• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wały Chrobrego

    Przeczytaj także...
    Jan z Kolna, Michal Kapron, Michalous Kapronus, Johannes Scolvus/ Scolnus/ Scolus, z łac. Jan Szkolny (ur. około 1435, zm. około 1484) – żeglarz, który miał dotrzeć – jako sternik Dietricha Pininga do Ameryki przed Kolumbem. Miał służyć u duńskiego króla Christiana I Oldenburga. W roku 1476 ponoć dotarł do wybrzeży Labradoru. Następnie ekspedycja rzekomo penetrowała okolice dzisiejszego Bostonu, ale brak na to jakichkolwiek dowodów.Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).
    Hermann Haken (ur. 5 maja 1828, Koszalin, zm. 16 lipca 1916, Berlin) – prawnik z wykształcenia (absolwent Uniwersytetu Greifswaldzkiego) w latach 1867-1877 burmistrz Kołobrzegu, zapoczątkował i rozwinął działalność kołobrzeskiego uzdrowiska, w roku 1877 otrzymał tytuł Honorowego Obywatela miasta.

    Wały Chrobrego (niem. Hakenterrasse = Taras Hakena) – taras widokowy o długości ok. 500 m w Szczecinie na skarpie wzdłuż Odry. Słynne założenie urbanistyczno-architektoniczne współtworzące, wraz z Muzeum Narodowym w Szczecinie, Zamkiem Książąt Pomorskich i katedrą pw. św. Jakuba, nadodrzańską sylwetę miasta, widoczną z głównych tras dojazdowych od wschodu biegnących przez mosty i wiadukty. Zaprojektowane i wzniesione według koncepcji Wilhelma Meyera-Schwartau w latach 1902-1921 z inicjatywy nadburmistrza Hermanna Hakena, na cześć którego został taras pierwotnie nazwany.

    Fryderyk III, urodzony jako Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Hohenzollern (ur. 18 października 1831 w Poczdamie, zm. 15 czerwca 1888 tamże) – cesarz niemiecki i król Prus. Panował jedynie 99 dni, od 9 marca do 15 czerwca 1888, wolnomularz. Zmarł na zapalenie płuc niedługo po wykonanej tracheotomii z powodu guza Ackermana krtani. Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).

    Historia[]

    W 1873 rozpoczęło się wyburzanie XVIII-wiecznych fortyfikacji Szczecina. Pierwsza koncepcja zabudowy terenów likwidowanego Fortu Leopold na wyniosłym brzegu Odry powstała w 1876. Od 1878 do 1907 urząd nadburmistrza Szczecina sprawował Hermann Haken. Dzięki jego wielkiemu zaangażowaniu kolejną koncepcję opracowano w 1894, a w 1901 podjęto decyzję o realizacji. W latach 1902-1907 uformowano, na wysokości 19,3 m n.p.m. (19 m nad poziomem Odry Zachodniej), taras widokowy według projektu urbanistycznego Wilhelma Meyera-Schwartau. Na szczycie nasypów ziemnych wzdłuż Odry powstała wysadzana drzewami aleja spacerowa, zakończona na krańcach półokrągłymi placykami. Tuż pod nimi znajdują się dwie symetryczne drogi zjazdowe biegnące w dół wzdłuż ziemnych skarp, ku środkowi założenia. Na osi poprzecznej promenady zbudowano nieco niższy półokrągły taras centralny, wsparty rustykowanym murem oporowym, flankowany dwoma mniejszymi tarasami, nad którymi wznoszą się pawilony widokowe, w kształcie owalnych kopuł wspartych na jońskich kolumnach. Pośrodku tarasu centralnego postawiono kamienną rzeźbę przedstawiającą walkę człowieka z centaurem dłuta Ludwiga Manzla. Na osi, w murze oporowym wydrążono półkolistą niszę, ujętą w dwa ryzality po bokach, z niszami na posągi. U ich podnóża umieszczono półkonchowe baseniki. Kompozycja ta stanowi tło dla rozległej fontanny. W koronie muru, pod kamienną balustradą znajdują się herby miast pomorskich. Przed fontanną zbudowano dwie wieże oświetleniowe stylizowane na latarnie morskie. Kompleks tarasów połączono z nabrzeżem Odry dwoma biegami schodów biegnących po łukach wzdłuż muru oporowego centralnego tarasu.

    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.Wilhelm Meyer-Schwartau (ur. 28 czerwca 1854 w Lubece-Schwartau obecnie: Bad Schwartau, zm. 14 sierpnia 1935 w Szczecinie) – niemiecki architekt, absolwent berlińskiej Akademii Budowlanej, w latach 1891–1921 miejski radca budowlany Szczecina.

    W latach 1906-1912 w północnej części tarasu zbudowano według projektu Paula Kieschke kompleks architektoniczny dla ówczesnej rejencji szczecińskiej, w którym obecnie ma swoją siedzibę Urząd Wojewódzki. W centrum rozpoczęto budowę gmachu Muzeum Miejskiego według projektu Wilhelma Meyera-Schwartau – obecnie Muzeum Narodowe w Szczecinie. Zbudowano skrzydło od strony od strony Odry i elewacje boczne. Budowę przerwano w 1913 – planowanego skrzydła od strony miasta nigdy nie wzniesiono. Dalej na południe od muzeum zbudowano dwa gmachy: w latach 1902-1905 Zakład Ubezpieczeń Społecznych projektowany przez Emila Drewsa oraz Naczelna Dyrekcję Ceł zaczętą przez K. Hinckledeyna, zakończoną w latach 1918-1921 przez Osterwolda. Planowano na skraju nigdy nie zbudowaną wieżę. Dzisiaj obydwa połączone gmachy są siedzibą Akademii Morskiej. Za muzeum rozciąga się w kierunku miasta regularny, prostokątny plac, z kompleksem tarasów wyrównujących różnicę między placem a wyżej położonym terenem miasta. Na ich szczycie znajduje się Park im. Stefana Żeromskiego o nieregularnym planie. W centrum tarasu znajdował się pierwotnie pomnik cesarza Fryderyka III. Obecnie wznosi się tam betonowy pomnik Adama Mickiewicza dłuta Sławomira Lewińskiego, odsłonięty w 1960.

    Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Muzeum Narodowe w Szczecinie – muzeum wielodziałowe, gromadzące zbiory archeologii, sztuki dawnej i współczesnej, historyczne, numizmatyczne, nautyczne, etnograficzne.

    Hakenterrasse przetrwało działania wojenne bez większych uszkodzeń. Powojenne ingerencje dotyczyły przede wszystkim wnętrz budynków. Część gmachu Muzeum adaptowano na potrzeby Teatru Współczesnego, zmieniono zwieńczenia wieży i zlikwidowano narożne pawiloniki na dachu. W niszach po obu stronach fontanny postawiono figury Jana z Kolna i Wyszaka. Nazwy miast zachodniopomorskich zamieniono na polskie. Od zachodniej strony Akademii Morskiej dobudowano basen i salę gimnastyczną. W podziemia północnego pawilonu i przylegającą skarpę wbudowano restaurację Chrobry. Na na krańcach promenady mieszczą się drewniane budynki restauracji Columbus i Colorado. Po 1989 oczyszczono zszarzałe elewacje tarasów, latarń i Gmachu Głównego Muzeum Narodowego w Szczecinie oraz Urzędu Wojewódzkiego oraz częściowo zrekonstruowano dawne malatury hallów w obydwu budynkach. Odrestaurowano też w murze oporowym tarasu tablicę dedykacyjną ku czci Hermanna Hakena.

    Neorenesans – nurt w architekturze XIX-wiecznego historyzmu, nawiązujący formalnie do architektury renesansowej. W krajach Europy Środkowej nawiązywano przede wszystkim do tzw. renesansu północnego.Ludwig Manzel (ur. 3 sierpnia 1858 w Kagendorf ob. część Neu Kosenow, zm. 24 listopada 1936 w Berlinie) – niemiecki rzeźbiarz i rysownik.

    Całe założenie jest jednym z najciekawszych i najbardziej monumentalnych kompleksów urbanistyczno-architektonicznych z początku XX w. w tej części Europy. W centrum znajduje się symetryczna osiowa kompozycja łącząca taras centralny, gmach Muzeum i plac miejski. Budynki po bokach Muzeum mają już mniej regularne rzuty. Ich historyzujące neorenesansowe elewacje, nawiązujące do renesansu niderlandzkiego, z czerwonej cegły i bielą kamiennych obramień otworów, kontrastują z wczesnomodernistycznym budynkiem Muzeum, i murem oporowym tarasu, wyłożonych piaskowcem. Najbardziej na południe wysunięty budynek dawnego Zakładu Ubezpieczeń zbudowano w stylu neobarokowym. Od strony miasta kompozycję zamyka swobodnie zakomponowany park. Dawne Hakenterasse zostały więc zaprojektowane jako kompleks różnorodny stylowo łączący nowoczesność z tradycją. Symetryczny rygor centrum jest stopniowo łagodzony przez flankującą zabudowę i park o coraz bardziej rozluźnionej kompozycji, płynnie łączącej centralne założenie osiowe z typową zabudową miejską.

    Uniwersytet Szczeciński – polska wyższa uczelnia publiczna znajdująca się w Szczecinie. Został powołany 1 października 1985 r. na mocy ustawy z 21 lipca 1984 r. Powstał z połączenia Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu Politechniki Szczecińskiej oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie. W jego skład wchodziły 4 wydziały, 2 instytuty kierunkowe działające na prawach wydziałów oraz pięć jednostek międzywydziałowych. Rektorami byli: prof. dr hab. Kazimierz Jaskot (1985-1989), prof. dr hab. Tadeusz Wierzbicki (1989-1993), prof. dr hab. Hubert Bronk (1993-1999), prof. dr hab. Zdzisław Chmielewski (1999-2005), prof. dr hab. Waldemar Tarczyński (2005-2012). Obecnym rektorem jest prof. dr hab. Edward Włodarczyk.Budynek Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie - zabytkowy budynek administracyjny oddany do użytku w 1911 roku, położony przy Wałach Chrobrego w Szczecinie.

    Zespół tarasów widokowych Wały Chrobrego znajduje się w rejestrze zabytków nieruchomych pod nr rej. A-1326 z 18.12.1996 r.

    Zdjęcia[]

  • Wały Chrobrego
  • Fontanna

  • Taras widokowy

  • Rzeźba Ludwiga Manzela „Herkules walczący z centaurem”

  • W nocy

    Teatr Współczesny w Szczecinie – instytucja kultury, prowadząca i rozwijająca sztukę widowiskową w Szczecinie. Siedziba teatru znajduje się w budynku Muzeum Narodowego na Wałach Chrobrego. Teatr posiada dwie sceny, pierwsza Duża Scena i Malarnia znajduje się na Wałach Chrobrego, natomiast druga scena tzw. "Teatr Mały" znajduje się na Deptaku Bogusława. Zespół artystyczny teatru obejmuje 27 aktorów, a także 7 aktorów współpracujących.Główny Geodeta Kraju – centralny organ administracji rządowej ds. geodezji i kartografii. Wykonuje zadania określone w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy pomocy Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii.
  • Widok z wieży urzędu wojewódzkiego

  • Bibliografia[]

  • Encyklopedia Szczecina. T. II. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000, s. 585-587. ISBN 8372410895. (pol.)
  • Szczecin – Łasztownia, N-33-90-C-a-4. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2002, s. 1, seria: Mapa topograficzna Polski 1:10 000. ISBN 8323932751. (pol.)
  • NID: Rejestr zabytków nieruchomych (pol.). 2013. [dostęp 2013-09-10].
  • Akademia Morska w Szczecinie – jest państwową uczelnią techniczną podległą Ministerstwu Infrastruktury. Ta morska uczelnia jest kontynuatorką tradycji edukacji morskiej, istniejących od 1947 roku szkół morskich w Szczecinie.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Park im. Stefana Żeromskiego – drugi pod względem wielkości park miejski w Szczecinie, obejmujący powierzchnię 24 ha.
    Rejencja szczecińska (niem. Regierungsbezirk Stettin) to prusko-niemiecka jednostka podziału terytorialnego w latach 1816–1945, obejmująca dzisiejsze Pomorze Zachodnie i Pomorze Przednie. Stolicą był Szczecin. Siedziba władz rejencji znajdowała się początkowo na Zamku Książąt Pomorskich, a następnie (od 1911 r.) na Wałach Chrobrego, w gmachu obecnego Urzędu Wojewódzkiego. Region wchodził w skład prowincji Pomorze. W skład tej prowincji wchodziły także: rejencja koszalińska, rejencja strzałowska (do 1932 r.) i rejencja pilska (od 1938 r.).
    Renesans lub odrodzenie (z fr. renaissance – odrodzenie) – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).
    Zamek Książąt Pomorskich – renesansowy zamek usytuowany na Wzgórzu Zamkowym w Szczecinie, w sąsiedztwie Odry, historyczna siedziba rodu Gryfitów, władców księstwa Pomerania, oraz nazwa instytucji kultury, administrującej Zamkiem (niegdyś Wojewódzki Dom Kultury).
    Szczecin (niem. Stettin, szw. Stettin, łac. Sedinum lub Stetinum – miasto na prawach powiatu, stolica i największe miasto województwa zachodniopomorskiego, położone nad Odrą oraz jeziorem Dąbie. Szczecin jest trzecim pod względem zajmowanej powierzchni (300,55 km² z czego prawie 24% zajmują grunty pod wodami) i siódmym pod względem liczby ludności miastem Polski. Centrum aglomeracji szczecińskiej. Według danych z 30 czerwca 2012 roku miasto miało 409 211 mieszkańców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.