Walens

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Walens, właściwie Flavius Valens (ur. 328 w Cibalae, zm. 9 sierpnia 378) – cesarz rzymski od 364 roku.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Albia Dominika (ur. 337, zm. po 378) – cesarzowa rzymska, żona panującego w latach 364–378 cesarza Walensa. Otrzymała tytuł Augusty.

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się w 328 r., prawdopodobnie w Cibalae. Brat Walentyniana I. Karierę rozpoczął w armii, ale jedynym wyższym stanowiskiem była funkcja protector domesticus, tj. gwardzisty, którą musiał sprawować prawdopodobnie od 359 r. Nie jest jasne, czy pozostał w gwardii po 362 r., gdy imperator Julian przeprowadził czystki w tej formacji. Wówczas prawdopodobnie przeciwstawiał się antychrześcijańskim zapędom Juliana, choć jest możliwe, że ten wątek dodano do jego biografii już po wyniesieniu na tron. Po nagłej śmierci imperatora Jowiana w lutym 364 r. jego następcą został Walentynian, który przekazał Walensowi rządy we wschodniej części cesarstwa, obejmującej prefekturę Wschodu. Wybór Walensa na kolejnego cesarza przyjęto z niezadowoleniem ze względu na jego brak doświadczenia wojskowego i cywilnego; główną jego zaletą z punktu widzenia stabilności państwa była bezwzględna lojalność względem brata.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Prokopiusz, Procopius (ur. 325, zm. 27 maja 366) – przywódca buntu w Konstantynopolu za czasów Walentyniana I, obrany przez tłum (a raczej przekupionych prowokatorów) cesarzem rzymskim. Panował jako uzurpator od 28 września 365 do 27 maja 366 roku. W czasie bitwy pod Nakolią w Frygii, którą wydał Walensowi, został opuszczony przez swoich oficerów i następnie stracony przez prawowitego władcę. Prokopiusz osiągnął sukces dzięki przekupieniu części wyższych oficerów, którym obiecał pokaźne nagrody pieniężne.

Ingerował w wewnętrzne spory Kościołów na rzecz arianizmu, którego był wyznawcą, i prześladował katolików, m.in. wygnał biskupów przywróconych przez Juliana. Natomiast jego brat pozostawał wyznawcą nicejskiej wersji chrześcijaństwa. Równocześnie cesarz prześladował pogańskich intelektualistów, ale dbając o zasoby biblioteki konstantynopolitańskiej ustanowił etatowych kopistów antiquarii, 4 greckich i 3 łacińskich, którzy na stałe zajmowali się przepisywaniem i konserwacją starych tekstów klasyków. W latach 365–368 wraz z Walentynianem przeprowadził reformę monetarną i będąc niechętny zwiększaniu podatków, raczej ograniczał obciążenia poddanych na rzecz państwa, choć z drugiej strony chętnie gromadził bogactwa. W czasie swoich rządów dbał o odbudowę zniszczonych miast i starał się zapewniać prowincjom możliwości rozwoju. Surowo karał nadużycia i malwersacje urzędników, wystrzegał się także faworyzowania krewnych, jednakże był podejrzliwy, szorstki, mało energiczny, słaby, tchórzliwy, skłonny do okrucieństwa i bywał niesprawiedliwy.

Flawiusz Julian (Flavius Claudius Iulianus, ur. w 331 lub wiosną 332 w Konstantynopolu, zm. 26 czerwca 363 w dolinie Maranga koło dzisiejszej Samarry) – cesarz rzymski w latach 361-363, znany szerzej jako Julian Apostata.Konserwacja zabytków – rozumiana jest ogólnie jako dziedzina związana z historią sztuki, archeologią i muzealnictwem, albo w sensie węższym, bardziej technicznym, jako jako jeden z zabiegów konserwatorskich.

W latach 365–366 mierzył się z buntem krewnego Juliana, Prokopiusza, poganina, którego w Konstantynopolu ogłoszono imperatorem. W tym czasie Walentynian musiał zwalczać najazdy Alamanów, co zmusiło go do podróży na północ i umocnienia granicy na Renie. Walens ostatecznie odniósł zwycięstwo, jednak już w latach 367–368 (lub 367–369) musiał prowadzić wojnę z Gotami pod wodzą Atanaryka (określanymi także niepewnie jako Terwingowie), następnie (370–378) walczył z królem perskim Szapurem II, który wcześniej pokonał króla Armenii Arszaka II.

Sobór nicejski I – pierwszy sobór powszechny biskupów chrześcijańskich, zwołany 20 maja 325 r. w Nicei (Nikai) w Bitynii (około 80 km od Konstantynopola) przez cesarza Konstantyna Wielkiego.Kopista – osoba, zajmująca się w średniowieczu przepisywaniem ksiąg lub dokumentów. Osoba taka mogła łączyć różne utwory i dopisywać własne fragmenty. Zdarzało się, że w ten sposób powstawały kolejne wersje tego samego tematu, a nawet zupełnie nowe dzieła. Kopistami byli mnisi.

Podczas wojny z Persją Walens osadził na ormiańskim tronie swego kandydata i zaczął w 375 r. planować większą operację przeciw przeciwnikowi, jednak konflikty z Izauryjczykami i Saracenami oraz nagła śmierć Walentyniana I wskutek udaru zmusiły go do odłożenia tych planów. W tym samym czasie Hunowie zaczęli wypierać Gotów, którzy zaczęli zwracać się do imperium o pomoc. Gotom pod wodzą Fritigerna Walens udzielił zgody na wkroczenie w granice imperium, jednak ich śladem podążyły kolejne grupy, które padły ofiarą nadużyć rzymskich wojskowych organizujących przesiedlenia.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

W 377 r. Goci podnieśli bunt, pozyskując jako sojuszników Alanów i Hunów. Walens został zmuszony do przerwania działań wojennych, gdy wybuchło powstanie, i pośpieszył uspokoić sytuację i spacyfikować barbarzyńców, nie czekając na posiłki prowadzone przez Gracjana, współwładcy na zachodzie przy swoim ojcu Walentynianie, a po jego śmierci jego następcy. Zginął w przegranej bitwie pod Adrianopolem.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Udar mózgu, incydent mózgowo-naczyniowy (ang. cerebro-vascular accident, CVA), dawniej także apopleksja (gr. stgr. ἀποπληξία - paraliż; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.

Walens był żonaty z arianką Albią Dominiką (zm. po 381 r.), córką żołnierza Petroniusza. Data małżeństwa nie jest znana, ale nastąpiło ono przed objęciem tronu, gdyż zaraz po objęciu władzy Walens wyniósł teścia do godności patrycjusza. Z tego małżeństwa pochodzili:

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Vinkovci – miasto w Chorwacji, leżące we wschodniej Slawonii. Zamieszkuje je około 33 tysiące mieszkańców (2006). Vinkovci leżą w jednostce administracyjnej Vukovarsko-srijemska Županija i są w niej największym miastem. Większość mieszkańców miasta stanowią Chorwaci (88,99%).
  • Walentynian Galates (ur. 18 stycznia 366 r., zmarł ok. 370 r.),
  • Anastazja,
  • Karosa.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Oliver Nicholson, The Oxford Dictionary of Late Antiquity, Oxford University Press, 19 kwietnia 2018, s. 1546, ISBN 978-0-19-256246-3 [dostęp 2019-10-27] (ang.).
    2. Noel Lenski, Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D., University of California Press, s. 53 [dostęp 2019-10-27].
    3. Edward Gibbon, Upadek Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie, s. 14-20.
    4. Tadeusz Sinko, Literatura grecka, T.III cz.2, PAU Kraków 1954, s. 66
    5. Valens | Roman emperor, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    6. Ancient Rome - The reign of Valentinian and Valens, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    7. Walens – prostak na cesarskim tronie, www.rp.pl [dostęp 2019-10-27] (pol.).
    8. Procopius. Roman emperor, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-10-27] (ang.).
    9. Walens, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-10-27].
    10. Arne Søby Christensen, Cassiodorus, Jordanes and the History of the Goths: Studies in a Migration Myth, Museum Tusculanum Press, 2002, s. 210, ISBN 978-87-7289-710-3 [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    11. Noel Lenski, Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D., Univ of California Press, 26 czerwca 2014, s. 167, ISBN 978-0-520-28389-3 [dostęp 2019-12-03] (ang.).
    12. Ian Hughs, Imperial Brothers: Valentinian, Valens and the Disaster at Adrianople, Pen and Sword, 5 sierpnia 2013, ISBN 978-1-84884-417-9 [dostęp 2019-12-03] (ang.).
    13. Noel Lenski, Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D., Univ of California Press, 26 czerwca 2014, s. 91, ISBN 978-0-520-28389-3 [dostęp 2019-12-03] (ang.).
    14. Robert Malcolm Errington, Roman Imperial Policy from Julian to Theodosius, Univ of North Carolina Press, 2006, s. 25, ISBN 978-0-8078-3038-3 [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    15. Ammianus Marcellinus, BRILL, 2009, s. 150, ISBN 978-90-04-18037-6 [dostęp 2019-10-28] (łac.).
    16. Meaghan McEvoy, Child Emperor Rule in the Late Roman West, AD 367-455, OUP Oxford, 2 maja 2013, s. 58, ISBN 978-0-19-966481-8 [dostęp 2019-10-28] (ang.).
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Gracjan, Gratianus, Flavius Gratianus Augustus (ur. 18 kwietnia 359 w Sirmium, zm. 25 sierpnia 383 pod Lugdunum) – cesarz rzymski, syn cesarza Walentyniana I i jego pierwszej żony – Sewery. Tytuł Augusta otrzymał w 367 roku, po śmierci ojca w 375 został cesarzem rzymskim na Zachodzie. Mianował swojego 4-letniego przyrodniego brata – Walentyniana II współcesarzem. Był władcą chrześcijańskim, odmówił przyjęcia tytułu Pontifex Maximus.




    Warto wiedzieć że... beta

    Alanowie (Halanowie, Tanaitowie lub Asowie, gr. Αλανοί, Αλαννοί, chińskie 阿蘭聊 transkrybowane na Alanliao (synonim 奄蔡 Yancai, stąd niektórzy doszukują się pokrewieństwa z Antami) z II w. i 阿蘭 Alan z III w.) – sarmacki lud pochodzenia indoirańskiego.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.
    Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
    Bitwa pod Adrianopolem – miała miejsce 9 sierpnia 378 roku, na północ od rzymskiego miasta Adrianopol (obecnie Edirne w europejskiej części Turcji). Spotkały się w niej siły wodza wizygockiego Fritigerna i cesarza wschodniorzymskiego Walensa, który zginął w czasie bitwy, zaś jego wojska zostały w niej rozgromione. Starcie to było jedną z największych klęsk w historii Rzymu i ostatnią bitwą, w której Rzymianie zastosowali swoją klasyczną taktykę walki legionami. Od tego czasu bowiem większy nacisk położono na wykorzystanie jazdy i niewielkich mobilnych oddziałów zwanych comitatenses.
    Jowian, właściwie Flavius Iovianus (ur. ok. 331 – zm. 17 lutego 364), cesarz rzymski (27 czerwca 363 do 17 lutego 364). Panował jako Imperator Caesar Flavius Iovianus Augustus.
    Saraceni (gr. Σαρακηνοí Sarakēnoí, z arab. شرقيين szarkijjin od شرق szark "wschód") – w starożytności używana przez Greków i Rzymian nazwa koczowniczych plemion arabskich, żyjących w północno-zachodniej Arabii i na półwyspie Synaj. W średniowieczu określenie Saraceni obejmowało wszystkich Arabów – później także wszystkich wyznawców islamu – zwłaszcza tych, którzy walczyli z krzyżowcami oraz piratów muzułmańskich pływających po Morzu Śródziemnym, napadających na wybrzeża włoskie i francuskie.

    Reklama