• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wenera 11

    Przeczytaj także...
    Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego. Za promieniowanie gamma uznaje się promieniowanie o energii kwantu większej od 50 keV. Zakres ten częściowo pokrywa się z zakresem promieniowania rentgenowskiego. W wielu publikacjach rozróżnienie promieniowania gamma oraz promieniowania X (rentgenowskiego) opiera się na ich źródłach, a nie na długości fali. Promieniowanie gamma wytwarzane jest w wyniku przemian jądrowych albo zderzeń jąder lub cząstek subatomowych, a promieniowanie rentgenowskie – w wyniku zderzeń elektronów z elektronami powłok wewnętrznych lub ich rozpraszaniu w polu jąder atomu. Promieniowanie gamma jest promieniowaniem jonizującym i przenikliwym. Promieniowania gamma oznacza się grecką literą γ, analogicznie do korpuskularnego promieniowania alfa (α) i beta (β).Jednostka astronomiczna, oznaczenie au (dawniej również AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa dokładnie 149 597 870 700 m. Dystans ten odpowiada w przybliżeniu średniej odległości Ziemi od Słońca. Definicja i oznaczenie zostały przyjęte podczas posiedzenia Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pekinie w 2012 roku.
    Puszka Faradaya – metalowa komora otwarta z jednej strony, rodzaj klatki Faradaya, przeznaczona do doświadczeń i prac nad ładunkami elektrycznymi. Ciało naelektryzowane, przewodzące prąd elektryczny wprowadzone do wnętrza puszki po dotknięciu ścianki puszki oddaje całkowicie swój ładunek elektryczny (przestaje być naelektryzowane) puszce.

    Wenera 11radziecka sonda planety Wenus i przestrzeni międzyplanetarnej; bliźniaczka Wenery 12. Obie sondy stanowiły część francusko-radzieckiej współpracy naukowej w ramach projektu SIGNE 2. Statki miały za zadanie badanie Wenus za pomocą wielu przyrządów naukowych umieszczonych na pokładzie orbitera i lądownika, oraz utworzenie sieci triangulującej promieniowanie gamma (eksperymenty KONUS i SIGNE).

    Lądownik – część statku kosmicznego lub sondy kosmicznej, która po oddzieleniu się od statku macierzystego ląduje na planecie, księżycu, planetoidzie lub jądrze komety. Lądownik może służyć również do opuszczenia na powierzchnię ciała niebieskiego robotów lub ludzi (np. Apollo 11). Aparatura badawcza lądownika ma za zadanie dostarczenie szczegółowych danych o składzie chemicznym i właściwościach fizycznych atmosfery (o ile takowa istnieje) i powierzchni ciała niebieskiego, wykonanie zdjęć bądź filmów, badanie możliwości istnienia życia pozaziemskiego (np. lądowniki programu Viking) i inne.Orbiter – część sondy kosmicznej, która pozostaje na orbicie wokółplanetarnej po oddzieleniu lądownika i służy jako satelita komunikacyjny, przekazujący sygnał z lądownika na Ziemię. Orbiter spełnia również rolę satelity zwiadowczego fotografującego powierzchnię planety, dokonuje także analizy widma i analizy termalnej.

    Opis misji[]

    Wenera 11 i 12 były częścią francusko-radzieckiej współpracy w ramach projektu SIGNE 2. Projekt SIGNE 2 składał się francuskich detektorów promieniowania gamma umieszczonych na radzieckich statkach Wenera 11, Wenera 12 i Prognoz 7. Statki formowały międzyplanetarną sieć triangulująca błyski gamma. Program miał dwie ważne cechy:

    Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej.Promieniowanie alfa – promieniowanie jonizujące emitowane przez rozpadające się jądra atomowe, będące strumieniem cząstek alfa, które są jądrami helu.
  • po raz pierwszy identyczne detektory pracując na różnych statkach, odległych od siebie na dystanse międzyplanetarne obserwowały błyski gamma,
  • eksperyment używał największego do tej pory detektora gamma wyniesionego w przestrzeń kosmiczną.
  • Wenera 11 została wystrzelona 9 września 1978. Siostrzana Wenera 12, 5 dni później. Każda sonda składała się z platformy przelotowej i lądownika. Oba statki miały taki sam zestaw instrumentów. Platforma miała urządzenia pozwalające na badania składu wiatru słonecznego, błysków gamma, promieniowania UV i gęstości elektronów w jonosferze Wenus. Statek wyniesiono najpierw na okołoziemską orbitę parkingową o parametrach 177×205 km, nachylenie 51°. Następnie został wprowadzony na orbitę heliocentryczną. Statki podróżowały do Wenus w odstępie około 0,02 j.a. Później odstęp ten powiększył się do 0,5 j.a. Statki serii Wenera mogły być stabilizowane obrotowo z okresem kilkugodzinnym, lub w trzech osiach. Generalnie, sonda była stabilizowana obrotowo w czasie lotu do Wenus, a w trzech osiach po osiągnięciu planety. Zbliżenie z Wenus nastąpiło 25 grudnia 1978, w odległości 40 064,24 km. Po oddzieleniu lądownika, platforma kontynuowała oblot Wenus i weszła na orbitę heliocentryczną. Platforma przez 95 minut przekazywała dane z lądownika, po czym wyleciała poza zasięg nadajnika lądownika i rozpoczęła przesyłanie danych zebranych z własnych eksperymentów. Misja sondy Wenera 11 została przerwana w lutym 1980 roku. Wenera 12 zakończyła misję w kwietniu 1980.

    Licznik scyntylacyjny – detektor promieniowania jonizującego. Podstawą działania jest zjawisko scyntylacji, zachodzące w niektórych substancjach pod wpływem bombardowania ich cząstkami naładowanymi: podczas przechodzenia przez scyntylator cząstki jonizującej wytwarzane są jony i elektrony, które z kolei są źródłem emisji fotonów, obserwowanych w postaci błysków świetlnych. Ogromny rozwój techniki liczników scyntylacyjnych wiąże się z rozwojem technologii produkcji odpowiednich do tych celów scyntylatorów, nie pochłaniających swego promieniowania "własnego".Wiatr słoneczny – strumień cząstek wypływających ze Słońca, składający się przede wszystkim z protonów i elektronów o dużej energii. Protony spokojnej fazy wiatru mają energię około 0,5 keV, zaś podczas rozbłysków rejestrowane są cząstki o energii do 1 GeV. Rozchodzą się one promieniście we wszystkich kierunkach. Badania sondy Ulysses wykazały, że w płaszczyźnie słonecznego równika prędkość wiatru jest średnio ponad dwukrotnie mniejsza, niż na szerokościach heliograficznych obszaru polarnego. Podczas szczytu aktywności słonecznej, gdy zanikają polarne dziury koronalne, prędkość wiatru emitowanego w kierunku bliskim osi obrotu Słońca zmniejsza się.

    Ładunek[]

    Znaczek pocztowy upamiętniający misję sond Wenera 11 i Wenera 12

    Ładunek naukowy sondy:

  • Eksperyment KONUS
  • Składał się on z 6 detektorów scyntylacyjnych, zestawu 6 detektorów błysków gamma, 6 liczników mierzących zliczenia w każdym z detektorów, 320-kanałowego analizatora czasowego i ze 128-kanałowego analizatora pulse-height. Każdy scyntylator był kryształem NaI(Tl) (8 cm średnicy i 3 cm grubości). Tło było mierzone przez zliczanie w zakresie 50 - 150 keV i spektralnie w zakresie 30 keV - 2 MeV. Błyski były wykrywane w zakresie 20 - 300 keV. 8 sekund czasu przed błyskiem było nagrywanych z rozdzielczością czasową 0,25 s. Profil czasowy błysku był nagrywany w trzech „wersjach”: 2 s z rozdzielczością 15,625 ms, 32 s z rozdzielczością 0,25 s i dodatkowe 32 s z rozdzielczością 1 s
  • Eksperyment SNEG-2M3
  • Spektrometr promieniowania gamma (2 detektory scyntylacyjne skierowane w przeciwnych kierunkach, „na Słońce” i w kierunku przeciwnym; 0,08-2,5 MeV w 7 kanałach); czułość 5×10 erga/cm²
  • Obie Wenery miały detektory gamma o polu widzenia 4π steradianów. Każdy detektor składał się z kryształu NaI(Tl) o wymiarach 4,5×3,7 cm otoczonego przez 8 mm grubości plastyczną powłokę antykoincydencyjną. Kryształ i osłona były oglądane przez fotopowielacz. Detektor błysków gamma pracował w trybie „oczekiwania” o niskiej rozdzielczości czasowej. Tryb ten był używany, gdy nie wykryto błysków. Przesyłane były wtedy spektra o niskiej rozdzielczości energetycznej i spektra kalibracyjne o wysokiej rozdzielczości. Typowo, dane były zbierane przez 31 kanałów w paczkach 120 sekundowych. Wykrycie błysku wyzwalało zbieranie danych o wysokiej rozdzielczości czasowej i energetycznej. Kryterium wykrycia błysku to przekroczenie w przedziale 250 ms normalnej wartości zliczania o 8 sigma. Maksymalna rozdzielczość czasowa wynosiła 1/512 s. Błyski były wyszukiwane w dwóch zakresach: 50 - 270 keV i 600 - 3000 keV, zależnie od trybu detektora. W czasie błysku używane było 6 kanałów, a typowy zakres obserwacji wynosił 80 - 800 keV. Dane były odczytywane przez ok. 4 s. Jednakże dwa błyski mogły być wykrywane w odstępie 3 - 20 minut. Co więcej, zbieranie informacji na pokładzie statku ograniczało liczbę odróżnialnych błysków do 1 na dwie godziny.
  • Pułapki jonowe (jony: 0-4,5 keV; elektrony: 0-300 eV); czułość od 3×10 cząstek/cm²s do 3×10 cząstek/cm²s
  • Wielokanałowy monochromator UV z siatką dyfrakcyjną (badanie linii 30,4; 58,4; 73,6; 86,9; 104,8; 121,6; 130,0; 135,6; i 150,0 nm)
  • Spektrometr elektronów i protonów - licznik proporcjonalny, liczniki Geigera, detektor scyntylacyjny i półprzewodnikowy (elektrony: 5-500 keV; protony: 0,05-1 MeV i 30-200 MeV); czułość 5×10 cząstek/cm² s sr.
  • Spektrometr protonów - półprzewodnikowy detektor krzemowy n-p (0,1-100 Mev); czułość 10 protonów/cm²s, przy 10 MeV
  • Dwa nadajniki radiowe (fale centymetrowe i decymetrowe) do badania jonosfery Wenus i plazmy słonecznej
  • Detektory plazmy wiatru słonecznego
  • Detektory plazmy miały za zadanie badanie widm energetycznych jonów i elektronów wiatru słonecznego. Miały też prowadzić pomiary, niezależnie, protonów i cząstek alfa, w różnych odległościach od Słońca. W skład instrumentu wchodziły analizatory elektrostatyczne i cylindryczne puszki Faradaya. Elektrony były mierzone w zakresie 10 - 200 eV (w 24 krokach), koncentracja jonów w zakresie 0,25 - 5 keV (w 24 krokach), protony w zakresie 0,25 - 5 keV (w 24 krokach), a cząstki alfa w zakresie energetycznym od 0,5 do 10 keV (w 24 krokach). Pomiary spektralne zajmowały ok. 192 s. Czułość wynosiła od 5 x 107 do 1010 cząstek/cm2s. Instrument nie pracował w sposób ciągły.
  • Eksperyment cząstek energetycznych MSU-TASPD
  • Eksperyment cząstek energetycznych MSU - TASPD, był jednym z kilku eksperymentów przygotowanych przez Wydział Teoretycznej i Stosowanej Fizyk Kosmicznej przy Instytucie Fizyki Jądrowej im. Skobielcyna Uniwersytetu Moskiewskiego. Instrument ten był również na pokładzie sond Łuna, Zond, Mars, Wenera, Wega, Fobos, i mierzył cząstki energetyczne (MeV) w ośrodku międzyplanetarnym. Wczesne misje (Zond 1 i 3) prowadziły pomiary powyżej 30 MeV. Późniejsze, mierzyły protony o niższej energii i większej ilości miejsc (w okolicach i z dala od Słońca).

    Bibliografia[]

  • Venera 11 (ang.). W: NSSDC Master Catalog [on-line]. NASA. [dostęp 2013-07-18].
  • Venera 11 & Venera 12 (ang.). NASA's HEASARC. [dostęp 2013-07-18].
  • Gęstość liczbowa – wielkość intensywna określająca liczbę obiektów przypadających na jednostkę objętości. Stosowana jest, między innymi, w odniesieniu do cząstek, nośników ładunku, gwiazd i komórek. W opisie zagadnień chemicznych (na przykład przy określaniu zawartości cząstek stałych – pyłów, włókien – w powietrzu) używany jest również termin stężenie liczbowe, przez analogię do innych sposobów wyrażania stężeń w chemii, a w innych dziedzinach także koncentracja.Gęstość elektronowa – wielkość, która opisuje prawdopodobieństwo znalezienia elektronu w danym miejscu, czyli gęstości prawdopodobieństwa znalezienia elektronu. W większości cząsteczek obszary o wysokiej gęstości elektronowej zazwyczaj znajdują się wokół atomów (z maksimami wokół jąder atomowych) i na wiązaniach chemicznych. Zwyczajowo nazywane są one chmurami elektronowymi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Rozbłysk gamma (GRB, z ang. Gamma-Ray Burst) – pojawiające się izotropowo na sferze niebieskiej mniej więcej raz na dobę i trwające od kilku milisekund aż do siedmiu godzin, nagłe wzrosty natężenia promieniowania gamma w niewielkim obszarze nieba. Rozbłyskom towarzyszą również tzw. poświaty, w zakresie większych długości fal (promieniowanie rentgenowskie, ultrafioletowe, optyczne, podczerwone czy radiowe).
    Wenus – druga pod względem odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest trzecim pod względem jasności ciałem niebieskim widocznym na niebie, po Słońcu i Księżycu. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa sięga –4,6 i jest wystarczająca, aby światło odbite od Wenus powodowało powstawanie cieni. W związku z tym, że Wenus jest bliżej Słońca niż Ziemia, zawsze jest ona widoczna w niewielkiej odległości od niego; jej maksymalna elongacja to 47,8°. Odległość Wenus od Ziemi waha się od 40 do 259 mln km.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.