• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Walentkowy Wierch

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Dolina Walentkowa (słow. Valentkova dolina, niem. Walentkowatal, Walentkowatälchen, węg. Walentkowa-völgy, Walentkowa-völgyecske) – tatrzańska dolina położona na terenie Słowacji, jedno z dwóch odgałęzień górnej części Doliny Cichej (Tichá dolina) odchodzące od niej w kierunku wschodnim. Dolina Walentkowa graniczy:
    Walentkowa Przełęcz (słow. Valentkovo sedlo, nieprawidłowo na niektórych mapach Valentkové sedlo, niem. Walentkowajoch, węg. Walentkowa-hágó) – szeroka przełęcz w głównej grani tatrzańskiej pomiędzy Świnicą a Walentkowym Wierchem. Przełęcz jest położona na wysokości 2100 m n.p.m. Poniżej przełęczy, po zachodniej stronie grani znajduje się należąca do słowackiej Doliny Cichej Dolina Walentkowa, a po stronie wschodniej polska Dolinka pod Kołem, odgałęzienie Doliny Pięciu Stawów Polskich. Przełęcz jest najniższym punktem Walentkowej Grani.
    Walentkowa Grań – Walentkowy Wierch po lewej stronie

    Walentkowy Wierch, Walentkowa (słow. Valentkova, niem. i węg. Walentkowa) – szczyt w głównej grani Tatr o wysokości 2156 m n.p.m. Położony jest na południe od Świnicy (rozdziela je Walentkowa Przełęcz) i na północny zachód od Gładkiego Wierchu (rozdziela je Gładka Przełęcz). Szczyt łączy ze Świnicą urozmaicona, wąska Walentkowa Grań, oddzielająca od siebie Dolinę Walentkową i Dolinkę pod Kołem.

    Ferdynand Rabowski (ur. 5 lutego 1884 r. we Włocławku, zm. 19 kwietnia 1940 r. w Zakopanem) – polski geolog, doktor Uniwersytetu Warszawskiego, taternik.Jan Bachleda Tajber (daty urodzin i śmierci nieznane) – góral z Zakopanego, jeden z najlepszych przewodników tatrzańskich w końcu XIX i początku XX wieku.

    Topografia[]

    W Walentkowej Grani znajdują się w niej liczne przełęcze i kulminacje, od szczytu w kierunku Świnicy są to:

  • Wyżnia Walentkowa Szczerbina,
  • Niżnia Walentkowa Baszta,
  • Wielka Walentkowa Czuba,
  • Wyżnie Walentkowe Wrótka,
  • Pośrednia Walentkowa Czuba,
  • Niżnie Walentkowe Wrótka,
  • Walentkowa Czuba,
  • Walentkowa Przełęcz.
  • Od Walentkowego Wierchu w kierunku zachodnim odchodzi długa, boczna grań, oddzielająca od Doliny Wierchcichej należącą do niej Dolinę Walentkową. Wyraźną kulminacją w tej grani jest Walentkowa Kopa (1875 m n.p.m.).

    Gładki Wierch (słow. Hladký štít, niem. Glatter Berg, węg. Sima-hegy) – jeden z najniższych (2065 m n.p.m.) szczytów głównej grani Tatr w obszarze Tatr Wysokich, jednocześnie zwornik dla odchodzących od grani w kierunku południowo-zachodnim Liptowskich Kop, od których jest oddzielony przełęczą Zawory (na terytorium Słowacji). Leży pomiędzy Gładką Kotelnicą w grani Kotelnicy i Walentkowym Wierchem w grani głównej. Według części źródeł należy do grani Liptowskich Murów.Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

    Poniżej szczytu, po stronie wschodniej położony jest Zadni Staw Polski, do którego spod wierzchołka opada Zadni Piarg.

    Historia[]

    W XIX wieku szczyt był ważnym punktem pomiarowym. Po 1950 r. zaczęto używać nazwy Walentkowy Wierch. Nazwa ta ma pochodzić od imienia pasterza (Walek), który pasał woły na zboczach góry.

    Południowe zbocza szczytu stanowiły teren pasterski. Sam szczyt najprawdopodobniej był wielokrotnie odwiedzany przez pasterzy. Pierwsze informacje o wejściach turystycznych pochodzą z okresu późniejszego. Pierwsze odnotowane wejście turystyczne:

    Dolina Wierchcicha (słow. Zadná Tichá dolina) – górna część Doliny Cichej (Tichá dolina). Położona jest na terenie słowackich Tatr, pod ich główną granią. W górnej części odchodzi od niej w kierunku wschodnim odgałęzienie – Dolina Walentkowa (Valentkova dolina, Kamenná Tichá dolina).Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich.
  • latem – Teodor Eichenwald, Ferdynand Rabowski, Jan Bachleda Tajber, Wojciech Tylka Suleja, 5 sierpnia 1902 r.
  • zimą – S. Bujwid, Kazimierz Piotrowski, H. Trzebnicki, 1 stycznia 1914 r.
  • Widok z Walentkowego Wierchu jest rozleglejszy niż z pobliskiego Gładkiego Wierchu.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.

    Bibliografia[]

    1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
    2. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IV. Walentkowa Przełęcz – Przełączka pod Zadnim Mnichem. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1951.
    3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2004. ISBN 83-915-737-9-6.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.Wojciech Tylka Suleja (ur. w 1870 r. w Kościelisku, zm. przed sierpniem 1916 r. w Albanii) – góral z Zakopanego, przewodnik tatrzański i ratownik górski.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dolinka pod Kołem – mała dolinka w Tatrach Wysokich, stanowiąca górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich, utworzona przez dwupoziomowy cyrk lodowcowy. Jej nazwa pochodzi od dużego upłazu zwanego Kołem znajdującego się u podnóży Świnicy.
    Zadni Staw Polski lub po prostu Zadni Staw, czasami nazywany nazywany także Zadnim Stawem pod Kołem lub Stawem pod Kołem – owalnego kształtu jezioro tatrzańskie położone w Dolince pod Kołem (górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich). Jest to jezioro cyrkowe, powstałe na dnie kotła polodowcowego. Powierzchnia jeziora wynosi 6,47 ha, głębokość 31,6 m. Położone na wysokości 1890 m n.p.m., drugie co do wysokości położenia jezioro w Polsce (wyżej znajduje się tylko Zadni Mnichowy Stawek). Połączone jest potokiem (często znikającym pod kamieniami) z leżącym na południowy wschód od niego Wolim Okiem. Ponad Zadnim Stawem wznoszą się szczyty: Zawratowa Turnia, Świnica, Walentkowy Wierch, Liptowskie Mury. Zimą na stawie tym tworzy się rekordowej grubości lód. W 1938 r. miał on grubość aż 3,75 m.
    Świnica (słow. Svinica) – zwornikowy szczyt w grani głównej Tatr Wysokich o dwóch wierzchołkach, różniących się wysokością o 10 m. Mająca kształt szerokiej piramidy skalnej Świnica jest pierwszym od zachodu wybitnym szczytem (o wybitności ponad 100 m) Tatr Wysokich i kapitalnym punktem widokowym.
    Walentkowa Grań (słow. Valentkov hrebeň, niem. Walentkowagrat, węg. Walentkowa-gerinc) – odcinek grani głównej Tatr Wysokich pomiędzy Walentkowym Wierchem a Świnicą. Granią biegnie granica pomiędzy Polską a Słowacją. W grani od wierzchołka Świnicy znajdują się:
    Gładka Przełęcz (słow. Hladké sedlo, niem. Gladkijoch, Glatter Pass, węg. Gladki-hágó, Sima-hágó) – jedna z najniższych (1994 m n.p.m.) przełęczy w grani głównej Tatr Wysokich. Położona w pobliżu Gładkiego Wierchu, oddziela go od Walentkowego Wierchu. Jej nazwa pochodzi od leżącego poniżej przełęczy (od strony Doliny Pięciu Stawów Polskich) zbocza Gładkie.
    Język węgierski (węg. magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.