• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Warszawska Kolej Dojazdowa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Pruszków – stacja kolejowa w podwarszawskim Pruszkowie, w województwie mazowieckim, w Polsce. Na stacji Pruszków swój bieg kończy linia S1 Szybkiej Kolei Miejskiej.Wagon silnikowy – kolejowy pojazd trakcyjny posiadający własny napęd silnikowy i przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów koleją.

    Warszawska Kolej Dojazdowa (w skrócie WKD) – spółka powstała w 2000, która zarządza wydzielonym systemem kolei miejskiej i wykonuje przewozy pasażerskie na linii kolei normalnotorowej na odcinku Warszawa Śródmieście WKDPodkowa Leśna GłównaGrodzisk Mazowiecki Radońska (linia 47) z odgałęzieniem Podkowa Leśna Główna – Milanówek Grudów (linia 48). Jest to najstarszy działający obecnie w Polsce tego typu system transportu publicznego.

    Pesa Mazovia (typ 13WE oznaczony serią EN95) – normalnotorowy czteroczłonowy elektryczny zespół trakcyjny produkcji polskiej wyprodukowany przez zakłady Pesa w Bydgoszczy w 2004 roku dla Warszawskej Kolei Dojazdowej w jednej sztuce.Warszawa Aleje Jerozolimskie WKD - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położony na terenie warszawskiej Ochoty pod wiaduktem Al. Jerozolimskich.

    Przedsiębiorstwo powstało w 1922 jako Elektryczne Koleje Dojazdowe (EKD), w 1951 zostało przekształcone w przedsiębiorstwo państwowe o obecnej nazwie, a w latach 2000–2008 funkcjonowało jako PKP Warszawska Kolej Dojazdowa.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Geneza i początki działalności (1918–1939)
  • 1.2 Okres wojny i odbudowy po niej (1939–1947)
  • 1.3 Okres przedsiębiorstwa państwowego (1947–2000)
  • 1.4 Okres spółki (od 2000)
  • 2 Działalność
  • 2.1 Przewozy pasażerskie
  • 2.2 Zarządzanie infrastrukturą
  • 2.2.1 Linie kolejowe
  • 2.2.2 Stacje i przystanki
  • 3 Tabor
  • 3.1 Pojazdy przewozowe
  • 3.2 Pozostałe pojazdy
  • 4 Siedziba i zaplecze techniczne
  • 5 Struktura udziałów i przynależność
  • 6 Wyniki finansowe i przewozowe
  • 7 Zatrudnienie
  • 8 Prezesi
  • 9 Przypisy
  • Polesie (845) – kraina geograficzna i historyczna, leżąca głównie na terytorium obecnej Białorusi i Ukrainy, oraz częściowo Polski i Rosji. Stanowi południowo-zachodnią część Niżu Wschodnioeuropejskiego.Gmina Michałowice (do 1952 gmina Skorosze) – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie warszawskim.

    Historia[]

    Geneza i początki działalności (1918–1939)[]

    W założeniach WKD miała być częścią systemu kolei podmiejskich, którego budowę planowano przed pierwszą wojną światową z uwagi na wyższe, niż w innych miastach europejskich, zagęszczenie ludności. Po uruchomieniu w 1908 tramwajów elektrycznych w Warszawie wśród właścicieli kolejek wąskotorowych o napędzie parowym, które obsługiwały miasto, powstał pomysł wykorzystania trakcji elektrycznej w nowym systemie kolejek podmiejskich, składającym się z siedmiu linii, w tym jednej prowadzącej przez Raszyn do Grodziska Mazowieckiego. Z uwagi na problemy administracyjne pomysł ten nie doszedł do skutku.

    Milanówek – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, leżące na południowy zachód od Warszawy i wchodzące w skład aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.Kolej normalnotorowa – kolej, która używa torów z odległością między wewnętrznymi powierzchniami główek szyn wynoszącą 1435 mm.

    5 grudnia 1918 powstała spółka Siła i Światło z wiodącym angielskim kapitałem, które początkowo zajęło się elektryfikacją kraju. Zakupiona przez spółkę elektrownia w Pruszkowie zaopatrzyła kolejkę w energię od jej uruchomienia do zniszczenia podczas wojny. W 1922 przedsiębiorstwo powołało spółkę Elektryczne Koleje Dojazdowe, której pierwszym prezesem został Tadeusz Sułowski. W latach 1925–1927 dzięki wsparciu kapitału angielskiego wybudowana została zarządzana przez przewoźnika linia z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego na podstawie koncesji na odcinek z Warszawy do Żyrardowa wydanej dla łódzkich przemysłowców, którzy - zainteresowani projektem - zrzekli się jej na rzecz EKD. Była to pierwsza w Polsce normalnotorowa i zelektryfikowana (o napięciu 650 V) linia kolejowa, aczkolwiek na odcinku między Podkową Leśną a Grodziskiem Mazowieckim posiadała tylko jeden tor - pomimo rezerwacji miejsca na drugi jego budowa nie doszła do skutku. Na odcinku od granic Warszawy do Podkowy Leśnej zamontowano nowoczesną sygnalizację automatyczną, nie stosowaną dotychczas na polskiej kolei.

    Grodzisk Mazowiecki Radońska – stacja Warszawskiej Kolei Dojazdowej położona przy ul. Radońskiej w Grodzisku Mazowieckim.Newag 39WE – normalnotorowy elektryczny zespół trakcyjny zamówiony przez Warszawską Kolej Dojazdową w zakładach Newag.

    Inauguracja przewozów miała miejsce 11 grudnia 1927, a pierwszy rozkład składał się z sześciu kursów dziennie. W 1932 i 1936 linia została dodatkowo rozbudowana o odnogi do Włoch i Milanówka. W 1939 pociągi przewiozły ponad 4 mln pasażerów.

    Okres wojny i odbudowy po niej (1939–1947)[]

    Działania wojenne we wrześniu 1939 spowodowały zniszczenia infrastruktury i taboru EKD – wagonów używano m.in. do budowy barykad w Warszawie. Pracownicy przedsiębiorstwa pomagali w budowaniu barykad oraz bronili stolicy. Organizowano komórki ruchu oporu, które prowadziły przerzut broni, wywiad i kontrwywiad. Dzięki ich działaniom również w listopadzie 1939 przywrócono ruch EKD na odcinku warszawskim.

    Warszawa Salomea - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położony na terenie warszawskich Włoch przy skrzyżowaniu ulic: Salomejskiej, Serwituty oraz Jutrzenki.Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz – polska firma z siedzibą w Bydgoszczy produkująca oraz remontująca pojazdy szynowe dla transportu kolejowego (m.in. lokomotywy, zespoły trakcyjne, wagony) jak i miejskiego (tramwaje).

    W czasie okupacji przymusowo wyznaczony został zarządca z kolei niemieckich, ale kierownictwo wykonawcze pozostało w rękach polskich, co pozwoliło m.in. na zatrudnianie ukrywających się osób. Personel EKD liczył wówczas trzy razy więcej osób niż wynikało to z zapotrzebowania, a umundurowanie kolejarskie chroniło przed zatrzymaniami i wywozem. Pracownicy chronili ponadto pasażerów ostrzegając ich przed rewizjami bądź łapankami w pociągach.

    Pafawag 101N i 101Na (seria EN94) – normalnotorowe dwuwagonowe niskoperonowe elektryczne zespoły trakcyjne, wyprodukowane w zakładach Pafawag we Wrocławiu w latach 1968–1972 w liczbie 40 sztuk specjalnie dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Pojazdy te zastąpiły poprzednio eksploatowane na linii WKD wagony serii EN80.Warszawa Reduta Ordona - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położony na granicy warszawskich dzielnic Wola i Ochota przy ul. Mszczonowskiej.

    Na przełomie 1940 i 1941 rozpoczęto rozbudowę zaplecza technicznego, a w 1942 powołany został nowy okupacyjny zarządca kolei dojazdowych w Warszawie, który zaczął wprowadzać usprawnienia typowe dla niemieckiego systemu gospodarowania. 1 sierpnia 1944, przed rozpoczęciem powstania warszawskiego, EKD przerwały łączność ze stolicą ograniczając przewozy tylko do odcinka z Grodziska do Podkowy Leśnej. Podczas akcji masowego wywożenia mieszkańców Warszawy pociągami EKD ewakuowano do obozu przejściowego w Pruszkowie sporą grupę osób.

    Alstom Konstal – zakład będący częścią francuskiego koncernu Alstom, zajmujący się produkcją taboru szynowego, głównie wagonów metra i tramwajów oraz podzespołów dla pociągów Pendolino i TGV.Grodzisk Mazowiecki (do 1928 Grodzisk) – miasto na Równinie Łowicko-Błońskiej, w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grodzisk Mazowiecki.

    Pod koniec 1944 Niemcy rozpoczęli niszczenie mienia EKD. Dzięki sabotażowi pracowników przedsiębiorstwa majątek został wywieziony tylko w niewielkiej części. Ze względu na szybki odwrót wojsk nie zniszczono całej linii. Dzień przed wyzwoleniem Warszawy EKD całkowicie wstrzymały ruch pociągów z uwagi na wysadzenie przez Niemców elektrowni w Pruszkowie.

    Dulag 121 Pruszków (Durchgangslager 121 Pruszków) – niemiecki nazistowski obóz przejściowy, w którym gromadzono cywilną ludność Warszawy i okolicznych miejscowości, wypędzaną z domów w trakcie oraz po zakończeniu powstania warszawskiego.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

    W 1944 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego określił, że wszystkie koleje użytku publicznego będące własnością prywatną zostaną przejęte przez państwo. Pod koniec stycznia 1945 Ministerstwo Komunikacji powołało Tymczasowy Zarząd Państwowy, w którego skład weszli przedstawiciele EKD.

    Ze względu na brak energii elektrycznej do zasilania sieci EKD, przewoźnik otrzymał 3 parowozy. 14 lutego 1945 dzięki nim wznowiono ruch z Grodziska do Opaczy, natomiast do centrum Warszawy przewozy realizowano furmankami. 19 maja 1945 przywrócono regularny ruch pociągów EKD na całej trasie z wykorzystaniem trakcji elektrycznej. Był to pierwszy po wojnie środek transportu publicznego w Warszawie.

    Przejazd kolejowy to jednopoziomowe skrzyżowanie toru kolejowego z drogą. Jeśli z torem krzyżuje się chodnik, to takie skrzyżowanie nazywa się przejściem kolejowym. Przejazdy i przejścia umożliwiają bezpieczne przekraczanie linii kolejowych, choć obecnie na ważnych drogach i liniach kolejowych o dużym natężeniu ruchu dąży się do budowy wiaduktów. Przejazd kolejowy musi spełniać warunki techniczne, dotyczące widoczności, oświetlenia, pochylenia drogi przy podjeździe do przejazdu, kąta skrzyżowania drogi z torem i inne.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Dyrekcja EKD, by sprostać rosnącym po wojnie potrzebom przewozowym, w 1946 wypożyczyła od MZK Warszawa 6 tramwajów typu K oraz kolejne 3 tramwaje ze Szczecina. W 1947 w zakładach Konstal zamówiono 12 wagonów doczepnych, które zostały wykonane według dokumentacji angielskiej i nie odbiegały od dotychczas eksploatowanego taboru.

    Nowy Sącz – miasto na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie co do liczby mieszkańców i trzecie co do powierzchni miasto w województwie małopolskim. Węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Sądecczyzny. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 roku. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:

    Okres przedsiębiorstwa państwowego (1947–2000)[]

    Między 30 marca 1946 a połową 1948 celem lepszego dojazdu pasażerów do linii WKD kursowały autobusy między innymi do Sochaczewa i Mszczonowa.

    6 października 1947 Elektryczne Koleje Dojazdowe zostały upaństwowione. Linia została przejęta przez PKP i włączona do Zarządu Warszawskich Kolei Dojazdowych, który zarządzał kolejami wąskotorowymi. 15 kwietnia 1951 linię oddzielono od kolei wąskotorowych i podporządkowano ją Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Warszawie. Równocześnie nazwa przedsiębiorstwa została zmieniona na Warszawska Kolej Dojazdowa. W 1966 zlikwidowano odcinek miejski w Grodzisku Mazowieckim, w 1971 odcinek do Włoch, a w 1972 skrócono linię w Milanówku. Wszystkie zmiany spowodowane były zwiększeniem się natężenia ruchu kołowego.

    Warszawa Raków - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położony na terenie warszawskich Włoch pod wiaduktem ul. Łopuszańskiej.SM04 (typ Ls180 oraz 409Da) - polska lokomotywa manewrowa małej mocy. Jej konstrukcja stanowi rozwinięcie budowy pojazdów serii SM03, produkowanych od roku 1959 w chrzanowskim Fabloku, a później w zakładach Zastal w Zielonej Górze.

    Na przełomie lat 60. i 70. dokonano wielu remontów na linii WKD - przebudowano perony, zmodernizowano torowisko i zbudowano nowe podstacje trakcyjne. Te wszystkie zmiany miały na celu przygotowanie linii na nowe składy typu 101N, które docierały do Grodziska między 1969 a 1972 i mogły zabierać ponad dwa razy więcej pasażerów od składów EN80.

    Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (skrót – sp. z o.o.) – forma prawna przedsiębiorstw tworzona przez jedną lub więcej osób, zwanych wspólnikami, które odpowiadają za zobowiązania przedsiębiorstwa w ograniczonym zakresie. Spotykana w licznych krajach Europy, w tym w Polsce.Warszawa Ochota - przystanek kolejowy położony na terenie warszawskiej Ochoty przy pl. Artura Zawiszy, tworzący węzeł przesiadkowy na warszawskiej linii średnicowej.

    1 lutego 1989 WKD zrezygnowała z obsługi konduktorskiej pociągów na linii, co w parze z niską dbałością o kontrolę biletów spowodowało wyraźny spadek przychodów z tytułu opłat za przejazdy.

    W połowie lat 90. XX w. PKP postanowiły wyodrębnić WKD ze swoich struktur i 1 lutego 1994 utworzony został Zakład Eksploatacji Linii WKD w Grodzisku Mazowieckim. W tym czasie dokonano restrukturyzacji zatrudnienia.

    Okres spółki (od 2000)[]

    8 września 2000 na mocy ustawy zdecydowano o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP, których zarząd 16 listopada zdecydował o przekształceniu WKD w spółkę-córkę zależną PKP. 22 grudnia 2000 została utworzona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie PKP Warszawska Kolej Dojazdowa z własnym zarządem i budżetem, która rozpoczęła działalność 1 lipca 2001. 1 lutego 2002 wprowadzono istniejący do dziś podział na strefy biletowe.

    Grodzisk Mazowiecki Piaskowa - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położony przy ul. Piaskowej w Grodzisku Mazowieckim.WM-15 - wózek motorowy, wyprodukowany w latach 1977-1996 w liczbie 555 sztuk przez Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Stargardzie Szczecińskim. Jest eksploatowany m.in. przez PKP i WKD.

    W 2004, chcąc wzmocnić pozycję samorządów w prowadzonych negocjacjach dotyczących przejęcia WKD od PKP przez podmiot zewnętrzny Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego przekazał kolejce skład EN95.

    27 września 2007 udziały spółki WKD zostały podzielone między samorząd województwa mazowieckiego i 6 gmin, przez których teren przebiega linia zarządzana przez przewoźnika. 13 sierpnia 2008 nazwy przedsiębiorstwa została zmieniona na Warszawska Kolej Dojazdowa.

    Pesa 33WE (seria EN97) – normalnotorowy niskoperonowy elektryczny zespół trakcyjny, wyprodukowany przez Pesę Bydgoszcz w liczbie 14 sztuk dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Mają one zastąpić wysłużone składy EN94.Urząd marszałkowski – wojewódzka jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, będąca jednocześnie jednostką budżetową samorządu województwa. Organ pomocniczy marszałka województwa. Został powołany do życia na mocy ustawy z 18 sierpnia 1998 roku.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bilet (franc. billet) – dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z określonej usługi (np. wejścia na mecz, przejazdu autobusem), za którą uiściło się opłatę przy jego nabyciu.
    Fablok 401D (typ fabryczny Ls350E, planowana seria SM26, ostatecznie początkowo seria SM31, następnie SM32) – manewrowa lokomotywa spalinowa wyprodukowana w latach 1966–1979 w liczbie 501 sztuk przez zakłady Fablok z Chrzanowa.
    Kazimierówka - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej, położony przy ul. Kazimierzowskiej we wsi Owczarnia w gminie Brwinów, tuż przy granicy administracyjnej z miastem Milanówek.
    Milanówek Grudów - przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położona przy ul. Królewskiej i Grudowskiej w Milanówku.
    Opacz – przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej położony przy ul. Ryżowej w Opaczy Kolonii. Najbliższy administracyjnej granicy Warszawy.
    Warszawa Śródmieście WKD – stacja Warszawskiej Kolei Dojazdowej położona na terenie warszawskiego Śródmieścia po północno-zachodniej stronie skrzyżowania al. Jerozolimskich z ul. Chałubińskiego i al. Jana Pawła II.
    Linia kolejowa nr 48 - linia kolejowa o długości 2,896 km, łącząca stację Podkowa Leśna Główna ze stacją Milanówek Grudów.

    Reklama