• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Walia



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Egzonim (od gr. ἔξω, éxō, "poza" i ὄνομα, ónoma, "nazwa") – nazwa używana w określonym języku dla obiektu geograficznego znajdującego się poza obszarem, gdzie ten język ma status oficjalny, i różniąca się swoją formą od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie znajduje się dany obiekt geograficzny.Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.
    Walia

    Walia (ang. Wales, wym. [ˈweɪlz] ; wal. Cymru, wym. [ˈkəmrɨ] ) – jeden z czterech podmiotów administracyjno-ustrojowych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz celtycka kraina historyczna, położona w południowo-zachodniej części wyspy Wielkiej Brytanii, na zachód od Anglii, nad Morzem Irlandzkim i Celtyckim. Stolicą Walii jest Cardiff.

    Królestwo Gwynedd – jedno ze średniowiecznych królestw walijskich, założone ok. 450 roku. Od IX wieku najsilniejsze z walijskich księstw, na początku XI wieku opanowało prawie całą Walię. Po 1063 toczyło przez prawie 50 lat wojnę z Anglią, zakończoną ostatecznie wygraną Walijczyków, co wzmocniło pozycję króla Gwynedd. W XII wieku królestwo Gwynedd podbiło pozostałe walijskie państwa, zaś książę Llywelyn ap Iorwerth przyjął w 1218 roku tytuł księcia Walii.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Mimo że kraj ten dzieli historię społeczno-polityczną z resztą Wielkiej Brytanii a zdecydowana większość ludności mówi po angielsku, Walia zachowała odrębność kulturową i jest krajem dwujęzycznym. Ponad 560 tys. mieszkańców posługuje się językiem walijskim, który szczególnie rozpowszechniony jest w zachodnich i północnych częściach kraju. Od końca XIX wieku Walia zyskała wizerunek „kraju pieśni”, po części dzięki tradycji eisteddfod. Kraj reprezentowany jest przez własną drużynę na wielu międzynarodowych imprezach sportowych, m.in. w Pucharze Świata FIFA, Mistrzostwach Europy UEFA, Pucharze Świata w Rugby oraz na Igrzyskach Wspólnoty Narodów. Rugby union uważane jest za symbol walijskiej tożsamości narodowej oraz przejaw narodowej świadomości.

    Park Narodowy Pembrokeshire Coast (ang. Pembrokeshire Coast National Park, wal. Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro) – park narodowy w Wielkiej Brytanii, położony w południowo-zachodniej części Walii. Został utworzony w 1952 w celu ochrony zróżnicowanego wybrzeża morskiego ze skalistymi klifami, piaszczystymi plażami oraz estuariami. Park rozciąga się od Cardigan na północy do zatoki Carmarthen na południowym wschodzie i obejmuje głównie tereny położone w niewielkiej odległości od morza oraz Wzgórza Preseli i estuarium Daugleddau. Do parku włączono także wyspy Ramsey, Skomer, Skokholm, Grassholm i Caldey. Chronione jest także dziedzictwo kulturowe, obejmujące ślady osadnictwa z V wieku p.n.e. oraz jedyny zachowany w Walii młyn pływowy.Usk (wal. Afon Wysg) – rzeka w południowej Walii (Wielka Brytania) o długości ok. 100 km, mająca źródła w Górach Kambryjskich. Przepływa przez miejscowość Usk. Uchodzi do Morza Celtyckiego poprzez Kanał Bristolski przy mieście Newport.

    Spis treści

  • 1 Pochodzenie nazwy
  • 2 Historia
  • 3 Ustrój polityczny
  • 4 Podział administracyjny
  • 5 Geografia
  • 6 Gospodarka
  • 7 Demografia
  • 8 Kultura
  • 9 Przypisy
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Pochodzenie nazwy[]

    Nazwa Walia jest spolszczoną wersją angielskiej nazwy Wales, która jest germańskim egzonimem pochodzącym od germańskiego słowa Walha i oznacza nieznajomego lub cudzoziemca. Słowo Walha prawdopodobnie wywodzi się od nazwy celtyckiego plemienia Volcae.

    Walijczycy z kolei nazywają swój kraj Cymru (wym. [ˈkəmrɨ]), a siebie Cymry, co w języku starowalijskim znaczy „rodak”, „krajan”.

    Tywi (wal. Afon Tywi, ang. River Towy) – najdłuższa rzeka położona w całości w Walii. Jej długość wynosi 108 km.Newport (wal. Casnewydd) – miasto w Wielkiej Brytanii (Walia), ośrodek administracyjny hrabstwa Gwent, od 2002 posiadający status city, port przy ujściu rzeki Usk do Kanału Bristolskiego. Około 139,6 tys. mieszkańców.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kanał Bristolski (ang. Bristol Channel, wal. Môr Hafren) – zatoka Oceanu Atlantyckiego u południowo-zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii.
    Wolkowie – celtyckie plemię zasiedlające w okresie lateńskim tereny Moraw. Od ich łacińskiej nazwy Volcae, bezpośrednio z germańskiego Walh pochodzi słowiańskie określenie ludów romańskich (Włosi i Wołosi/Rumuni) żyjące na południe od Słowian – Wołch, Wlach, Valach, a następnie Włoch, Włochy, a także Wołoszczyzna.
    Góry Kambryjskie (wal. Elenydd, ang. Cambrian Mountains) – stary, silnie zniszczony masyw górski położony w środkowej Walii (Wielka Brytania) o długości ok. 200 km. Zbudowany głównie ze skał paleozoicznych, sfałdowanych w orogenezach kaledońskiej (część północna i środkowa) i hercyńskiej (część południowa).
    Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii (od 21 kwietnia 1509 do końca życia), lord Irlandii (1494–1542), król Irlandii (1542–1547), drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Doprowadził w latach 20. i 30. XVI wieku do rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz ustanowienia niezależnego Kościoła anglikańskiego; za jego panowania dokonano kasaty klasztorów. Zasłynął 6 małżeństwami oraz ścinaniem głów niektórych swoich małżonek.
    Holyhead (wal. Caergybi) – największe miasto w hrabstwie Anglesey, usytuowane w północno-wschodniej Walii na wyspie Holy Island. Liczba mieszkańców: 11 237 (spis z 2001).
    Owain Glyndŵr (ang. Owen Glendower, ur. ok. 1359 - zm. ok. 1416) – książę walijski. Był spadkobiercą książąt Powys. Pochodził z królewskiego rodu Jorwerthów. Przez swoją matkę rościł sobie prawa do ziem Rhys ap Gruffydd.
    Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2016 odbędą się we Francji i będą XV turniejem piłkarskich mistrzostw Europy. W turnieju po raz pierwszy wezmą udział 24 najlepsze drużyny europejskie, wyłonione po ogólnych kwalifikacjach. Propozycję zawodów z 24 uczestnikami jednomyślnie zaaprobowały 53 europejskie federacje. Decyzję o wyborze gospodarza podjął Komitet Wykonawczy UEFA 28 maja 2010 roku. Termin zgłaszania kandydatur przez państwa ubiegające się o organizację mistrzostw upłynął 31 marca 2009. Zgłoszone zostały cztery kandydatury: Francja, Szwecja/Norwegia, Turcja i Włochy. W grudniu 2009 roku Szwecja i Norwegia wycofały jednak swoją kandydaturę.

    Reklama