• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wei Shuo

    Przeczytaj także...
    Wang Xizhi (wym. łang sidżi; ur. 303 w prow. Shandong, zm. 361) – chiński kaligraf, uznawany za największego mistrza tej sztuki w historii Chin, zwany Mędrcem Kaligrafii (書聖). Jego syn, Wang Xianzhi, był również wybitnym kaligrafem.Dynastia Jin (chiń. upr.: 晋朝; chiń. trad.: 晉朝; pinyin: Jìn Cháo; Wade-Giles: Chin Ch’ao; 265-420) – rządziła Chinami po zakończeniu walk w Okresie Trzech Królestw. Po stosunkowo stabilnym okresie nazywanym Zachodnią Dynastią Jin północ Chin została zaatakowana przez barbarzyńskie plemiona i Chiny podzieliły się od 317 na Szesnaście Królestw i Wschodnią Dynastię Jin. Po upadku tej drugiej, nastał okres określany jako Dynastie Południowe i Północne.
    Kolofon (stgr. κολοφών kolophōn = szczyt, czynność ostatecznie kończąca pracę) – w książkach rękopiśmiennych, a także pierwszych drukowanych była to informacja umieszczana na końcu książki, opisująca okoliczności powstania danego egzemplarza - kto i kiedy wykonał, na czyje polecenie, za czyjego panowania, wyrażająca zadowolenie z zakończonego trudu pisarskiego, często wyrażona wierszem okolicznościowym, pobożnym, poważnym bądź trywialnym itp. Z czasem z kolofonu wyodrębniła się współczesna postać informacji wydawniczo-drukarskich w postaci metryki książki i tym samym kolofon stał się zbędny.

    Wei Shuo (chiń. upr.: 卫铄; chiń. trad.: 衛鑠; pinyin: Wèi Shuò, ur. 272, zm. 349), znana też jako Dama Wei – mistrzyni kaligrafii chińskiej z czasów dynastii Jin.

    Pochodziła z rodziny uczonych, od czasów dynastii Han sławnych ze studiów konfucjańskich; prawdopodobnie była wnuczką Wei Yi, który nadzorował urząd ministrów państwa Wei, pierwszego znanego kaligrafa w jej rodzinie. Jej wuj, Wei Guan, był doradcą założyciela dynastii Jin, Sima Yana, i mistrzem kaligraficznego stylu trawiastego. Jego syn (kuzyn damy Wei), Wei Heng, napisał Siti shishu (Traktat o czterech stylach kaligrafii). Rodzina Wei przez niemal 100 lat przekazywała i rozwijała sztukę kaligrafii.

    Pismo chińskie (jap. kanji, kor.: hancha, wietn.: hán tự) – sylabowe pismo logograficzne (ideograficzno-fonetyczne) stworzone najwcześniej 8 tys. lat temu, a najpóźniej 4,5 tys. lat temu w Chinach, zaadaptowane do zapisu innych języków Azji Wschodniej, obecnie przede wszystkim japońskiego, a w mniejszym stopniu także koreańskiego.Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

    Niewiele wiadomo o jej życiu; nie została jej poświęcona oficjalna biografia w kronikach państwowych. Z biografii jej syna, Li Chonga, wynika, że wcześnie została wdową i prawdopodobnie miała kłopoty finansowe. Li Chong osiągnął wprawdzie stanowisko dające wyższe dochody, ale stało się to już po śmierci matki. Biografia ta nie wspomina o jej wpływie na sztukę syna, niemniej zarówno matka, jak i syn byli sławni z dzieł w stylu regularnym (inaczej pismo wzorcowe, kaishu). Więcej informacji o Wei Shuo znajduje się w pismach o kaligrafii z wczesnego okresu Tang. Wspominają one, że „odziedziczyła styl Zhou You” – sławnego kaligrafa z późnego okresu Han, u którego krewnych lub uczniów mogła studiować; mówią też, że była uważną obserwatorką natury i potrafiła zawrzeć wrażenia z obserwacji w swoich dziełach kaligraficznych, stawiając kreski niczym kamienie spadające ze skał lub niczym pnącza oplatające drzewa.

    Sima Yan (chiń.: 司馬炎; pinyin: Sīmǎ Yán) (ur. 236 zm. 289 lub 17 maja 290), chiński polityk i wojskowy, założyciel zachodniej dynastii Jin.Pismo kancelaryjne - to rodzaj chińskiego pisma, który osiągnął szczyt popularności u schyłku Zachodniej Dynastii Han i za rządów Wschodniej Dynastii Han, w I i II wieku. Jako urzędowy rodzaj pisma zastąpił pismo małopieczęciowe.

    Wei Shuo była uznaną mistrzynią stylów bieżącego, wzorcowego i kancelaryjnego. Przypisuje się jej też zwięzły (ok. tysiąca znaków chińskich) traktat Bi zhen tu, w którym prosto wyłożyła podstawy kaligrafii, zwracając szczególną uwagę na solidne opanowanie podstaw, jak przygotowanie materiałów piśmiennych czy przyjęcie właściwej postawy ciała przy pisaniu. Zwięzłość tekstu wskazuje, że towarzyszyły mu ilustracje, które jednak nie zachowały się. Bi zhen tu (co można tłumaczyć jako Bitewny szyk pędzla) miał duży wpływ na późniejsze dzieła o ćwiczeniu kaligrafii. Innym możliwym autorem (podobnie jak kolofonu do tego tekstu) jest Wang Xizhi, ale R. Barnhart wykazał, że najprawdopodobniej oba teksty pochodzą z czasów wczesnej dynastii Tang i są wstecznie przypisywane sławnym dawnym mistrzom.

    Pismo chińskie (jap. kanji, kor.: hancha, wietn.: hán tự) – sylabowe pismo logograficzne (ideograficzno-fonetyczne) stworzone najwcześniej 8 tys. lat temu, a najpóźniej 4,5 tys. lat temu w Chinach, zaadaptowane do zapisu innych języków Azji Wschodniej, obecnie przede wszystkim japońskiego, a w mniejszym stopniu także koreańskiego.Pismo wzorcowe (jap. kaisho) - to licząca ok. 1700 lat, nadal używana kaligraficzna odmiana pisma chińskiego. Pod względem popularności w publikacjach drukowanych kaishu ustępuje obecnie jedynie Songti, wywodzącej się z niego czcionce drukarskiej.

    Dama Wei, ciotka Wang Xizhi, przeszła do historii jako nauczycielka tego największego kaligrafa chińskiego. Innymi jej uczniami byli jej syn, Li Chong, i siostrzeniec męża, Li Shi. Istnieją zapisy twierdzące, że wpływ Wei Shuo na Wanga nie był zbyt znaczący, ale ich wiarygodność jest wątpliwa. Żadne jej dzieła kaligraficzne się nie zachowały, co jest nieco zagadkowe, biorąc pod uwagę, że jest najsławniejszą chińską artystką starożytnych Chin. Nie ma jednak wątpliwości, że Wang Xizhi, a potem jego syn Xianzhi kontynuowali tradycję rodziny Wei.

    Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.Dynastia Han (206 p.n.e.–220 n.e.) (chiń. upr.: 汉朝; chiń. trad.: 漢朝; pinyin: Hàn Cháo; Wade-Giles: Han Ch’ao; IPA: [xân tʂʰɑ̌ʊ̯]) była drugą dynastią cesarską Chin, po dynastii Qin (221–206 p.n.e.) i przed Epoką Trzech Królestw (220-280 n.e.).

    Uwagi

    1. Oficjalne kroniki dynastyczne w Chinach składały się z kilku części; jedną z nich był zbiór biografii znamienitych postaci.

    Przypisy

    1. Li Xiaohong: Wei Shuo. W: Lily Xiaohong Lee, A.D. Stefanowska: Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E.-618 C.E. Armonk, N.Y: M.E. Sharpe, 2007, s. 344-347, seria: University of Hong Kong Libraries publications. ISBN 9780765617507. (ang.)
    2. Thomas H.C. Lee: Education in Traditional China: A History. Boston: Brill, 2000, s. 484-4855.
    3. Richard M. Barnhart. Wei Fu-jen's Pi Chen T'u and the Early Texts on Calligraphy. „Archives of the Chinese Art Society of America”. 18, s. 13-25, 1964. University of Hawai'i Press for the Asia Society. 
    4. Marsha Weidner: Flowering in the Shadows:Women in the History of Chinese and Japanese Painting. Honolulu: University of Hawaii Press, 1990, s. 14.
    Pismo trawiaste (jap. 草書体, sōshotai) - to kaligraficzna odmiana chińskiego pisma, powstała celem przyspieszenia i ułatwienia kreślenia znaków. Jej największym mankamentem jest nieczytelność, z którą borykają się nawet sami Chińczycy i Japończycy, bo styl ten przyjął się również w Japonii do kreślenia m.in. kanji.Konfucjanizm (儒學, rúxué, lub 儒家, rújiā) – system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach przez Konfucjusza (Kong Fuzi, Kongzi) w V wieku p.n.e., a następnie rozwinięty m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny) w III wieku p.n.e. Konfucjanizm głosi, że zbudowanie idealnego społeczeństwa i osiągnięcie pokoju na świecie jest możliwe pod warunkiem przestrzegania obowiązków wynikających z hierarchii społecznej oraz zachowywania tradycji, czystości, ładu i porządku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. XX wieku w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.
    Wei lub Cao Wei (chiń. upr.: 曹魏; chiń. trad.: 曹魏; pinyin: Cáo Wèi; Wade-Giles: Ts’ao Wei; 220-265) – państwo w okresie Trzech Królestw. Założył je Cao Cao, który dominował na północnymi i środkowymi Chinami. Po 213 r. jego lenna zyskały nazwę Wei, do której czasem dodaje się nazwisko Cao, dla odróżnienia od innych państw w historii Chin, które również nosiły nazwę Wei.
    Pismo bieżące (chiń. xingshu, jap. gyōsho, kor. haengseo) - odmiana chińskiego pisma, wywodząca się z pisma kancelaryjnego, charakteryzująca się uproszczeniem formy i łączeniem osobnych kresek w całości wykonywane jednym pociągnięciem pędzla (obecnie pióra lub długopisu). Używane jest do sporządzania notatek i jako podstawowe pismo odręczne, a także jako styl kaligraficzny. Pismo bieżące, ze względu na przyspieszenie pisania i upraszczanie znaków, można uznać za krok w kierunku stworzenia stenografii chińskiej. Podobną funkcję pełniło również pismo trawiaste, które było jeszcze bardziej uproszczone.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.