• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ważki równoskrzydłe

    Przeczytaj także...
    Jelito – fragment przewodu pokarmowego kręgowców, a u bezkręgowców – fragment lub cały przewód pokarmowy. W jelicie zachodzi proces wchłaniania substancji powstałych w wyniku enzymatycznego rozkładu pokarmów. Jego budowa jest zależna od stopnia skomplikowania ogólnego planu budowy ciała organizmu. U wyżej rozwiniętych zwierząt wyróżnia się jelito przednie, środkowe i tylne, a także jelito cienkie, grube, proste, czcze i ślepe.Platystictidae – rodzina małych ważek równoskrzydłych (Zygoptera). Obejmuje około 200 gatunków występujących w tropikalnej strefie Azji, Ameryki Środkowej i Południowej. Zgrupowane są w rodzajach:
    Świtezianka błyszcząca, świtezianka lśniąca (Calopteryx splendens) – gatunek ważki równoskrzydłej z rodziny świteziankowatych (Calopterygidae). Występuje od zachodniej Europy po jezioro Bajkał i północno-zachodnie Chiny. Jest pospolity i szeroko rozprzestrzeniony w całym zasięgu występowania, również w Polsce. Spotykany jest głównie nad brzegami rzek i strumieni.
    Świtezianka błyszcząca (Calopteryx splendens)

    Ważki równoskrzydłe (Zygoptera) – podrząd owadów z rzędu ważek (Odonata). Charakteryzują się długim i szczupłym ciałem, a także tym, że obie pary ich skrzydeł mają podobny kształt i rozmiar oraz są mocno zwężone u nasady. Kiedy ważki te odpoczywają, składają skrzydła nad odwłokiem (u pałątkowatych pozostają lekko rozchylone). Mają zdolność poruszania nimi w różnych płaszczyznach, co daje im duże zdolności manerwrowania, ale sprawia, że ich lot jest relatywnie słaby.

    Odwłok (abdomen, urosoma) – trzecia, tylna część ciała stawonoga, połączona z tułowiem lub głowotułowiem. Odwłok pokryty jest oskórkiem, ale znacznie delikatniejszym niż okrywy głowy czy głowotułowia. Na odwłoku mogą występować odnóża kroczne; u form bardziej wyspecjalizowanych są one często przekształcone w kądziołki przędne (pająki) czy najrozmaitsze narządy kopulacyjne.Larwa (łac. larva – maska, widmo, lm larvae) – postać i stadium rozwoju postembrionalnego (młodocianego) zwierzęcia, charakteryzujące się możliwością wzrostu, często różniące się anatomicznie, fizjologicznie i ekologicznie od postaci dojrzałej osobników tego samego gatunku. Występuje powszechnie w rozwoju bezkręgowców, ryb i płazów.

    Na przedzie ciała mają dwoje półkolistych oczu, rozsuniętych dość szeroko od siebie (na odległość większą, niż szerokość oka), na końcu zaś – dwie pary przydatków analnych (paraprokty i cerci) oraz kompletne pokładełko u samic.

    Ich larwy są długie i wąskie. Oddychają trzema wąskimi skrzelotchawkami o lekko spiczastym kształcie, umieszczonymi na końcu odwłoka oraz jelitem tylnym.

    Polują nie tylko w locie na owady latające, ale mogą też chodzić po roślinach i zjadać mszyce czy pająki.

    Mszyce (Aphidoidea) – nadrodzina owadów w rzędzie pluskwiaków, obejmująca ponad 3,5 tys. gatunków, z czego w Polsce występuje kilkaset. Występują masowo, żerują na roślinach. W większości są szkodnikami upraw.Ważki (Odonata) – rząd drapieżnych, starych ewolucyjnie owadów o przeobrażeniu niezupełnym, smukłym ciele, dużych oczach złożonych, krótkim tułowiu, silnie wydłużonym odwłoku i dwóch parach skrzydeł. W stanie spoczynku utrzymują skrzydła rozłożone na boki lub podniesione do góry. Tradycyjnie zaliczane są wraz z jętkami (Ephemeroptera) do grupy prymitywnych owadów pierwotnoskrzydłych (Paleoptera), których większość już wymarła. Są związane ze środowiskiem wodnym – larwy żyją w wodzie, a osobniki dorosłe (imagines) przebywają w pobliżu zbiorników z wodą stojącą lub płynącą. Ważki są bardzo dobrymi lotnikami. Latają szybko i bezgłośnie. U większości gatunków jest wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy.

    Do ważek równoskrzydłych zaliczane są następujące rodziny:

  • Amphipterygidae
  • Calopterygidae
  • Chlorocyphidae
  • Coenagrionidae
  • Dicteriadidae
  • Euphaeidae
  • Hemiphlebiidae
  • Isostictidae
  • Lestidae
  • Lestoideidae
  • Megapodagrionidae
  • Perilestidae
  • Philogangidae
  • Platycnemididae
  • Platystictidae
  • Polythoridae
  • Protoneuridae
  • Pseudolestidae
  • Pseudostigmatidae
  • Synlestidae
  • Odonatofauna Polski reprezentowana jest przez przedstawicieli 4 rodzin:

    Odonatrix – polski biuletyn poświęcony ważkom (Odonata), ISSN 1733–8239. W latach 2005–2006 wydawany w Lublinie przez Polskie Towarzystwo Entomologiczne – Sekcję Odontologiczną, od roku 2007 w Olsztynie przez Wydawnictwo Mantis. Siedzibą redakcji jest Zakład Zoologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.Chlorocyphidae – rodzina średniej wielkości ważek równoskrzydłych (Zygoptera). Obejmuje ponad 130 gatunków zgrupowanych w rodzajach:
  • świteziankowate (Calopterygidae)
  • łątkowate (Coenagrionidae)
  • pałątkowate (Lestidae)
  • pióronogowate (Platycnemididae)
  • Przypisy

    1. Zygoptera, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Rafał Bernard, Paweł Buczyński: Zoologia – Stawonogi. Czesław Błaszak (red.). T. 2. cz. 2. PWN, 2012, s. 142-143.
    3. Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix – Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239. 
    4. Martin Schorr, Dennis Paulson i in.: World Odonata List (ang.). 2010. [dostęp 2010-07-25].
    5. Ważki (Odonata) Polski: Systematyka. Strona internetowa Sekcji Odonatologicznej PTE. [dostęp 2010-07-31].
    Hemiphlebiidae – rodzina ważek równoskrzydłych (Zygoptera). Obejmuje 1 gatunek współcześnie żyjący w południowo-wschodniej Australii (Hemiphlebia mirabilis) oraz dwa wymarłe:Lestoideidae – rodzina ważek równoskrzydłych (Zygoptera). Obejmuje 4 endemiczne gatunki występujące w leśnych strumieniach Queensland (Australia), zgrupowane w jednym rodzaju:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pokładełko (ovipositor, terebra) – narząd spotykany u wielu owadów, pajęczaków i niektórych ryb. Samicom służy do składania jaj do otworów w drzewie, mchu, zagłębień w ziemi oraz w ciałach innych organizmów. U samców niektórych ryb występuje pokładełko służące do zapładniania ikry.
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).
    Isostictidae – rodzina ważek równoskrzydłych (Zygoptera). Obejmuje prawie 50 gatunków występujących w krainie australijskiej. Zgrupowane są w rodzajach:
    Pająki (Araneae) – najliczniejszy rząd pajęczaków, należy do niego ponad 40 tys. opisanych gatunków. Są to zwierzęta typowo lądowe, o wielkości od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm rozstawu odnóży.
    Oczy złożone, oczy mozaikowe, oczy fasetkowe (l.poj. oko złożone – łac. oculus compositus) – rodzaj oczu występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków. Składają się z ułożonych w charakterystyczny wzór mozaikowy omatidiów (zwanych oczkami prostymi lub fasetkami), z których każdy posiada własną rogówkę, aparat dioptryczny, komórki barwnikowe i receptory i odbiera tylko wąski wycinek pola widzenia. Daje to obraz mozaikowy, który zostaje przetworzony w układzie nerwowym. Oko złożone dostrzega intensywność światła i jego zmiany, ale nie umożliwia ostrego widzenia kształtów. Pole widzenia oczu złożonych jest bardzo szerokie i może dochodzić nawet do 360° (u drapieżnych owadów). Oczy stawonogów dają im możliwość dostrzegania szerszej gamy barw, np. pszczoły widzą ultrafiolet, a także rozróżniają polaryzację światła. ułatwia im to orientację przy pochmurnym niebie.
    Świteziankowate (Calopterygidae) – rodzina owadów z rzędu ważek (Odonata) szeroko rozprzestrzeniona na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Od pozostałych ważek równoskrzydłych odróżnia je inna budowa i bardzo gęste użyłkowanie skrzydeł imagines oraz budowa maski i skrzelotchawek larw.
    Skrzydło owadów – baldaszkowate, dwuścienne uwypuklenie powłok ciała (fałdy skórne), wzmocnione żyłkami, pokryte czasami włoskami lub łuskami służące owadom jako narząd lotu. Zwłaszcza użyłkowanie skrzydeł lotnych jest bardzo charakterystyczną i ważną cechą wykorzystywaną w systematyce. U pierwotnych i większości obecnie istniejących gatunków występują dwie pary lotnych skrzydeł, na drugim i trzecim segmencie tułowia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.068 sek.