• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wag



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Bešeňová (słow. Vodná nádrž Bešeňová) - sztuczny zbiornik wodny w dolinie Wagu, koło wsi Bešeňová w regionie Liptów w północnej Słowacji. Powstał w latach 1971-1975 poprzez przegrodzenie tamą toku rzeki Wag poniżej (ok. 1,5 km na zachód) wielkiej zapory tworzącej zbiornik Liptovská Mara, jako zbiornik wyrównawczy dla tejże zapory.Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.

    Wag (słow. Váh, węg. Vág, niem. Waag) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10 640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.

    Przebieg[ | edytuj kod]

    Wag powstaje z połączenia dwóch niewielkich rzek: Białego Wagu (Biely Váh) i Czarnego Wagu (Čierny Váh), płynących na zachód po przeciwnych stronach Kotliny Liptowskiej. Biały Wag ma 30,3 km długości, powstaje w Białym Wagu z połączenia dwóch potoków zbierających wody z południowej strony Tatr: Wielkiego Złomiskowego Potoku i Furkotnego Potoku. Czarny Wag, długości 39 km, powstaje z połączenia potoków spływających z północnych zboczy masywu Kráľova hoľa w Niżnych Tatrach, na wysokości około 1680 m n.p.m. Obie te rzeki zbiegają się koło wsi Królewska Ligota, na wysokości 663 m n.p.m.

    Kráľova hoľa (pol. „Królewska Hala”, węg. Király-hegy, niem. Königsberg, 1946,1 m n.p.m.) – szczyt w Tatrach Niżnych w Centralnych Karpatach Zachodnich na Słowacji. Obok tatrzańskiego Krywania druga narodowa góra Słowaków, uwieczniona w wielu legendach i opowieściach.Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Revúca (na prawo) wpływa do Wagu w Rużomberku
    Elektrownia wodna Sučany na Wagu
    Sztuczny zbiornik Hričov
    Wag w miejscowości Strečno

    Od tego miejsca Wag płynie na zachód przez szeroką Kotlinę Liptowską, na północ od Niżnych Tatr. Rzeka przepływa przez Liptowski Mikułasz i zaraz za nim wpada do zbiornika wodnego Liptovská Mara. Poniżej zapory przepływa przez wyrównawczy zbiornik retencyjny Bešeňová. Dalej płynie przez Rużomberk i poniżej tego miasta przełamuje się przez pasmo Wielkiej Fatry, pozostawiając na swym prawym brzegu jej najbardziej wysunięty na północ fragment – tzw. Szypską Fatrę. Tu przyjmuje lewobrzeżne dopływy: w Rużomberku Rewucę, zaś niżej w LubochniLubochniankę.

    Kolárovo (dawniej Guta, węgr. Gúta) – miasto na Słowacji; 12 tys. mieszkańców (2006), w tym 82% stanowią Węgrzy.Żylina (słow. Žilina, węg. Zsolna, niem. Sillein) - miasto w północnej Słowacji, siedziba władz kraju żylińskiego i powiatu Žilina. Główny ośrodek regionu Doliny Wagu.

    Przed wybudowaniem zbiornika zaporowego Liptovská Mara średni roczny przepływ Wagu w Lubochni wynosił 38,8 m³/s. W najsuchszym miesiącu (styczeń) średni przepływ wynosił tu 19,4 m³/s, zaś największy przepływ występował w okresie wzmożonego topnienia śniegów w górach (w kwietniu) i wynosił 67,6 m³/s. Wartość przepływu gwałtownie rosła w czasie większych opadów, osiągając podczas dużych wezbrań powodziowych maksymalnie ok. 840 m³/s.

    Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.Autostrada — droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.

    We wsi Królewiany Wag przyjmuje swój pierwszy duży dopływ prawobrzeżny – Orawę. Następnie pokonuje wąski przesmyk między Wielką Fatrą na południu i Małą Fatrą Krywańską na północy – Przełom Królewiański (słow. priesmyk Hradiská), zakończony tzw. Królewiańskim Meandrem. Tu wpływa do kolejnego zbiornika – Krpeľany, po czym płynie północnym skrajem Kotliny Turczańskiej. W miejscowości Vrútky przyjmuje kolejny duży dopływ, tym razem lewobrzeżny – Turiec. Zaraz potem zatacza lekki łuk na północ i przebijając się pięknym przełomem przez pasmo górskie Małej Fatry (tzw. Streczniański Przesmyk) wydostaje się na teren Kotliny Żylińskiej. Tu przyjmuje swój prawostronny dopływ – rzeczkę Varínkę, po czym przepływa przez najmłodsze na swej drodze jezioro zaporowe – zbiornik wodny Żylina. Tuż poniżej przecina największe miasto w swym biegu – Żylinę, gdzie do Wagu wpadają: prawobrzeżny dopływ Kysuca i lewobrzeżny – Rajčianka. Za Żyliną Wag przepływa przez kolejny sztuczny zbiornik Hričov, po czym napotyka barierę w postaci czesko-słowackiego granicznego pasma górskiego Jaworniki.

    Orawa (słow. Orava, węg. Árva) – rzeka w północnej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 60,3 km, powierzchnia dorzecza – 1.991,8 km², średni przepływ u ujścia – 34,4 m³/s.E75 – oznaczenie trasy europejskiej bezpośredniej północ-południe, biegnącej z Vardø w Norwegii przez Finlandię, Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Serbię, Macedonię do miejscowości Sitía na Krecie w Grecji.

    U podnóży tej bariery rzeka skręca na południowy wschód i płynie wzdłuż wschodnich podnóży Jaworników, a następnie Białych Karpat, z których zbiera liczne, drobne dopływy. Po drugiej stronie kotliny Wagu leżą Góry Strażowskie, których zachodnie stoki również są odwadniane przez Wag. Na tym odcinku rzeka przepływa przez liczne większe miasta: Powaska Bystrzyca, Púchov, Dubnica nad Váhom, Trenczyn i Nowe Miasto nad Wagiem.

    Małe Karpaty (514.2, słow. Malé Karpaty, węg. Kis-Kárpátok, niem. Kleine Karpaten) – pasmo górskie w zachodniej Słowacji. Stanowią najbardziej wysunięty na południowy zachód pasmo Centralnych Karpat Zachodnich.Krywańska Mała Fatra lub Krywańska Fatra (słow. Krivanska Fatra) – północno-wschodnia część pasma górskiego Mała Fatra na Słowacji. Głęboki przełom rzeki Wag, zwany Domaszyńskim Meandrem dzieli to pasmo na dwie części:

    W Nowym Mieście rzeka skręca na południe, płynąc wzdłuż zachodniego podnóża Gór Inowieckich (Považský Inovec). Od wysokości Nowego Miasta Wagowi towarzyszy koryto bliźniaczej rzeki Dudváh, biegnące kilka do kilkunastu kilometrów na zachód od właściwego Wagu, zbierające liczne drobne dopływy ze wschodnich zboczy Małych Karpat (rzeka ta wpada potem do Małego Dunaju). Ten odcinek doliny Wagu należy już do Niziny Naddunajskiej. Rzeka przepływa przez zbiornik wodny Sĺňava, miasta Pieszczany, Hlohovec i w mieście Sereď zmienia kierunek na południowo-wschodni.

    Komárno (węg. Komárom) – graniczne miasto (37 tys. mieszkańców, w tym 64% Węgrów) na południu Słowacji, położone przy ujściu rzeki Wag do Dunaju. Na drugim brzegu Dunaju znajduje się połączone mostem węgierskie miasto Komárom (historycznie są to dwie części tego samego miasta, do 1920 roku i w latach 1938-1945).Nitra (węg. Nyitra) – rzeka w środkowej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość - 169 km, powierzchnia zlewni - 4501 km², średni przepływ u ujścia - 22,5 m³/s.

    W swym końcowym odcinku Wag jest wielką, nizinną rzeką, która meandrując płynie powoli przez Nizinę Naddunajską. Przepływa przez ostatni zbiornik wodny – Kráľová, przecina kolejne miasto – Šaľę, tuż przed miastem Kolárovo przyjmuje wody Nitry, skierowane do Wagu kanałem, oraz Mały Dunaj. Odcinek Wagu poniżej ujścia Małego Dunaju nazywa się niekiedy Waskim Dunajem – Vážsky Dunaj. Wag kończy bieg ujściem do Dunaju tuż na wschód od miasta Komárno. Ujście znajduje się na wysokości 106 m n.p.m.

    Szypska Fatra (słow. Šípska Fatra) – najbardziej na północ wysunięta, położona już na północ od doliny Wagu część grupy górskiej Wielkiej Fatry w Centralnych Karpatach Zachodnich na Słowacji. Do lat 70. XX w. łączona z Górami Choczańskimi, od 1978 r. ze względu na większe podobieństwo geomorfologiczne zaliczana jest do Wielkiej Fatry. Najwyższym szczytem jest Šíp (1169 m n.p.m.).Nizina Naddunajska - (słow. Podunajská nížina) - nizina w zachodniej Słowacji, stanowiąca przedłużenie Małej Niziny Węgierskiej na północ od Dunaju. Największy nizinny region Słowacji.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kraľovany (węg. Kralován, pol. Królewiany) – wieś i gmina w północnej Słowacji, w powiecie Dolný Kubín w kraju żylińskim, ok. 17 km. na południowy zachód od Dolnego Kubina; 459 mieszkańców.
    Jaworniki (513.411; słow. i cz. Javorníky) – pasmo górskie na granicy zachodniej Słowacji i wschodnich Moraw. Należą do fliszowego łańcucha Karpat Słowacko-Morawskich (Bielaw) w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich. Granica Czech i Słowacji przebiega południową częścią głównego grzbietu pasma, południowa część należy wyłącznie do Słowacji.
    Niżne Tatry (514.91; słow. Nízke Tatry, węg. Alacsony-Tátra, niem. Niedere Tatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, na terenie Słowacji. Jego najwyższym szczytem jest Dziumbier (Ďumbier, 2043 m n.p.m.). Na terenie Niżnych Tatr utworzono największy park narodowy na Słowacji – Park Narodowy Niżne Tatry.
    Turiec (węg. Turóc, niem. Turz) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość - 66,3 km, powierzchnia zlewni - 934 km. Średni roczny przepływ mierzony u ujścia wynosi 10,28 m/s. Maksymalny przepływ miesięczny wypada na kwiecień i wynosi średnio 19,6 m/s.
    Kotlina Żylińska (514.34; słow. Žilinská kotlina) – jednostka geomorfologiczna na pograniczu Zewnętrznych i Centralnych Karpat Zachodnich w północnej Słowacji, formalnie zaliczana w skład tych drugich. Stanowi pierwszą (z biegiem Wagu i obniżania się terenu), położoną najbardziej na północ i wschód kotlinę z łańcucha czterech kotlin, tworzących Dolinę Środkowego Wagu.
    Rużomberk (słow. Ružomberok, węg. Rózsahegy, niem. Rosenberg) – miasto powiatowe w środkowej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Liptów.
    Cieszyn (czes. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, którego władz jest siedzibą. Leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części, stanowiącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całość, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę „Czeski Cieszyn”.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.