• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wczesne szkoły buddyjskie

    Przeczytaj także...
    Therawada (pāli: थेरवाद theravāda; sanskr. स्थविरवाद sthaviravāda; dosł. "nauka starszych") – jest najdłużej istniejącą szkołą buddyjską spośród wczesnych szkół buddyjskich. Jej zwolenników zwiemy theravādinami, dosł. "głoszącymi (-vādin) [to, co nauczają] starsi" (thera), czyli mistrzowie, nauczyciele wywodzący swą naukę bezpośrednio od Buddy.Schizma – formalny rozdział między wyznawcami jednej religii, ideologii lub grupy kultowej nie spowodowany różnicami doktrynalnymi.
    Kurukulle – żeńska forma Buddy (jidam), która w esencji jest identyczna z Czerwoną Tarą Magnetyzującej Mocy, a także z Dordże Phagmo. Nauki o Kurukulle znajdują się we wszystkich klasach tantr. W szczególności drugi rozdział Hewadżra Tantry wyjaśnia, że Kurukulle ucieleśnia magnetyzującą moc wszystkich Buddów. Jej aktywność pozwala przyciągać błogosławieństwo Dakiń oraz wszelkie sprzyjające okoliczności na ścieżce Dharmy. W krajach buddyjskich Kurukulle jest częstym obiektem modlitw dla tych, którzy pragną spełnienia życzeń, w tym także co do znalezienia dobrego partnera życiowego. Kurukulle powszechnie znana jest także pod imieniem Rigdziema ( lub Rongzoma), co znaczy "Obdarzająca Mądrością". Praktyka tej czerwonej czteroramiennej Dakini była wykonywana przez wielu Mahasiddhów i od starożytności cieszy się wielką popularnością wśród praktykujących wadżrajanę.

    Wczesne szkoły buddyjskie – nazwa nadana szkołom buddyjskim, które pojawiły się po schizmie na II soborze w Vesali (lub Vaishali, Wajśali) za panowania króla Kalasoki około roku 386 p.n.e.

    Sobór ten zwany jest też "Soborem 700 Mnichów", gdyż siedmiuset mnichów recytowało na nim fragmenty świętych tekstów. Na tym soborze powstał rozłam na szkoły sthaviravady i mahāsaṃghiki.

    Spór na tym soborze dotyczył zmiany dyscypliny przez niektórych mnichów: przechowywania soli, jedzenia po południu i przyjmowania złota i srebra od wiernych. Za zmianą "niepraktycznych" zasad dyscypliny głosowali mnisi z klanu Vajji. Ze strony ortodoksyjnych mnichów wystąpił mnich Yasa nie godzący się na nową interpretacją Dziesięciu Wskazań i zmianie niektórych zasad dyscypliny. Propozycje mnichów z klanu Vajji zostały odrzucone i określone jako "Dziesięć Nieprawych Czynów". Wtedy 10 000 mnichów Vajji ogłosiło własny sobór i określili się mianem mahāsaṃghików (Członkowie Wielkiego Zgromadzenia). Po rozpadzie buddyzm wszedł w okres sektaryzmu – powolnego dzielenia się na różne sekty (szkoły).

    Mahīśāsaka to jedna ze szkół wczesnego buddyzmu. Wyróżniła się ze szkoły vibhajjavādy w II w.n.e. Jej nazwa prawdopodobnie pochodzi od nazwiska jej twórcy lub od miejsca jej powstania. Jednym z jej pierwszych wyznawców był Asanga, jednak zrezygnował z jej nauk i założył szkołę yogacara zwana też szkołą tantryczną. Z tej tradycji wywodziło się wielu dharmaguptaków.Mjanma albo Birma (także: Myanmar, Mianma; Republika Związku Mjanmy) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Większymi miastami są Rangun, Mandalaj i Basejn. Graniczy z Chinami, Tajlandią, Indiami, Laosem oraz Bangladeszem.

    Dwie główne szkoły, jakie powstały po schizmie, uległy dalszemu podziałowi, dając początek szkołom i tradycjom z których niewiele dotrwało do dzisiejszych czasów.

    Sthaviravada[]

    Wczesne szkoły buddyjskie, które powstały po schizmie i pozostały wierne tradycji nosiły nazwę sthaviravada. Ta sanskrycką nazwę można tłumaczyć jako Nauka Starszych. Słowo "starsi" odnosi się do 500 arahantów (oświeconych) – bezpośrednich uczniów Buddy, którzy zawiązali I sobór w Rajagaha (Radżagricha) na kilka dni po śmierci Buddy. Obecnie bardzo często nazwę "hinayana" przypisuje się wszystkim szkołom sthaviravady co jest niewłaściwe.

    Dharmaguptaka (pali. Dhammaguttika, chin. 法蔵部) – jedna z osiemnastu szkół wczesnego buddyzmu. Kierunek ten wyłonił się ze szkoły mahisasaka na przełomie II i I wieku p.n.e.. Założycielem był cejloński mnich Dharmagupta. Jednak za swego największego nauczyciela uważają ucznia Buddy – Mahamaudgalyayanę (pali. Mahamoggallana) Szkoła ta miała wielki wkład w kształtowanie się wczesnego buddyzmu w Chinach i Centralnej Azji. Ich dyscyplina klasztorna jest wciąż przestrzegana w niektórych krajach Wschodniej Azji.Laos (Lao, Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna – Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Indochińskim. Stolica Wientian (180 tys. mieszkańców), główna rzeka Mekong. Na północy Laos graniczy z Mjanmą i Chinami, na wschodzie z Wietnamem, na południu z Kambodżą, a na zachodzie z Tajlandią.

    Wczesne szkoły buddyjskie w tradycji sthaviravady:

  • Pudgalavāda (personaliści) (ok. 280 p.n.e.)
  • Dharmottarīya
  • Bhadrayānīya
  • Sannāgarika
  • Vatsīputrīya (za panowania króla Aśoki) później znana jako: saṃmitīya
  • Avantaka
  • Kurukulla
  • Sarvāstivāda (ok. 237 p.n.e.) te szkoły określano jako "hinayana"
  • Samkrantivada
  • Mūlasarvāstivāda (III i IV wiek n.e.)
  • Sautrāntika (pomiędzy 50 i ok. 100 rokiem n.e.)
  • Darstantika
  • Haimavata
  • Vibhajjavāda (za panowania króla Aśoki)
  • Kāśyapīya (po 232 p.n.e.)
  • Mahīśāsaka (po 232 p.n.e.)
  • Dharmaguptaka (po 232 p.n.e.)
  • Theravāda (ok. 240 p.n.e.) obecnie uważana za kontynuację sthaviravādy i vibhajjavādy – w III wieku p.n.e rozwijała się głównie na Sri Lance
  • Mahavihara
  • Sagaliya
  • Mahaviharavasa (X wiek n.e)
  • Vajraparvata (I poł. IX wieku n.e)
  • Dhammaruci
  • Pamsukulika (IX wiek n.e)
  • Obecnie jedyną szkołą, jaka pozostała spośród wszystkich szkół sthaviravady, jest theravada występująca na Tajlandii, Sri Lance, Birmie, Kambodży, Laosie i Bangladeszu. Bardzo często theravada jest utożsamiana z "hinajaną", lecz nie jest to słuszny pogląd, gdyż theravada nie była określana jako "hinajana".

    Vibhajjavāda – (pali. Vibhajja - analiza + vada - nauka, szkoła, doktryna). Całą nazwę można rozumieć jako "nauka analizy" lub jako "szkoła analizy". To zbiorcza nazwa buddyjskich szkół promujących analizę jako podstawowe narzędzie rozwijania wglądu. Zwano ich także "Rozróżniającymi".Sarvāstivāda (dosł. "Nauka głosząca, że wszystko istnieje" - od słów "sarvam asti") – nazwa jednej ze wczesnych buddyjskich szkół, głosząca, że wszystkie dharmy istnieją w każdym czasie (przyszłość, przeszłość i teraźniejszość). Są uważani za panrealistów.

    Mahāsaṃghika[]

    Szkoła ta dała początek tradycji mahajany. Podział szkół:

  • Ekavyahārika
  • Golulika lub Gokutika
  • Bahuśrutīya
  • Prajñaptivāda
  • Cetiyavāda
  • Caitika – dała początek czterem szkołom śaila około I wieku n.e.
  • Purvasaila
  • Aparaśaila
  • Rajagirika
  • Siddhartika
  • Bibliografia[]

  • Mapa rozwoju szkół wczesnego buddyzmu



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aśoka (Asioka, Ashoka) (304-232 p.n.e.) – władca indyjskiego imperium Maurjów (dynastii, której po raz pierwszy udało się zjednoczenie znacznych obszarów subkontynentu indyjskiego. Maurjowie to dynastia panująca w państwie Magadha w latach od ok. 320 do ok. 185 p.n.e. Stolicą kraju była Pataliputra (dziś Patna w stanie Bihar), w pobliżu rzeki Son i jej ujścia do Gangesu), panujący, wedle różnych ustaleń, między 274-264 r. p.n.e. a 239-226 r. p.n.e.
    Arhant (pāli.) (sanskr.. arahat; hindi Arihant अरिहन्त; tyb. draciompa; chin. 阿羅漢 āluóhàn lub 羅漢 luóhàn; kor. arahan 아라한; jap. arakan, rakan; wiet. A-la-hán). Nazwa pochodzi od pālijskiego araha = godny, stąd – arahanta, arahant.
    Dharmottarīya (pali. Dhammuttara, Dhammuttarika, Dhammuttariya) – nazwa jednej z osiemnastu wczesnych szkół buddyjskich, pochodzi ona od imienia jej założyciela - nauczyciela zwanego Dharmottara (co potwierdza Manjusripariprccha Sutra). Tradycyjne przekazy pochodzące z północno-zachodnich Indii mówią, iż była to pierwsza gałąź wyodrębniona z vatsīputrīya (vajjiputtakaya) około I wieku p.n.e i I n.e, gdyż prawdopodobnie mieli inne poglądy dotyczące Abhidharmy. Ciekawym jednak jest, że Kathavatthu (piąta z dziewięciu ksiąg Abhidharmy) nie wspomina wcale tej szkoły.
    Sri Lanka (Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki; syng. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, trl. Śrī Laжkā Prajātantrika Samājavādi Janarājya, trb. Sri Lanka Pradźatantrika Samadźawadi Dźanaradźja; tamilski இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு, trb. Ilangaj Dźananajaka Soszalisak Kudijarasu) – państwo w Azji Południowej, na wyspie Cejlon (pod tą nazwą znane do 1972) wraz z mniejszymi przybrzeżnymi wyspami. Oddzielone od Półwyspu Indyjskiego cieśniną Palk i zatoką Mannar. Od wschodu oblewane przez Zatokę Bengalską, od południa otwartym Oceanem Indyjskim. Największe miasta kraju to: Kolombo, Dehiwala, Moratuwa, Dżafna, Kandy, Galle, Kalmunai.
    Mahajana (skt. mahāyāna "Wielki Wóz", chin.: 大乘, dàshèng; kor. 대승 taesŭng, jap.: 大乗, daijō, wiet. đại thừa) — kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w I wieku p.n.e..
    Mūlasarvāstivāda – jedna z osiemnastu szkół wczesnego buddyzmu. Wyodrębniła się ze szkoły sarvāstivādy. Powodem wyodrębnienia były różnice w pojmowaniu Vinaji (dyscypliny klasztornej).
    Vatsīputrīya to wczesna szkoła buddyjska wywodząca się z vibhajjavādy. Powstała za panowania króla Aśoki i była szeroko rozpowszechniona w Indiach i w Azji Południowej. Później jej nazwę zmieniono na sammitiya.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.