• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wachlarzoskrzydłe

    Przeczytaj także...
    Przeobrażenie zupełne owadów, holometabolia – typ metamorfozy larwy owada w dorosłego osobnika, w trakcie której występuje stadium poczwarki.Callipharixenidae – rodzina wachlarzoskrzydłych. Należą tu dwa gatunki, znane tylko z samic i larw pierwszego stadium. Opisane z Kambodży i Tajlandii.
    Dymorfizm płciowy, dwupostaciowość – rodzaj dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii samicy i samca jednego gatunku. Zjawisko to jest widoczne u wielu grup zwierząt, np.:

    Wachlarzoskrzydłe (Strepsiptera) – rząd owadów o niejasnej pozycji systematycznej. U wachlarzoskrzydłych występuje zaawansowany dymorfizm płciowy, samce są uskrzydlone, samice (u większości gatunków) są wtórnie bezskrzydłe i beznogie. Skomplikowany rozwój przebiega z przeobrażeniem zupełnym, często występuje poliembrionia i partenogeneza, niektóre gatunki są larworodne.

    Mjanma albo Birma (także: Myanmar, Mianma; Republika Związku Mjanmy) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Większymi miastami są Rangun, Mandalaj i Basejn. Graniczy z Chinami, Tajlandią, Indiami, Laosem oraz Bangladeszem.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Wachlarzoskrzydłe są parazytoidami owadów; ich gospodarzami są przedstawiciele siedmiu rzędów owadów (rybików, karaczanów, pluskwiaków, prostoskrzydłych, modliszek, błonkoskrzydłych i muchówek) i 33 rodzin. Są to owady niewielkich rozmiarów – imagines samców osiągają 1,5–6 mm. Na świecie opisano około 600 gatunków, są znane od okresu kredowego. Fauna Europaea wymienia około trzydziestu gatunków. W Polsce wykazano siedem.

    Kokon rzekomy (łac. puparium l.mn. puparia) – ostatnia, beczułkowata, nie odrzucona część osłony ciała muchówek, mączlików i niektórych czerwców, w której znajduje się poczwarka wolna.William Kirby (ur. 19 września 1759 w Witnesham, zm. 4 lipca 1850) – angielski entomolog, duchowny anglikański, członek Royal Society i jeden z pierwszych członków Towarzystwa Linneuszowskiego w Londynie. Uważany jest za "Ojca Entomologii."

    Zapis kopalny grupy sięga środkowej kredy – gatunek Cretostylops engeli opisano z birmańskiego bursztynu.

    Historia badań[]

    Pierwszy gatunek wachlarzoskrzydłych, Xenos vesparum, został opisany przez Pietro Rossiego w 1793. Odtąd datują się nierozwiązane do dziś kontrowersje dotyczące systematyki Strepsiptera, określane nawet jako „problem Strepsiptera” w literaturze naukowej. Rząd Strepsiptera utworzył William Kirby; nazwa pochodzi od greckiego strepsi oznaczającego „zakręcony” i pteron oznaczającego skrzydło. John Obadiah Westwood jako pierwszy użył określenia „stylopizowany” („stylopized”) odnośnie owadów spasożytowanych przez Stylops. Westwood był też pierwszym, który zaobserwował larwy pierwszego stadium wachlarzoskrzydłych.

    Neuropterida – klad owadów holometabolicznych obejmujący sieciarki (Neuroptera s. str.), wielbłądki (Raphidioptera) i wielkoskrzydłe (Megaloptera). W języku polskim określany jest nazwą owady siatkoskrzydłe. W tradycyjnej systematyce organizmów klasyfikowany w randze nadrzędu. Neuropterida są uważane za żywe skamieniałości.Mengenillidae – grupa bazalnych wachlarzoskrzydłych o niejasnej pozycji systematycznej. Są parazytoidami rybików. U Mengenillidae jako jedyne wachlarzoskrzydłych samice są wolnożyjące. Spotykane w obszarze śródziemnomorskim, Azji i Australii. Należy tu około dwudziestu gatunków.

    Filogeneza[]

    Badania molekularne i analizy morfologiczne wykazują bliskie pokrewieństwo wachlarzoskrzydłych z Neuropterida i Coleoptera. Możliwe, że są grupą siostrzaną dla Coleoptera.

    Zapis kopalny[]

    Wachlarzoskrzydłe znane są z inkluzji w birmańskim (100 MYO), kanadyjskim (75 MYO), bałtyckim (42-45 MYO) i dominikańskim (25 MYO) bursztynie, a także z węgla brunatnego datowanego na eocen. Opisano również larwy pierwszego stadium z eoceńskiego węgla brunatnego i kanadyjskiego bursztynu. Z łupków kopalni Messel znana jest skamieniałość robotnicy mrówki Camponotus z dwoma pupariami, inkluzja w bałtyckim bursztynie została opisana jako mrówka Prionomyrmex z (prawdopodobnie) głowotułowiem samicy widocznym w odwłoku.

    Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.Prostoskrzydłe (Orthoptera) – rząd owadów uskrzydlonych w większości ciepło- i słońcolubnych (heliobiontów), rozpowszechnionych na całym świecie, głównie w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego, potocznie nazywanych konikami polnymi. Charakteryzują się przeobrażeniem niezupełnym, dwiema parami niejednakowych skrzydeł i kryptycznym ubarwieniem. Należą do nich świerszcze, pasikoniki, reliktowe weta oraz – uznawane za jedne z najgroźniejszych szkodników upraw – szarańcze, stąd prostoskrzydłe są czasami nazywane szarańczakami.

    Systematyka[]

    Grupa „bazalnych wachlarzoskrzydłych”

  • Bahiaxenidae
  • "Mengenillidae"
  • Mengeidae
  • †Protoxenidae
  • Grupa (podrząd) Stylopidia
    Nadrodzina Stylopoidea

  • Stylopidaepleszczykowate
  • Xenidae
  • Bohartillidae
  • Corioxenidae
  • Halictophagidae
  • Callipharixenidae
  • Elenchidae
  • Myrmecolacidae
  • †Protelencholacidae
  • Przypisy

    1. Strepsiptera, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Kathirithamby J. Host-Parasitoid Associations in Strepsiptera. „Annual Review of Entomology”. 54, s. 227-249, 2009. DOI: 10.1146/annurev.ento.54.110807.090525. 
    3. Fauna Europaea : Taxon Details. [dostęp 2009-10-14].
    4. Huflejt T, Liana A. Materiały do poznania wachlarzoskrzydłych (Strepsiptera) w Polsce. „Nowy Pamiętnik Fizjograficzny”. 3 (1-2), s. 61-80, 2004. 
    5. Pohl H, Beutel RG. The evolution of Strepsiptera (Hexapoda). „Zoology”. 111 (4), s. 318-338, 2008. 
    6. McKenna et al. 9-Genes Reinforce the Phylogeny of Holometabola and Yield Alternate Views on the Phylogenetic Placement of Strepsiptera. „PLoS ONE”. 7 (5), 2010. DOI: 10.1371/journal.pone.0011887. 

    Linki zewnętrzne[]

  • Jeyaraney Kathirithamby. Strepsiptera. Twisted-wing parasites. The Tree of Life Web Project, http://tolweb.org/
  • Pluskwiaki (Hemiptera) — nazwa zależnie od przyjętej systematyki rzędu lub nadrzędu owadów składającego się 50 000—80 000 gatunków.Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.
    Bahiaxenos relictus – gatunek wachlarzoskrzydłych, jedyny znany przedstawiciel rodzaju Bahiaxenos i rodziny Bahiaxenidae. Został opisany na podstawie imago samca, złapanego w Brejo Zacarias, gminie Pilão Arcado, stanie Bahia. Przeprowadzona analiza kladystyczna wskazuje, że jest najbardziej bazalnym ze znanych przedstawicieli rzędu. Jej autorzy sugerują, że Bahiaxenos relictus jest reliktem wydm rzeki São Francisco.
    Bursztyn bałtycki (sukcynit, „bałtyckie złoto”) — odmiana bursztynu, substancja organiczna, żywica kopalna, która powstała w warunkach naturalnych co najmniej przed 40 milionami lat; pochodzi z utworów trzeciorzędowych (od eocenu po miocen dolny).
    Poliembrionia, wielozarodkowość – zdolność do powstawania kilku lub większej liczby zarodków z jednej komórki jajowej, jest specyficznym typem rozmnażania bezpłciowego zwierząt i roślin.
    Fauna Europaea – internetowy katalog zawierający informacje (m.in. dane systematyczne i rozmieszczenie) o wszystkich zwierzętach, lądowych i zasiedlających zbiorniki słodkowodne, występujących na terenie Europy. Projekt Fauna Europaea został sfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Piątego Programu Ramowego (5FP).
    Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria) – rząd owadów z przeobrażeniem niezupełnym, liczący około 4600 gatunków. Prowadzą ukryty tryb życia (kryptyczny), przeważnie nocny, są wszystkożerne.
    Parazytoidy – organizmy (takie jak owady, roztocze lub rośliny) pasożytujące na innych organizmach, niekiedy zabijające swego żywiciela. Czasami nazwą parazytoid określany jest czasowy pasożyt.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.126 sek.