• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Walerian I

    Przeczytaj także...
    Alemanowie, Alamanowie – germański związek plemienny; od III wieku n.e. prowadzący najazdy na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.Emilian, pełne imię: Marek Emiliusz Emilian (łac. Marcus Aemilius Aemilianus, ur. 210 r., zm. październik 253 r.) – cesarz rzymski od lata 253 r. do października 253 r.
    Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

    Walerian, łac. Publius Licinius Valerianus, Imperator Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus (ur. ok. 193/200, zm. po 262) – cesarz rzymski w latach 253–260, zwany też Walerianem I lub Starszym.

    Jego małżonką była Maryniana (Egnatia Mariniana), z którą przypuszczalnie miał dwóch synów: Galiena i Waleriana Młodszego, a która najpewniej nie żyła, gdy został ogłoszony cesarzem. Pozostawił po sobie niesławną pamięć jedynego z rzymskich władców, który dostał się do niewoli i w niej zmarł.

    Galienus, Publius Licinius Egnatius (218-268), syn Waleriana I, cesarz rzymski od 253 roku (junior) i od 260 samodzielnie. Jego pierwsza żona (?) Pipa była córką króla Markomanów. Z żoną Saloniną miał synów Waleriana II i Saloninusa. Za jego panowania w imperium panował chaos, jednak cesarz ze wszystkich sił próbował go opanować.Hostylian, Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus (zm. 251) – młodszy syn cesarza Decjusza, brat Herenniusza Decjusza.

    Życiorys[]

    Pochodził z senatorskiego rodu z Etrurii.

    Przed rokiem 238 został konsulem, prawdopodobnie za panowania Aleksandra Sewera (222–235). W 238 roku stanął po stronie Gordiana podczas rebelii przeciwko Maksyminowi Trakowi i został wpływowym senatorem. Cesarz Decjusz powierzył mu opiekę nad swoim synem, małoletnim współcesarzem, Hostylianem podczas cesarskich kampanii wojennych nad Dunajem. W trakcie jednej z kampanii Decjusza podjętej przeciw Gotom Walerian stłumił antycesarską rebelię Juliusza Walensa Licjanusza.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Aleksander Krawczuk (ur. 7 czerwca 1922 w Krakowie) – polski historyk starożytności i eseista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister kultury, poseł na Sejm I i II kadencji.

    Także podczas rebelii Emiliana przeciwko Trebonianowi Gallusowi opowiedział się za prawowitym cesarzem, któremu szedł na pomoc na czele legionów z Recji i znad Renu. Nie zdołał jednak połączyć się z armią cesarską gdy doszła go wieść o zamordowaniu Treboniana przez jego własnych żołnierzy. Podlegli mu legioniści obwołali 58-letniego Waleriana cesarzem. Do starcia Waleriana z Emilianem nie doszło, ponieważ uzurpator zginął z rąk żołnierzy, którzy przeszli na stronę zwycięzcy. Pod koniec 253 roku senat potwierdził wybór Waleriana na imperatora, który wyznaczył swego syna Galiena na współrządcę odpowiadającego za zachodnią część imperium. Już pierwsze lata panowania przyniosły imperium liczne najazdy barbarzyńców zarówno we wschodniej jak i zachodniej części państwa. Walerian wspólnie z Galienem prowadził liczne wojny z Frankami, Gotami, Alamanami i Persami.

    Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.Etruria (gr. Τυρρηνία Tyrrhenia, łac. Etruria lub Tuscia, od czego pochodzi wł. Toscana) to kraina historyczna w starożytnej Italii, znajdująca się w środkowej części Półwyspu Apenińskiego nad Morzem Tyrreńskim, pokrywająca się ze współczesną Toskanią i północnym Lacjum. Kraina ta otoczona jest na północy i północnym wschodzie łańcuchem Apeninów, na południu i wschodzie Tybrem. Główna rzeka Arnus (Arno). Kraj na ogół górzysty, na południu zaś ślady pochodzenia wulkanicznego. Liczne jeziora: Trazymeńskie, Sabatyńskie i in. wypełniają wygasłe i zapadłe kratery. Wybrzeże morskie posiadało w starożytności gęste zaludnienie i uprawne grunta. Apeniny zapewniały budulec na mieszkania i okręty. Wyspa Ilva, dzisiejsza Elba, dostarczała żelaza; w Etrurii znajdowano również miedź i ołów. W wielu miejscach pozostały potężne ruiny murów, świadczące o rozległości ówczesnych miast. Od około 1000 p.n.e. Etruria była zamieszkana przez Etrusków. Od III w. p.n.e. pod panowaniem Rzymian.
    Upokorzenie cesarza Waleriana przez Szapura wg XVI-wiecznego wyobrażenia (Hans Holbein Mł.)

    W 257 i 258 roku cesarz rozpoczął prześladowania chrześcijan, których działalność uważał za szkodliwą dla tradycyjnej rzymskiej religii i interesu państwa. Zmiana polityki wobec nowej religii mogła być podyktowania chęcią odwrócenia opinii obywateli rzymskich od klęsk ponoszonych przez rzymski oręż.

    Gordian I, Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus (ur. ok. 159, zm. 12 kwietnia 238) – w 216 roku rzymski namiestnik Brytanii, cesarz rzymski w 238 roku. Mąż Fabii Orestilli.Recja (łac. Raetia, Rhaetia) – dawna prowincja rzymska utworzona po podboju Retów, obejmująca obecne tereny wschodniej Szwajcarii, zachodniej Austrii (kraje Vorarlberg i Tyrol) oraz południowych Niemiec (część krajów Bawaria i Badenia-Wirtembergia).

    Podczas jednej z wojen z Sasanidami, gdy Persowie zajęli Mezopotamię, Walerian wyruszył przeciwko dowodzącemu nimi królowi Szapurowi I. Relacje kronikarzy co do wydarzeń tej wojny nie są zgodne. W 259 lub 260 roku cesarz dostał się do niewoli: według inskrypcji króla perskiego stało się to w czasie bitwy pod Edessą, według późniejszych relacji rzymskich w trakcie negocjacji rozejmowych. Nie wiadomo ile lat Walerian spędził w niewoli. Wiadomo tylko, że z niej nie wrócił i miał w jej trakcie doświadczać ciągłych upokorzeń: król perski korzystał z pojmanego cesarza jako podnóżka przy dosiadaniu konia.

    Frankowie (łac. gens Francorum lub Franci) – nazwa zbiorcza określająca zachodniogermańską federację plemion, u swoich, uchwytnych źródłowo, początków, tj. w III w. n.e., zamieszkującą tereny na północ i wschód od dolnego Renu. Między trzecim, a piątym wiekiem część Franków najeżdżała terytorium cesarstwa rzymskiego, gdy inna część weszła w skład rzymskich wojsk w Galii. Tylko Frankowie saliccy utworzyli królestwo na terenach rzymskich. Pod wodzą rodzimej dynastii Merowingów podbili niemal całą Galię. Pod władzą Karolingów państwo to stało się wiodącą siłą chrześcijańskiego Zachodu. Jego rozpad dał początek dwóm wiodącym siłom średniowiecza: królestwu Francji i Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu.Szapur I ( ? - 272) – władca Persji z dynastii Sasanidów , syn Ardaszira I. Panował samodzielnie w okresie 241 - 272. Wcześniej prawdopodobnie współrządził z ojcem. Dążył do odbudowania dawnej potęgi Persji, przyjął tytuł szachinszach eran ud aneran (król królów Ariów i nie-Ariów). Rozpoczął likwidację niezależnych księstw powstałych w czasach panowania dynastii Arsacydów osadzając w nich swoich krewnych jako namiestników. W roku 241 rozpoczął wojnę z Cesarstwem rzymskim podbijając prowincję Mezopotamia i Syrię. W 243 Rzymianie zdołali odzyskać część utraconego terytorium. Po roku 253 wojska Szapura podbijają Antiochię oraz część Kapadocji. W 256 podbija Armenię.

    Przypisy

    1. Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 2006, s. 413. ISBN ISBN 83-207-1489-3.
    2. Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 2006, s. 414. ISBN ISBN 83-207-1489-3.
    3. Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 2006, s. 414. ISBN ISBN 83-207-1489-3.
    4. Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 2006, s. 419–20. ISBN ISBN 83-207-1489-3.
    5. Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 2006, s. 420–21. ISBN ISBN 83-207-1489-3.
    Dunaj (łac. Danubius, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i bułg. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος (Istros) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie.Decjusz Trajan, Gaius Messius Quintus Decius (ur. 201, zm. 251) – cesarz rzymski od 249 do 251 roku. Mąż Herenii Etruscylli, ojciec Herenniusza Decjusza i Hostyliana oraz nieznanej z imienia córki - żony Woluzjana.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Maryniana (łac. Egnatia Mariniana) (ur. przed 200, zm. przed 253) – małżonka cesarza rzymskiego Waleriana I i matka Galiena.
    Ren (fr. Rhin, niem. Rhein, nid. Rijn, ret. Rein) – jedna z najdłuższych rzek w Europie, licząca 1233 km, w tym 865 km w Niemczech Ren wypływa z Alp Szwajcarskich (gdzie ma swoje źródło), przez Jezioro Bodeńskie, dalej na północ tworząc granicę między Francją a Niemcami. Ren uchodzi poprzez Deltę Renu i Mozy do Morza Północnego na zachód od Rotterdamu w Holandii.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Şanlıurfa dawniej Edessa – miasto w dzisiejszej południowo-wschodniej Turcji. W starożytności, Edessa była centrum chrześcijaństwa syryjskiego znanym m.in. z "nie ręką ludzką uczynionego" wizerunku Chrystusa – Mandylionu oraz szkoły teologicznej Efrema Syryjczyka.
    Senat rzymski łac. Senatus (od senex, starzec – dosłownie rada starszych) – jedna z najważniejszych i najtrwalszych instytucji politycznych starożytnego Rzymu, przechodząca na przestrzeni wieków liczne przemiany. Zgodnie z tradycją senat został ustanowiony przez Romulusa w 753 p.n.e., jego największe znaczenie przypadło na czasy republiki, a zanik na początek VII wieku n.e.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Aleksjan Bassianus, Aleksander Sewer (Bassianus Alexianus, Severus Alexander, ur. 1 października 208 w Emesie, zm. 21 marca 235 na terenie dzisiejszego Bretzenheim koło Moguncji) – cesarz rzymski w latach 222–235 z dynastii Sewerów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.