• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wenus paleolityczna

    Przeczytaj także...
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Wenus z Lespugue – figurka paleolitycznej Wenus datowana na pomiędzy 26 000 a 24 000 lat p.n.e., znaleziona w 1922 w jaskini Rideaux, Lespugue (Haute-Garonne) u podnóża Pirenejów przez René de Saint-Périera (1877-1950). Figurka ma około 150 mm wysokości a zrobiona jest z kości słoniowej. Została uszkodzona podczas wydobycia.
    Kultura oryniacka (40-20 tys. lat temu) - kultura narzędzi odłupkowych i klingowych, a także kościanych i rogowych, rozwijająca się w Europie, Azji, Afryce Północnej; w Polsce na południu (koło Krakowa) i południowym zachodzie (Śląsku). Szerzycielem kultury jest Homo sapiens sapiens. W tym okresie pojawiają się pierwsze przedmioty ozdobne, figurki kobiece znane dziś pod określeniem paleolitycznej Wenus, malarstwo jaskiniowe, kult grzebania zmarłych i pierwsze trwałe domostwa.
    Różne typy Wenus paleolitycznych (ekspozycja w pawilonie Anthropos w Brnie)

    Wenus paleolityczna – ogólne określenie niewielkich, kilkunastocentymetrowych posążków kobiecych (względnie męskich lub o niezidentyfikowanej płci), odnajdowanych na stanowiskach archeologicznych od Europy Zachodniej do Syberii (m.in. Willendorf, Galgenberg, Dolní Věstonice, Brassempouy), pochodzących z okresu górnego paleolitu. Niekiedy terminem tym obejmuje się nie tylko figurki, ale też reliefy i wyobrażenia postaci ludzkich ryte w skale lub innych materiałach.

    Dolní Věstonice (niem. Unter Wisternitz) – wieś i gmina na Morawach w Czechach. Położona jest 10 km na północ od Mikulova, u podnóża Wzgórz Pawłowskich, na południowym brzegu zbiorników wodnych Nové Mlýny II i Nové Mlýny III. Niemal całą wschodnią część gminy zajmują tworzone tam od niespełna trzystu lat winiarnie.Wenus z Hohle Fels (lub Wenus z Schelklingen, Venus vom Hohlen Fels) to paleolityczna Wenus czyli figurka nagiej kobiety, znaleziona w wrześniu 2008 w jaskini Hohle Fels (co w języku szwabsko-niemieckim oznacza "dziurawa skała") koło Schelklingen, około 15 km na zachód od Ulm, Badenia-Wirtembergia, południowo-zachodnie Niemcy.

    Pochodzenie terminu[ | edytuj kod]

    Według przedstawionej przez Randalla White'a analizy badań i interpretacji "Wenus paleolitycznych", szeroko obecne tak w archeologii, jak i w kulturze masowej posążki "Wenus paleolitycznych" są często przedmiotem błędnych stereotypów generalizująch. Odnosi się to nie tylko do nich samych, ale też do historycznego i intelektualnego kontekstu używanego dziś spontanicznie określenia "Wenus", a także innych przydawanych im epitetów, takich jak "bogini" czy "figurka płodności". Określenia te mają charakter interpretacyjny, który co więcej ukryty jest pod pozorem określeń o charakterze deskryptywnym. Istnieją nawet takie rzeźby określane jako "Wenus paleolityczna", gdzie nie jest pewna identyfikacja płci przedstawianego obiektu.

    Wenus z Petřkovic (cz.: Petřkovická venuše albo Landecká venuše) – figurka paleolityczna Wenus datowana na ok. 23 000 lat p.n.e. (kultura grawecka). Została znaleziona przez archeologa Bohuslava Klimę 14 lipca 1953 w granicach miasta Ostrawa na Śląsku w Czechach.Kultura magdaleńska – jedna z kultur późnego paleolitu, występująca w Europie zachodniej i środkowej. Nazwa wywodzi się od miejscowości La Madeleine, w departamencie Dordogne we Francji.

    Pierwszym odkrytym posążkiem "Wenus paleolitycznej" była odnaleziona ok. 1864 przez Paula Huraulta, markiza de Vibray – Vénus impudique. Jak zauważa Randall White, wydaje się pewne, że posążek ten nazwano właśnie w ten sposób ze względu na skojarzenia ze starożytnością klasyczną oraz ze względu na wdzięczność jego formy artystycznej. Aż do początku XX wieku ogólne określenie "Wenus paleolityczne", czy też zbliżone terminy, nie było jednak znane. Wyjątkiem jest okazjonalne określenie przez Édouarda Piette'a jako "Wenus z Brassempouy" posążku znanego także jako La Poire (nie chodzi tu o znalezione wraz z nią popiersie, także znane jako Wenus z Brassempouy). Według White'a to, że Piette użył tu słowa "Wenus" nie ma jednak żadnego związku z wcześniejszym o kilkadziesiąt lat określeniem "Vénus impudique": raczej niż do starożytności klasycznej, Piette odwoływał się tu do modnego wtedy w antropologii oraz obecnego szeroko w wyobraźni masowej określenia "Wenus hotentocka" (Vénus hottentote; por. artykuł Saartjie Baartman). Aż do czasów po pierwszej wojnie światowej nie kojarzono zresztą figurek Wenus z pięknem i płodnością, interpretując je raczej w kategoriach rasy (sam Piette różnorodność typów figurek, wśród których występuje tak zatarcie, jak i podkreślenie cech płciowych, widział jako odzwierciedlenie konfliktu rasowego) i, według określenia White'a, "egzotycznych aspektów kobiecej anatomii".

    Syberia (ros. Сибирь, Sibir’) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.Wenus z Brassempouy – miniaturowe (3,5 cm wysokości) popiersie kobiety wykonane z kości słoniowej, datowane pomiędzy 31 000 a 24 000 lat p.n.e. (górny paleolit). Została znaleziona w jaskini Grotte du Pape niedaleko miejscowości Brassempouy we Francji. Aktualnie przechowywana w zbiorach muzeum Musée des Antiquités nationales w Saint-Germain-en-Laye.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Wenus z Berechat Ram
  • Wenus z Brassempouy
  • Wenus z Dolních Věstonic
  • Wenus z Galgenbergu
  • Wenus z Hohle Fels
  • Wenus z Laussel
  • Wenus z Lespugue
  • Morawska Wenus
  • Wenus z Petřkovic
  • Wenus z Savignano
  • Wenus z Tan-Tan
  • Wenus z Willendorfu
  • Kultura magdaleńska
  • Kultura oryniacka
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Randall White, The Women of Brassempouy. A Century of Research and Interpretation, "Journal of Archaeological Method and Theory", t. 13, nr. 4, grudzień 2006, s. 251.
    Wenus z Galgenbergu – figurka paleolitycznej Wenus, odkryta 23 września 1988 roku podczas prowadzonych pod kierownictwem Christine Neugebauer-Maresch ratunkowych prac wykopaliskowych na terenie paleolitycznego obozowiska Galgenberg koło Stratzing w powiecie Krems-Land w Dolnej Austrii. Uznawana jest za najstarszy znany przykład sztuki figuralnej na świecie (jeśli nie uwzględni się kilku dyskusyjnych znalezisk z obszaru Bliskiego Wschodu).Wenus z Dolních Věstonic (cz. Věstonická Venuše) – paleolityczna Wenus, czyli figurka nagiej kobiety, datowana na 29 000 – 25 000 lat p.n.e. (kultura grawecka). Ta figurka, wraz z kilkoma znalezionymi w pobliżu, jest najstarszą znaną ceramiką na świecie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wenus z Tan-Tan – figurka o ludzkich kształtach, uznawana przez część naukowców za jeden z najstarszych zabytków wytworzonych przez człowieka.
    Saartjie Baartman, prawdziwe imię Sawtche, zwana hotentocką Wenus, urodzona prawdopodobnie w pobliżu rzeki Gamtoos (obecnie Prowincja Przylądkowa Wschodnia w RPA) około 1789 roku. Pochodziła z ludu Khoikhoi (khoisan), najstarszego w południowej części Afryki. Zmarła 29 grudnia 1815 roku w Paryżu.
    Wenus z Laussel, nazywana też (Wenus z rogiem: fr. Venus à la corne) – datowana na 25 000 lat p.n.e. lub 19 000 lat p.n.e. płaskorzeźba paleolitycznej Wenus wykonana z wapienia, o wysokości około 42 cm, przedstawiająca nagą postać kobiecą. Należy do znalezisk kultury graweckiej z okresu górnego paleolitu. Ta kultura archeologiczna występowała pomiędzy 30 000 a 20 000 lat p.n.e.
    Morawska Wenus – nazwa nadana figurce paleolitycznej Wenus pochodzącej z okresu kultury graweckiej, odkrytej w Moravanach nad Váhom w kraju trnawskim na Słowacji. Obecnie przechowywana jest na Wydziale Archeologii Słowackiej Akademii Nauk w Nitrze.
    Wenus z Savignano – odkryta we Włoszech figurka paleolitycznej Wenus. Wykonana z żółtozielonego serpentynitu, ma 22,5 cm długości, 4,8 cm szerokości i grubość 5,2. Przedstawia schematycznie zarysowaną postać kobiecą z wyraźnie zaznaczonymi piersiami, brzuchem i pośladkami, z ledwo zarysowanymi rękami i pozbawioną stóp, zaś w miejsce głowy posiadającą stożkowate zakończenie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.