• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Walens

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Alemanowie, Alamanowie – germański związek plemienny; od III wieku n.e. prowadzący najazdy na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.
    Prokopiusz, Procopius (ur. 325, zm. 27 maja 366) – przywódca buntu w Konstantynopolu za czasów Walentyniana I, obrany przez tłum (a raczej przekupionych prowokatorów) cesarzem rzymskim. Panował jako uzurpator od 28 września 365 do 27 maja 366 roku. W czasie bitwy pod Nakolią w Frygii, którą wydał Walensowi, został opuszczony przez swoich oficerów i następnie stracony przez prawowitego władcę. Prokopiusz osiągnął sukces dzięki przekupieniu części wyższych oficerów, którym obiecał pokaźne nagrody pieniężne.

    Walens, właściwie Flavius Valens (ur. 328 w Cibalae, zm. 9 sierpnia 378) – cesarz rzymski od 364 roku.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodził się w 328 r., prawdopodobnie w Cibalae. Brat Walentyniana I. Karierę rozpoczął w armii, ale jedynym wyższym stanowiskiem była funkcja protector domesticus, tj. gwardzisty, którą musiał sprawować prawdopodobnie od 359 r. Nie jest jasne, czy pozostał w gwardii po 362 r., gdy imperator Julian przeprowadził czystki w tej formacji. Wówczas prawdopodobnie przeciwstawiał się antychrześcijańskim zapędom Juliana, choć jest możliwe, że ten wątek dodano do jego biografii już po wyniesieniu na tron. Po nagłej śmierci imperatora Jowiana w lutym 364 r. jego następcą został Walentynian, który przekazał Walensowi rządy we wschodniej części cesarstwa, obejmującej prefekturę Wschodu. Wybór Walensa na kolejnego cesarza przyjęto z niezadowoleniem ze względu na jego brak doświadczenia wojskowego i cywilnego; główną jego zaletą z punktu widzenia stabilności państwa była bezwzględna lojalność względem brata.

    Flawiusz Julian (Flavius Claudius Iulianus, ur. w 331 lub wiosną 332 w Konstantynopolu, zm. 26 czerwca 363 w dolinie Maranga koło dzisiejszej Samarry) – cesarz rzymski w latach 361-363, znany szerzej jako Julian Apostata.Konserwacja zabytków – rozumiana jest ogólnie jako dziedzina związana z historią sztuki, archeologią i muzealnictwem, albo w sensie węższym, bardziej technicznym, jako jako jeden z zabiegów konserwatorskich.

    Ingerował w wewnętrzne spory Kościołów na rzecz arianizmu, którego był wyznawcą, i prześladował katolików, m.in. wygnał biskupów przywróconych przez Juliana. Natomiast jego brat pozostawał wyznawcą nicejskiej wersji chrześcijaństwa. Równocześnie cesarz prześladował pogańskich intelektualistów, ale dbając o zasoby biblioteki konstantynopolitańskiej ustanowił etatowych kopistów antiquarii, 4 greckich i 3 łacińskich, którzy na stałe zajmowali się przepisywaniem i konserwacją starych tekstów klasyków. W latach 365–368 wraz z Walentynianem przeprowadził reformę monetarną i będąc niechętny zwiększaniu podatków, raczej ograniczał obciążenia poddanych na rzecz państwa, choć z drugiej strony chętnie gromadził bogactwa. W czasie swoich rządów dbał o odbudowę zniszczonych miast i starał się zapewniać prowincjom możliwości rozwoju. Surowo karał nadużycia i malwersacje urzędników, wystrzegał się także faworyzowania krewnych, jednakże był podejrzliwy, szorstki, mało energiczny, słaby, tchórzliwy, skłonny do okrucieństwa i bywał niesprawiedliwy.

    Sobór nicejski I – pierwszy sobór powszechny biskupów chrześcijańskich, zwołany 20 maja 325 r. w Nicei (Nikai) w Bitynii (około 80 km od Konstantynopola) przez cesarza Konstantyna Wielkiego.Kopista – osoba, zajmująca się w średniowieczu przepisywaniem ksiąg lub dokumentów. Osoba taka mogła łączyć różne utwory i dopisywać własne fragmenty. Zdarzało się, że w ten sposób powstawały kolejne wersje tego samego tematu, a nawet zupełnie nowe dzieła. Kopistami byli mnisi.

    W latach 365–366 mierzył się z buntem krewnego Juliana, Prokopiusza, poganina, którego w Konstantynopolu ogłoszono imperatorem. W tym czasie Walentynian musiał zwalczać najazdy Alamanów, co zmusiło go do podróży na północ i umocnienia granicy na Renie. Walens ostatecznie odniósł zwycięstwo, jednak już w latach 367–368 (lub 367–369) musiał prowadzić wojnę z Gotami pod wodzą Atanaryka (określanymi także niepewnie jako Terwingowie), następnie (370–378) walczył z królem perskim Szapurem II, który wcześniej pokonał króla Armenii Arszaka II.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Podczas wojny z Persją Walens osadził na ormiańskim tronie swego kandydata i zaczął w 375 r. planować większą operację przeciw przeciwnikowi, jednak konflikty z Izauryjczykami i Saracenami oraz nagła śmierć Walentyniana I wskutek udaru zmusiły go do odłożenia tych planów. W tym samym czasie Hunowie zaczęli wypierać Gotów, którzy zaczęli zwracać się do imperium o pomoc. Gotom pod wodzą Fritigerna Walens udzielił zgody na wkroczenie w granice imperium, jednak ich śladem podążyły kolejne grupy, które padły ofiarą nadużyć rzymskich wojskowych organizujących przesiedlenia.

    Udar mózgu, incydent mózgowo-naczyniowy (ang. cerebro-vascular accident, CVA), dawniej także apopleksja (gr. stgr. ἀποπληξία - paraliż; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    W 377 r. Goci podnieśli bunt, pozyskując jako sojuszników Alanów i Hunów. Walens został zmuszony do przerwania działań wojennych, gdy wybuchło powstanie, i pośpieszył uspokoić sytuację i spacyfikować barbarzyńców, nie czekając na posiłki prowadzone przez Gracjana, współwładcy na zachodzie przy swoim ojcu Walentynianie, a po jego śmierci jego następcy. Zginął w przegranej bitwie pod Adrianopolem.

    Vinkovci – miasto w Chorwacji, leżące we wschodniej Slawonii. Zamieszkuje je około 33 tysiące mieszkańców (2006). Vinkovci leżą w jednostce administracyjnej Vukovarsko-srijemska Županija i są w niej największym miastem. Większość mieszkańców miasta stanowią Chorwaci (88,99%).Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Walens był żonaty z arianką Albią Dominiką (zm. po 381 r.), córką żołnierza Petroniusza. Data małżeństwa nie jest znana, ale nastąpiło ono przed objęciem tronu, gdyż zaraz po objęciu władzy Walens wyniósł teścia do godności patrycjusza. Z tego małżeństwa pochodzili:

    Gracjan, Gratianus, Flavius Gratianus Augustus (ur. 18 kwietnia 359 w Sirmium, zm. 25 sierpnia 383 pod Lugdunum) – cesarz rzymski, syn cesarza Walentyniana I i jego pierwszej żony – Sewery. Tytuł Augusta otrzymał w 367 roku, po śmierci ojca w 375 został cesarzem rzymskim na Zachodzie. Mianował swojego 4-letniego przyrodniego brata – Walentyniana II współcesarzem. Był władcą chrześcijańskim, odmówił przyjęcia tytułu Pontifex Maximus.Alanowie (Halanowie, Tanaitowie lub Asowie, gr. Αλανοί, Αλαννοί, chińskie 阿蘭聊 transkrybowane na Alanliao (synonim 奄蔡 Yancai, stąd niektórzy doszukują się pokrewieństwa z Antami) z II w. i 阿蘭 Alan z III w.) – sarmacki lud pochodzenia indoirańskiego.
  • Walentynian Galates (ur. 18 stycznia 366 r., zmarł ok. 370 r.),
  • Anastazja,
  • Karosa.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Oliver Nicholson, The Oxford Dictionary of Late Antiquity, Oxford University Press, 19 kwietnia 2018, s. 1546, ISBN 978-0-19-256246-3 [dostęp 2019-10-27] (ang.).
    2. Noel Lenski, Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D., University of California Press, s. 53 [dostęp 2019-10-27].
    3. Edward Gibbon, Upadek Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie, s. 14-20.
    4. Tadeusz Sinko, Literatura grecka, T.III cz.2, PAU Kraków 1954, s. 66
    5. Valens | Roman emperor, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    6. Ancient Rome - The reign of Valentinian and Valens, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    7. Walens – prostak na cesarskim tronie, www.rp.pl [dostęp 2019-10-27] (pol.).
    8. Procopius. Roman emperor, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-10-27] (ang.).
    9. Walens, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-10-27].
    10. Arne Søby Christensen, Cassiodorus, Jordanes and the History of the Goths: Studies in a Migration Myth, Museum Tusculanum Press, 2002, s. 210, ISBN 978-87-7289-710-3 [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    11. Noel Lenski, Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D., Univ of California Press, 26 czerwca 2014, s. 167, ISBN 978-0-520-28389-3 [dostęp 2019-12-03] (ang.).
    12. Ian Hughs, Imperial Brothers: Valentinian, Valens and the Disaster at Adrianople, Pen and Sword, 5 sierpnia 2013, ISBN 978-1-84884-417-9 [dostęp 2019-12-03] (ang.).
    13. Noel Lenski, Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D., Univ of California Press, 26 czerwca 2014, s. 91, ISBN 978-0-520-28389-3 [dostęp 2019-12-03] (ang.).
    14. Robert Malcolm Errington, Roman Imperial Policy from Julian to Theodosius, Univ of North Carolina Press, 2006, s. 25, ISBN 978-0-8078-3038-3 [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    15. Ammianus Marcellinus, BRILL, 2009, s. 150, ISBN 978-90-04-18037-6 [dostęp 2019-10-28] (łac.).
    16. Meaghan McEvoy, Child Emperor Rule in the Late Roman West, AD 367-455, OUP Oxford, 2 maja 2013, s. 58, ISBN 978-0-19-966481-8 [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa pod Adrianopolem – miała miejsce 9 sierpnia 378 roku, na północ od rzymskiego miasta Adrianopol (obecnie Edirne w europejskiej części Turcji). Spotkały się w niej siły wodza wizygockiego Fritigerna i cesarza wschodniorzymskiego Walensa, który zginął w czasie bitwy, zaś jego wojska zostały w niej rozgromione. Starcie to było jedną z największych klęsk w historii Rzymu i ostatnią bitwą, w której Rzymianie zastosowali swoją klasyczną taktykę walki legionami. Od tego czasu bowiem większy nacisk położono na wykorzystanie jazdy i niewielkich mobilnych oddziałów zwanych comitatenses.
    Jowian, właściwie Flavius Iovianus (ur. ok. 331 – zm. 17 lutego 364), cesarz rzymski (27 czerwca 363 do 17 lutego 364). Panował jako Imperator Caesar Flavius Iovianus Augustus.
    Saraceni (gr. Σαρακηνοí Sarakēnoí, z arab. شرقيين szarkijjin od شرق szark "wschód") – w starożytności używana przez Greków i Rzymian nazwa koczowniczych plemion arabskich, żyjących w północno-zachodniej Arabii i na półwyspie Synaj. W średniowieczu określenie Saraceni obejmowało wszystkich Arabów – później także wszystkich wyznawców islamu – zwłaszcza tych, którzy walczyli z krzyżowcami oraz piratów muzułmańskich pływających po Morzu Śródziemnym, napadających na wybrzeża włoskie i francuskie.
    Szapur II (310 - 379) – król Persji z dynastii Sasanidów. Królem Szapur został w chwili urodzenia. Z inicjatywy magnatów, po śmierci Hormizda II zabito bowiem najstarszego syna króla, oślepiono drugiego i wtrącono do więzienia trzeciego.
    Patrycjusze (łac. patres - ojcowie) to uprzywilejowana, wyższa warstwa społeczna, która pojawiła się w okresie republiki, w starożytnym Rzymie. Posiadali pełne prawa polityczne (do pewnego momentu) i wyłączność na obejmowanie urzędów. Wywodzili się oni z zamożnych rodzin. Początkowo prawdopodobnie potomkowie arystokracji rodowej (zamknięta liczba rodów - "gentes"), która we wczesnym okresie państwa (okres królewski i wczesnej republiki) cieszyła się pełnią praw politycznych.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.