• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wadi an-Natrun

    Przeczytaj także...
    Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,7 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.Al-Buhajra (arab. البحيرة) prowincja gubernatorska (muhafaza) w Egipcie, na północy kraju i jest to jedna z największych muhafaz Egiptu. Stolicą administracyjną jest Damanhur. Populacja szacowana jest na 4 604 443 mieszkańców (2004) na powierzchni 10 129 km².
    Makary Wielki Egipski, Makary Starszy, cs. Prepodobnyj Makarij Wielikij, Jegipietskij (ur. ok. 300 w Górnym Egipcie, zm. ok. 390 w Skete) – chrześcijański mnich, uważany za jednego z ojców egipskiego monastycyzmu, święty katolicki i prawosławny.

    Wadi an-Natrun (arab. وادي النطرون, dosł. "Dolina Natronu"; kopt.: Ϣⲓϩⲏⲧ, Shee-Hyt; gr.: Sketis lub Sketes) – położona pomiędzy Aleksandrią a Kairem kraina w prowincji gubernatorskiej Al-Buhajra w północnym Egipcie, a także miasto wchodzące w jej skład.

    Eremita lub pustelnik (gr. ἐρημίτης herēmítēs, żyjący na pustkowiu) – osoba, która z pobudek religijnych wycofuje się z życia w społeczeństwie i decyduje się na życie w izolacji i celibacie. Poświęca się przede wszystkim modlitwie i życiu w ascezie. Utrzymuje się, jak to miało np. miejsce u zarania życia pustelniczego w Egipcie i Palestynie, z jałmużny lub rzemiosła.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Arabskie słowo wadi (ued) zasadniczo oznacza dolinę. Prawdopodobnym powodem nadania takiej nazwy był fakt, że owa płaska kraina jest otoczona 10 jeziorami. Zbiorniki te są zasilane wodą pochodzącą z opadów deszczu podczas burz pustynnych. Z kolei natrun jest arabskim określeniem sody naturalnej. Okolica, a szczególnie dwa spośród wspomnianych jezior Bouhaïret el-Gounfadiya i Bouhaïret el-Hamra, obfituje w ogromne złoża węglanów sodu i soli, które przed wiekami były używane przez starożytnych Egipcjan do mumifikacji ciał zmarłych.

    Koptowie (arab. أقباط Akbat) – ogólne określenie wiernych kościołów koptyjskich: ortodoksyjnego kościoła koptyjskiego i kościoła katolickiego obrządku koptyjskiego. Obecnie grupa liczy około 11,2 mln wiernych kościoła ortodoksyjnego (głównie w Egipcie, duża część w diasporze w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, niewielka liczba w pozostałych krajach Lewantu) i około 210 tys. wiernych kościoła koptyjsko-katolickiego (wyłącznie w Egipcie).Maciej Nowicki (w USA znany jako Matthew Nowicki; ur. 26 czerwca 1910 w Czycie w Kraju Zabajkalskim na Syberii, zm. 31 sierpnia 1950 na Pustyni Libijskiej koło Wadi an-Natrun w Egipcie) - polski architekt i rysownik, zginął w katastrofie lotniczej samolotu Lockheed L-749A Constellation linii lotniczych TWA (lot rejsowy nr 903) wracając z Indii, gdzie projektował nowe miasto Czandigarh.

    W literaturze chrześcijańskiej kraina ta występuje pod nazwą pustynia nitryjska. To właśnie tutaj, w klasztorze św. Marii Deipara - jednym z tutejszych licznych klasztorów odnaleziono w 1842 roku palimpsest tzw. Kodeksu Nitryjskiego, zawierającego między innymi Ewangelię św. Łukasza. Grecka nazwa Sketis lub Sketes przetrwała w formie skit jako określenie odosobnionej budowli, pustelni.

    Ikonostas (gr. eikón oznaczające obraz oraz stásis czyli pozycja, umiejscowienie) – ozdobna, pokryta ikonami ściana we wnętrzu cerkwi, która znajduje się między miejscem ołtarzowym (swiatłyszcze, sanktuarium, prezbiterium) a nawą (naos), przeznaczoną dla wiernych.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Zabytki chrześcijańskie w Wadi an-Natrun[ | edytuj kod]

    Spośród około pięćdziesięciu starochrześcijańskich koptyjskich klasztorów istniejących w tym rejonie w przeszłości, do dzisiaj przetrwały jedynie cztery.

    Klasztor św. Makarego w Wadi an-Natrun
    Klasztor św. Pschoï w Wadi an-Natrun
    Freski w Wadi an-Natrun
    * Klasztor Świętego Makarego (Deir Abu Makaria) – założony w IV wieku. Największy i najważniejszy klasztor koptyjski w Wadi an-Natrun. Jest oddalony od Kairu o 94 km. Ma wygląd – przebudowywanej na przestrzeni wieków – twierdzy. Św. Makary po latach spędzonych w klasztorze św. Antoniego na Pustyni Arabskiej osiadł tutaj w celu prowadzenia życia kontemplacyjnego. Po jego śmierci w roku 390 jego życie pustelnicze kontynuowali jego uczniowie. W wieku V klasztor został splądrowany, lecz podźwignął się w wieku VI. Był schronieniem dla ówczesnego patriarchy Aleksandrii szukającego ochrony przed Melchitami. W 866 roku powstały mury obronne, które pozwoliły klasztorowi przetrwać do czasów współczesnych. Trzypiętrowa wieża dawała mnichom schronienie w czasie ataków. W klasztorze przechowywane są relikwie św. Makarego. – Kościół św. Makarego – jest najważniejszym i najstarszym kościołem w klasztorze. Dobrze zachowany we wnętrzu fresk z VII wieku przedstawia tetramorfę (symboliczne przedstawienie czterech ewangelistów). Kopuła kaplicy na planie kwadratu wieńczy łuk z X lub XI wieku. Kościół był poddany kompleksowemu remontowi w połowie XX wieku. – Kościół Czterdziestu Dziewięciu Męczenników przypomina o masakrze mnichów klasztoru przeprowadzonej przez grabieżców w roku 444. Od czasów soboru chalcedońskiego, w kaplicy "Myron" przygotowywany jest święty olej myron (krzyżmo) do wykorzystania przez cały Kościół koptyjski. Nad ołtarzem wznosi się kopuła w stylu arabskim. Budowla została odnowiona kilkadziesiąt lat temu. – Kościół św. Abaskirona z kopułą charakterystyczną dla budowli wieku VII. Obiekt również odnowiony. * Klasztor Rzymian (Deir el-Baramos). Wchodzący w jego skład kościół św. Teodora (Anba tardus) nie jest już używany. W XIX wieku dobudowano dodatkowe kaplice. Trzypiętrowa wieża datowana jest na VII wiek. Drugi kościół zespołu – pw. św. Michała – jest zdobiony freskami datowanymi na XII wiek. * Klasztor Syryjczyków (Deir es-Souriyan) – założony w VI wieku – był zajmowany przez mnichów syryjskich do wieku XVI. Głównym kościołem klasztoru jest zbudowany w 980 roku kościół pod wezwaniem św. Dziewicy. Jego wnętrze pokryte jest freskami przedstawiającymi Wniebowstąpienie. Również na X wiek datowany jest zdobiony kością słoniową ikonostas przedstawiający sceny religijne, portrety i wzory geometryczne. Także kopuła prezbiterium jest pokryta freskami. W klasztornej bibliotece przechowywane są tysiące starożytnych manuskryptów. * Klasztor Świętego Biszwiego, znawy również klasztorem Świętego Paisjusza (Deir Amba Bichoi) oddalony o 10 km od klasztoru św. Makarego – założony przez św. Pschoï, ucznia św. Makarego. W jego skład wchodzi 5 kościołów. Głównym jest – pochodzący prawdopodobnie z IX wieku – kościół św. Pshoï. Wykorzystywany tylko w lecie, natomiast kościół pod wezwaniem św. Dziewicy, w pobliżu kościoła Iskhurum, jest używany w okresie zimowym. W kościele Archanioła Michała znajdują się ikony z XVIII wieku.

    | edytuj kod]

    31 sierpnia 1950 w okolicy Wadi an-Natrun nastąpiła katastrofa lotnicza, w której zginęło 55 osób, w tym Maciej Nowickipolski architekt.

    Węglan sodu (nazwy zwyczajowe: soda, soda kalcynowana Na2CO3) − nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu węglowego i sodu.Palimpsest (stgr. παλίμψηστον palimpseston, od πάλιν palin - "ponownie" i ψάω psao - "ścieram") – rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmiennym, z którego usunięto poprzedni tekst, najczęściej w celu zmniejszenia kosztów nowego materiału. Spotykanym równolegle terminem technicznym jest codex rescriptus (łac. kodeks zapisany na nowo). W sensie przenośnym słowo "palimpsest" oznacza również wypowiedź wieloznaczną, o wielowarstwowej semantyce.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Egypt - Governorates and Cities (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-02-09].
    2. Mapsofworld.com
    3. The monasteries of the Arab Desert and Wadi Natrun
    Paisjusz Wielki grec. Παΐσιος (ur. około 320 roku, zm. 15 lipca 417 roku) – święty mnich chrześcijański, wspominany w dniu 19 czerwca według kalendarza juliańskiego. Prowadził życie ascety, czym zyskał naśladowców. Założył w Pustyni Nitryjskiej wspólnotę mniszą, nad którą sprawował opiekę duszpasterską. Paisjuszowi przypisuje się dar prorokowania, a także szczególną opiekę nad jego życiem aniołów pańskich.Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język koptyjski – potomek języka staroegipskiego, ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, należy do rodziny języków afroazjatyckich. Od XIX wieku jest językiem martwym. Do jego zapisu używano pisma alfabetycznego zapożyczonego od Greków. Ponieważ jednak w języku koptyjskim istniały głoski nieistniejące w grece, twórcy alfabetu koptyjskiego zapożyczyli z demotyki siedem znaków (lub sześć w zależności od dialektu), wystylizowali je i przy ich pomocy przekazywali dźwięki. Są to: Ϣ, Ϥ, Ϧ, Ϩ, Ϫ, Ϭ, Ϯ. Autorem pierwszego słownika j.koptyjskiego jest Jean-François Champollion, człowiek, który odszyfrował hieroglify.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Rękopis (manuskrypt) – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Klasztor Świętego Biszwiego, klasztor Świętego Paisjusza(arab. دير الأنبا بيشوي, Dajr Anba Biszwi, Dayr Anbā Bishwī) – koptyjski klasztor, położony w Wadi an-Natrun (starożytne Skete) w północnym Egipcie (około 90 km od Kairu). Założony został w 340 roku przez Paisjusza Wielkiego (Biszwi to arabska forma tego imienia), ucznia Makarego Wielkiego Egipskiego, eremity uważanego za jednego z ojców egipskiego monastycyzmu chrześcijańskiego, uznanego później za świętego katolickiego i prawosławnego. Klasztor funkcjonuje od IV wieku aż po czasy współczesne.
    Muhafaza (arab. محافظة – muhafazah, liczba mnoga: muhafazat) – jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich, m.in. Iraku, Syrii, Jemenu, Libanu, Egiptu, Omanu, Jordanii, do 2003 roku także Libii.
    Klasztor Świętego Makarego (Dajr Makarijus, Dayr Maqāriyūs) – koptyjski klasztor położony w Wadi an-Natrun (starożytne Skete) w północnym Egipcie (94 km na północny-zachód od Kairu). Założony został w 360 roku przez eremitę Makarego Wielkiego Egipskiego, uważanego za jednego z ojców egipskiego monastycyzmu, uznanego później za świętego katolickiego i prawosławnego. Od IV wieku aż po czasy współczesne jest nieustannie zamieszkiwany przez mnichów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.