, zaświaty Odyna. W oczach chrześcijan koń był ulubionym zwierzęciem diabła, który był gotowy posiąść rumaka, zrzucając i zabijając jego właściciela.

    Baccanale del Gnoco[ | edytuj kod]

    Talerz gnocchi al pomodoro

    Między 1520 i 1531 rokiem z powodu wylewu Adygi i wtargnięć landsknechtów Werona cierpiała głód. 18 czerwca 1531 roku głodni i zdesperowani mieszkańcy uciekli się do napaści na piekarzy Świętego Zenona, aby w ten sposób zgromadzić zapasy zboża i chleba.

    Sytuacja została uratowana przez niektórych mieszkańców, którzy dopilnowali zaopatrzenia najbiedniejszych mieszkańców dzielnicy w żywność. Za twórcę Baccanale del Gnoco tradycja ludowa wskazuje Da Vinco. To on na własny koszt przydzielał mieszkańcom produkty pierwszej potrzeby, takie jak chleb, wino i ser, w ostatni piątek karnawału.

    Od tego wydarzenia pochodzi główna maska Papà del Gnoco. Jest to brodaty i otyły człowiek w podeszłym wieku, który wspomagany przez swoich garbatych sługów, prawdopodobnie wywodzących się od kariatyd z bazyliki św. Zenona, rozdaje kluski ludziom.

    „Baccanale del Gnoco” było udoskonalane przez mieszkańców. Po II wojnie światowej stanowisko Papà del Gnoco stało się stanowiskiem elekcyjnym. Dziś bohater ten jest wybierany spomiędzy mieszkańców dzielnicy San Zeno i zostaje królem karnawału Werony. Tradycyjne święto ludowe stawia za obowiązek zastawienie stołu w „Piątek Gnocolar” talerzem gnocchi ziemniaczanych.

    Dialekt weroński[ | edytuj kod]

    W głównej bibliotece Werony można znaleźć jedno z pierwszych istniejących źródeł o początkach dialektu lokalnego: Zagadka werońska z IX wieku. Dialekt weroński, jak wszystkie inne dialekty północnych Włoch, pochodzi z mówionego języka galicyjsko-romańskiego, który jest spopularyzowaną formą łaciny. W języku widoczne są wpływy prehistorycznego języka celtyckiego, z umiarkowanym wpływem łaciny klasycznej. Dialekt stawał się coraz bardziej popularny, poczynając od upadku Cesarstwa Rzymskiego, poprzez czasy panowania Franków, aż do późnego średniowiecza, głównie dzięki aktywności regionalnych trubadurów oraz ich imitatorów (XIII wiek). Jednym z przykładów działań w popularyzacji dialektu werońskiego są dwa poematy w formie aleksandrynu: De Babilonia civitate infernali oraz De Jerusalemi celesti, napisane przez franciszkanina Giacomina da Verona.

    Dialekt weroński miał również wpływ na język francuski oraz niemiecki. W XX wieku aktywność poetycka w dialekcie werońskim została wznowiona dzięki pracom takich artystów jak Berto Barbarani i Tolo da Re.

    Zazwyczaj dialekt weroński jest kwalifikowany jako odmiana języka weneckiego, z którym łączy go struktura gramatyczna (np. zaimek osobowy – lu eldise – podczas gdy w języku włoskim jest lui dice). Jednakże poprzez położenie geograficzne na granicy pomiędzy Wenecją Eugenejską i Lombardią dialekt przejął także elementy języków obu tych regionów. Dialekt czerpie z mówionego dialektu Brescii i Mantui z zachodu oraz z dialektu weneckiego ze wschodu.

    Edukacja[ | edytuj kod]

    Szkolnictwo[ | edytuj kod]

    W Weronie powstaje wiele szkół, które starają się stanąć naprzeciw wymaganiom mieszkańców nie tylko miasta, ale całego regionu. Na wspomnienie zasługują dwa licea: państwowe Liceum Ogólnokształcące „Scipione Maffei”, które jest najstarszym liceum we Włoszech, oraz państwowe Liceum Techniczne „Angelo Messedaglia”.

    Szkoła „Scipione Maffei” została założona na mocy dekretu napoleońskiego z 14 marca 1807 roku. Swoją działalność liceum rozpoczęło w 1808 roku, choć w rzeczywistości funkcjonowało już od 1805 roku pod imieniem Regio Liceo. Szczególnie bogata jest w szkole biblioteka, sięgająca jeszcze czasów napoleońskich, zarówno czasem budowy, jak i zawartością zbiorów. Najstarsze dzieła są aktualnie konserwowane wewnątrz biblioteki. Można tu znaleźć inkunabuły, XVI-, XVII- i XVIII-wieczne dzieła, źródła pochodzące z czasów napoleońskich, zjednoczenia Włoch, dzieła XX-wieczne, a także współczesne.

    Druga szkoła – „Angelo Messedaglia” – została założona w 1923 roku wskutek reformy „Gentile”. Szkoła została nazwana imieniem ekonomisty i polityka werońskiego Angela Messedaglii, który był także deputowanym Parlamentu Zjednoczonego Królestwa Włoch w latach 1866–1882 i aż do śmierci sprawował funkcję prezesa Academia dei Licei. Przez długi czas było to jedyne liceum techniczne w całym regionie Werony.

    Ważny jest także Przemysłowy Instytut Techniczny Guglielma Marconiego, który jest jedną z lepszych szkół we Włoszech w zakresie informatyki i elektroniki.

    Uniwersytet[ | edytuj kod]

    Polo Zanotto, centrum Uniwersytetu w Weronie

    Uniwersytet w Weronie został założony w 1959 roku jako filia uniwersytetu w Padwie. Stał się instytucją autonomiczną w 1982 roku. Uniwersytet skupia się w dwóch głównych centrach: w dzielnicy Veronetta, gdzie mieszczą się wydziały humanistyczne oraz siedziba centralna z dziekanatem, oraz w Borgo Roma, gdzie mieszczą się wydziały medycyny i nauk ścisłych. Uniwersytet proponuje studentom szeroką gamę specjalizacji, które podzielone są na 8 kierunków:

  • Ekonomia
  • Medycyna i chirurgia
  • Nauki matematyczne, fizyka i biologia
  • Sądownictwo
  • Zarządzanie
  • Filozofia
  • Języki i literatura obca
  • Nauki techniczne
  • Muzea[ | edytuj kod]

    Schody Ragione

    W Weronie znajduje się wiele muzeów, ale ich budynki często są zbyt małe, aby pomieścić wszystkie posiadane kolekcje. Dlatego wiele cennych dzieł jest zamkniętych w magazynach. W planach jest otworzenie dwóch nowych muzeów: jednego w zamku św. Piotra oraz drugiego w centrum kulturalnym, które będzie wybudowane na byłym obszarze industrialnym.

    Muzea, które funkcjonują w Weronie:

  • Międzynarodowe centrum fotografii Scavi Scaligeri
  • Muzeum afrykańskie
  • Muzeum archeologiczne w teatrze rzymskim
  • Muzeum kanoniczne
  • Muzeum miejskie Castelvecchio
  • Muzeum miejskie historii naturalnej
  • Muzeum fresków Giovanniego Battisty Cavalcasellego
  • Galeria sztuki współczesnej Palazzo Forti
  • Muzeum kolei Porta Vescovo
  • Muzeum rzeźby kamiennej
  • Muzeum Miniscalchi-Erizzo
  • Wydarzenia[ | edytuj kod]

    Na fotografii można zobaczyć banderę Republiki Weneckiej oraz flagę z kolorami miasta (niebieskim i złotym) zawieszone na wieży Lamberti, przypominające o początku Paschy Werońskiej

    Werona gości wiele międzynarodowych wydarzeń kulturalnych. Najbardziej znany jest festiwal w Weronie, który jest organizowany każdego lata od 1913 roku. Wówczas to festiwal został zainaugurowany operą Aida Giuseppe Verdiego. Był to symbol uczczenia setnej rocznicy narodzin artysty. Wydarzenie to przyciągnęło do miasta wiele osób z całego świata. W lecie na Arenie odbywają się liczne koncerty, a ostatnio miała także miejsce transmisja telewizyjna z Festivalbar.

    Innym ważnym cyklicznym wydarzeniem jest teatralne lato Werony, które jest organizowane w malowniczej scenerii teatru rzymskiego. Pierwszy wieczór werońskiego lata teatralnego odbył się 26 czerwca 1984 roku. Wśród publiczności można było znaleźć takie osobistości jak prezydent Luigi Einaudi czy podsekretarz Giulio Andreotti. Tradycyjnie jako pierwsza odgrywana jest w formie prozy tragedia „Romeo i Julia”. Ta część festiwalu jest nazywana Festival Shakespeariano i są w niej odgrywane inne sztuki Szekspira oraz Carla Goldoniego. Od lat sześćdziesiątych oraz siedemdziesiątych wystawia się również spektakle taneczne. Odbywają się też wieczorne koncerty Verona Jazz z udziałem znanych zespołów jazzowych.

    Ważnym wydarzeniem jest także festiwal Schermi d’amore powstały w 1996 roku i mający korzenie w „kinowym festiwalu Werony”, organizowanym od 1969 do 1995. Festiwal poświęcony jest głównie kinematografii melodramatycznej – pokazywane są pierwsze filmy melodramatyczne i romantyczne. Przegląd ten jest znany na całym świecie dzięki swojemu wpływowi na badania nad kinematografią melodramatyczną. Jest to jedyny tego typu festiwal na świecie.

    Nowo powstałym festiwalem jest Tocatì Verona (2003), zorganizowany przez Associazione Giochi Antichi. Celem organizacji jest promowanie spadku kulturowego: gier, sztuki kulinarnej, muzyki i tańca. Podczas festiwalu centrum historyczne Werony jest wyłączone z ruchu samochodowego, aby zapewnić bezpieczeństwo dzieciom, które są prawdziwymi bohaterami wydarzenia.

    W 2008 roku odrodziło się Palio di Verona, bardziej znane pod nazwą palio del drappo verde („palio zielonej flagi”). Palio po raz pierwszy zostało zorganizowane 800 lat temu, dzięki czemu jest najstarszym konkursem na świecie. Jego ponowna organizacja miała uczcić rocznicę powstania. Była to 591. edycja konkursu.

    Media[ | edytuj kod]

    Historycznym dziennikiem Werony jest „Arena”, która jest jednym z najstarszych dzienników we Włoszech. Gazeta powstała w 1866 roku, zaraz po aneksji Wenecji Euganejskiej przez Włochy. Od 2004 roku jako dodatek do Corriere della Sera jest publikowany również Corriere di Verona.

    W Weronie funkcjonują dwie stacje telewizyjne. TeleNuovo powstała w Weronie w 1979 roku. Stacja oferuje głównie programy dziennikarskie: wiadomości, politykę lokalną, ekonomię, sport, wydarzenia kulturalne. Ze stacją współpracuje piłkarz Preben Elkjær Larsen, kluczowy gracz Hellas Werona w Serie A.

    TeleArena, druga stacja telewizyjna, również powstała w 1979 roku i była pierwszą telewizją lokalną z fonią. Silnym punktem TeleArena były wiadomości lokalne i informacje sportowe, z niedzielną kroniką sportową poświęconą meczom Hellas Werona i Chievo Werona.

    Pierwszym radiem Werony zostało Radio Verona powstałe w 1975 roku. Radio od wielu lat ma w programie kronikę piłkarskich spotkań Hellas Werona prowadzonych przez Roberta Puliera, znanego werońskiego komika, aktora i reżysera teatralnego. Bardziej popularnym radiem jest obecnie Radio Adige, założone w 1976 roku. Radio oferuje program skoncentrowany na wiadomościach lokalnych i informacjach sportowych, ale także na lekkiej muzyce.

    Sport[ | edytuj kod]

    Piłka nożna[ | edytuj kod]

    W Weronie istnieją trzy drużyny piłkarskie:

  • Hellas Verona FC 1903 występująca w Serie A,
  • AC Chievo Verona 1929 występująca w Serie A,
  • Virtus Vecomp Verona występująca w Serie C2.
  • Hellas Verona wraz ze swoim trenerem Osvaldem Bagnolim zdołała zdobyć jedyne w Wenecji Euganejskiej mistrzostwo Włoch w sezonie 1984/1985, zapisując się tym samym w historii włoskiej piłki nożnej. Obrońcą był wówczas Hans-Peter Briegel, natomiast w ataku grali Elkjar oraz Galderisi. W następnym roku drużyna brała udział w Lidze Mistrzów UEFA, z której została wyeliminowana w drugiej rundzie przez Juventus F.C. w meczu zamkniętym dla publiczności, który wzbudził wiele kontrowersji.

    Początkowo dobrym sezonem dla Werony był także 2001/2002, kiedy w rundzie jesiennej Chievo (które po raz pierwszy awansowało do Serie A) i Hellas po rundzie jesiennej zajmowały pierwsze miejsca w tabeli. Runda wiosenna nie była już tak udana – przede wszystkim dla Hellas, które spadło do Serie B.

    Chievo Werona miało dobry sezon w 2005/2006, kiedy jej trenerem był Giuseppe Pillon. Jednak po skandalu Calciopoli drużyna zajęła dopiero czwarte miejsce w klasyfikacji generalnej i nie dostała się do głównych rozgrywek Ligi Mistrzów (została pokonana przez bułgarską drużynę Lewski Sofia). W sezonie 2006/2007 Chievo zostało po raz pierwszy od 6 lat zdegradowane.

    Obie drużyny grają na Stadio Marcantonio Bentegodi, na którym rozegrano niektóre mecze Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w 1990 roku.

    Kolarstwo[ | edytuj kod]

    Werona jest ważnym miastem dla włoskiego oraz światowego kolarstwa. To właśnie tutaj na przestrzeni kilku lat odbyły się dwie edycje mistrzostw świata w kolarstwie szosowym. Pierwsza edycja miała miejsce w 1999 roku i została wygrana przez hiszpańskiego kolarza Óscara Freire. W tej edycji konkursu w kategorii Junior złoty medal wygrał Werończyk Damiano Cunego. Druga edycja odbyła się w 2004 roku i ponownie została wygrana przez Óscara Freire. Cunego, który również brał udział w tym wyścigu jako zawodowiec, po pełnym sukcesów roku (wygrał wówczas Giro d’Italia, Giro di Lombardia, Giro del Trentino i Giro dell'Appennino) dojechał do mety dopiero jako dziewiąty.

    Zdjęcie zrobione podczas mistrzostw świata w kolarstwie szosowym w Weronie, wjazd na wzgórze św. Piotra

    Werona trzykrotnie znajdowała się na jednym z etapów Giro d’Italia: 10 czerwca 1984 – 20. i ostatni etap, wyścig wygrany przez Francesca Mosera (pokonał faworyta Laurenta Fignona). 3 czerwca 1997 odbył się tutaj 17. etap, którego zwycięzcą był Mirko Gualdi. 2 czerwca 2007 w Weronie zakończył się 20. etap Giro d’Italia (jazda indywidualna na czas), w którym wygrał Paolo Savoldelli. Zwycięzcą całego wyścigu został Danilo Di Luca.

    Wielu kolarzy urodziło się w pobliżu Werony. Damiano Cunego został nazwany „małym księciem” dzięki serii zwycięstw, głównie w 2004 roku. To w tym roku zajął pierwsze miejsce w rankingu UCI. Po ciężkim roku 2005, w którym zachorował na mononukleozę, zdobył białą koszulkę w Tour de France. W 2007 dojechał jako 5. w Giro d’Italia i wygrał Giro di Lombardia.

    Kolejnym kolarzem pochodzącym z okolic Werony jest Davide Rebellin, który wygrał wiele nagród, klasyfikacji i wyścigów na poziomie międzynarodowym. Jego najlepszym rokiem był 2004, gdy udało mu się wygrać Amstel Gold Race, La Flèche Wallonne, Liège-Bastogne-Liège, zaś w mistrzostwach świata w kolarstwie szosowym dojechał do mety jako drugi.

    Daniele Pietropolli i Francesco Bellotti są uważani za znakomitych kolarzy zespołowych. Obaj mają w kolekcji wiele sukcesów.

    Na rowerze górskim Paola Pezzo wygrała dwa złote medale na igrzyskach w Atlancie w 1996 oraz na igrzyskach w Sydeny w 2000.

    Kajakarstwo[ | edytuj kod]

    W Weronie istnieją dwa renomowane stowarzyszenia kajakarskie. Canoa Club Verona utrzymuje mistrzostwo od kilkudziesięciu lat, a od 1963 swoją działalność rozwija również szkoła kajakarstwa. Jej celem jest wyszkolenie kajakarzy fizycznie i technicznie na poziomie międzynarodowym. W sezonie zimowym jest nauczany w basenie eskimotage. Szkoła wraz z Canoa Club Pescantina od 2004 roku organizuje maraton kajakarski dla najlepszych kajakarzy we Włoszech. W 2006 liczba uczestników przekroczyła tysiąc. W Weronie funkcjonuje również sekcja kajakarska CUS Verona.

    W fazie planowania są prace nad realizacją w Weronie dogodnej dla kajakarzy infrastruktury, która pozwoli organizować konkursy i wyścigi międzynarodowe. Zostaną zbudowane dwa ośrodki: główny, dwupiętrowy z siłownią, szatniami i biurami oraz drugi z barem, restauracją i innymi usługami. Będą one usytuowane w dzielnicy Chievo, gdzie Adyga oddziela się od kanału Camuzzoni. W ten sposób rzekę będzie można wykorzystać do wyścigów, a kanał w celach szkoleniowych.

    Koszykówka[ | edytuj kod]

    W przeszłości Werona miała drużynę koszykarską, Scaligera Basket Verona, która osiągała znakomite rezultaty, zwłaszcza w latach dziewięćdziesiątych, kiedy grała w Serie A i zdołała wygrać Puchar Włoch, Superpuchar Włoch oraz Puchar Koracza. Drużyna rozpadła się w 2002 roku, kiedy dotknął ją kryzys finansowy i wycofał się nowy prezes. Scaligera Basket została zdegradowana do Serie C i przemianowana na San Zeno Basket. Obecnie drużyna gra w Serie B2.

    Siatkówka[ | edytuj kod]

    Miasto posiada również prestiżową męską drużynę siatkówki: Marmi Lanza Werona. Drużyna powstała w 2001 roku po fuzji dwóch drużyn, grała w Serie A, zajmując 6. miejsce w sezonie 2004/2005. Drużyna została zdegradowana do Serie A2 po rozgrywkach sezonu 2006/2007.

    Rugby[ | edytuj kod]

    W Weronie są cztery drużyny rugby. CUS Verona Rugby w sezonie 2006/2007 grała w Serie A i została zdegradowana do Serie B. Od tej pory rywalizuje z Rugby Club Valpolicella, która od kilku lat gra w tej klasie rozgrywek. W Serie C grają West Verona Rugby Union i Rugby Valeggio.

    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.404 sek.