• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • WFM Osa

    Przeczytaj także...
    Smarowanie mieszankowe silnika – smarowanie mieszankowe silnika polega na dostarczaniu oleju smarującego elementy trące silnika, przez rozpuszczenie go w paliwie zasilającym silnik. Ze względu na prostotę i niezawodność ten typ smarowania stosowano w wielu starszych silnikach dwusuwowych. Smarowanie mieszankowe znalazło też zastosowanie w nowoczesnych silnikach czterosuwowych 4-mix przeznaczonych do napędu pilarek łańcucowych.Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie – najmłodsze muzeum w Szczecinie. Jedno z największych w Polsce muzeów o profilu technicznym.
    Zapłon - w ogólnym znaczeniu jest to proces chemiczny, w którym energia termiczna produkowana przez daną reakcję chemiczną jest wystarczająca do podtrzymywania tej reakcji.
    Widok z boku
    Widok z przodu
    Widok silnika
    Widok z tyłu

    Osa M50 (M52) – polski skuter produkowany w latach 1959 - 1965 w WFM w Warszawie. Jedyny skuter produkowany seryjnie w PRL.

    Historia[]

  • 1955 - pierwszy prototyp o nazwie Żuk
  • 1956 - drugi prototyp o nazwie Bąk
  • 1957 - prototypy o nazwie Odra 1 i Odra 2
  • - pięć prototypów Osa
  • 1959 - pierwsza seria: Osa M-50
  • 1962 - model Osa M-52
  • 1963 - prototyp Osa M-55
  • 1965 - zakończenie produkcji.
  • W 1952 r. przy dziale Głównego Konstruktora Warszawskiej Fabryki Motocykli utworzona została komórka doświadczalna, a w pierwszej połowie 1955 r. powstały trzy pierwsze prototypy skuterów: Żuk, Bąk oraz Osa skierowana do produkcji.

    Warszawska Fabryka Motocykli (WFM) – nieistniejąca fabryka motocykli w Warszawie z siedzibą na Grochowie, przy ul. Mińskiej 25.Prądnica – urządzenie przekształcające energię mechaniczną w energię elektryczną. Jest rodzajem maszyny elektrycznej i generatora elektrycznego. Wytwarzanie energii elektrycznej odbywa się w prądnicach dzięki zjawisku indukcji elektromagnetycznej. Dzieje się to dzięki względnemu ruchowi przewodnika i zewnętrznego pola magnetycznego.

    Głównymi twórcami skutera byli inżynierowie Krzysztof Brun, Jerzy Jankowski i Tadeusz Mathia. Do napędu zastosowano silnik S-06A. Oś cylindra usytuowano poziomo w osi głównej skutera, a skrzynia biegów znalazła się w górze pod kątem 105 stopni w stosunku do kierunku jazdy. Zmusiło to konstruktorów do opracowania specjalnego, obiegowego smarowania sprzęgła i skrzyni biegów. Olej czerpany był za pomocą łańcucha sprzęgłowego i rozbryzgiwany po całej komorze sprzęgła. Żeberka silnika były ułożone promieniście, aby nie hamować ruchu powietrza w tunelu chłodzącym.

    Skrzynia biegów – mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia, a przez to służący do efektywnego przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik do napędu maszyny roboczej lub pojazdu. Przełożeniem nazywa się stosunek prędkości obrotowej na wale wejściowym, do prędkości obrotowej na wale wyjściowym. Zmiana przełożenia jest wprost proporcjonalna do zmiany przekazywanego momentu obrotowego. Skrzynia biegów łączona jest z silnikiem za pomocą sprzęgła. Biegiem w skrzyni biegów nazywa się realizowanie konkretnego przełożenia.Bad Aussee - miasto uzdrowiskowe w Austrii, w kraju związkowym Styria, w powiecie Liezen (ekspozytura polityczna Bad Aussee). Około 5 tys. mieszkańców.

    Dzięki zawieszeniu kół na wleczonych wahaczach i nisko usytuowanemu środkowi ciężkości komfort jazdy Osą był wysoki. Sprzyjały temu duże 14" calowe koła, ułatwiające jazdę w terenie.

    Po uruchomieniu seryjnej produkcji skuter zadebiutował w Rajdzie Tatrzańskim. W terenowych rajdach szybkich i obserwowanych Osy były najlepsze w swojej klasie. Podczas XXXV Sześciodniówka Enduro w Bad Aussee w Austrii w 1960 r. zespół fabryczny Warszawskiej Fabryki Motocykli zdobył trzy medale: Mirosław Malec - złoty, Józef Rewerelli - srebrny i Maciej Piątkowski - brązowy. Wszyscy pojechali na Osach z silnikami 175 cm³. Rok później Mirosław Malec ukończył tzw. Szkocką Sześciodniówkę, jeden z najtrudniejszych na świecie rajdów obserwowanych. Osy znalazły uznanie za granicą i były eksportowane do wielu krajów.

    Łańcuch tulejkowy jest to łańcuch, w którym na sworzniu jest osadzona obrotowa tulejka hartowana. Płytki wewnętrzne są osadzone na wcisk na tulejce, a płytki zewnętrzne są również osadzone wciskowo na sworzniu. Łańcuchy te mogą pracować przy prędkościach do 15 m/s (zwykle do prędkości 8 m/s).Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.

    Przygotowanie produkcji, testowanie prototypów, wprowadzanie zmian i usprawnień, trwało kilka lat ze względu na trudne warunki w socjalistycznej gospodarce. Mimo to plany było dalekosiężne, a dążenie konstruktorów zmierzały nawet do wprowadzenia wersji z elektrycznym rozrusznikiem w 1960 roku.

    Akumulator kwasowo-ołowiowy – rodzaj akumulatora elektrycznego, opartego na ogniwach galwanicznych zbudowanych z elektrody ołowiowej, elektrody z tlenku ołowiu(IV) (PbO2) oraz ok. 37% roztworu wodnego kwasu siarkowego, spełniającego funkcję elektrolitu.Skuter (ang. scooter) to lekki, obudowany motorower lub motocykl, który prowadzi się bez obejmowania go nogami, o ograniczonych osiągach, z silnikiem i zbiornikiem paliwa najczęściej umieszczonymi pod kanapą. Posiada stałe osłony nóg, obniżoną ramę ułatwiającą wsiadanie, a zamiast podnóżków podesty dające oparcie całej stopie. Najlżejsze, z silnikiem do 50 cm³, są zaliczane do motorowerów. Przy budowie skutera na pierwszym miejscu stawia się wygodę i praktyczność przed osiągami. Małe koła i niska prędkość maksymalna, sprawiają, że skutery są użyteczne w ruchu miejskim, a rzadko sprawdzają się w terenie. Obecnie wśród skuterów można wyróżnić podgrupę maxi-skuterów które wyposażone są w duże silniki (do 800 cm³) i prawnie uznawane są za motocykle. Największymi producentami skuterów są obecnie: Piaggio, Peugeot, Aprilia, Yamaha, Suzuki, Honda, PGO, TGB, Kymco, a importerami w Polsce: Romet, Keeway, Motobi, Benzer, Zipp i Kingway.

    Montaż próbnej serii skuterów Osa M50 warszawska fabryka rozpoczęła w drugiej połowie lutego 1959 r, zaś pierwsze Osy pojawiły się w sklepach w lipcu lub w sierpniu. W trzecim kwartale tego roku ruszyła produkcja seryjna.

    W 1962 r. pojawił się nowy model Osy M52. Miał on cały szereg zmian, a zwłaszcza nowy, większy silnik 175 cm³ o wymuszonym dmuchawą chłodzeniu (symbol S-33). Początkowo nowy skuter produkowany był wyłącznie na eksport, głównie do Indii, później zaczął trafiać na polski rynek. W większej Osie zastosowano bagażnik i zwiększono długość kanapy. Decyzją władz w 1965 r. Warszawską Fabrykę Motocykli połączono z innym przedsiębiorstwem, a produkcję skuterów zakończono.

    Gaźnik (karburator) – urządzenie wytwarzające mieszankę paliwowo-powietrzną o odpowiednim składzie w silnikach spalinowych o zapłonie iskrowym. W gaźniku następuje dozowanie paliwa, jego odparowanie i wymieszanie oparów paliwa z powietrzem, a następnie dostarczenie odpowiedniej ilości wytworzonej mieszanki poprzez kolektor dolotowy do cylindra. Gaźnik jest częścią układu zasilania silnika spalinowego.International Six Days Enduro (ISDE) (Drużynowe Mistrzostwa Świata Zespołów Narodowych, do 1980 International Six Days Trials (ISDT)) potocznie zwane Sześciodniówką - doroczne drużynowe zawody motocyklowe enduro rozgrywane pod auspicjami Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM), będące, zgodnie z regulaminem FIM, dorocznym testem niezawodności motocykli i umiejętności kierowców składające się z sześciu jednodniowych etapów rozgrywanych w kolejnych dniach.

    Dane techniczne skuterów Osa M50 (w nawiasach M52)[]

    Silnik

  • Typ: dwusuwowy, chłodzony powietrzem (z dmuchawą)
  • Układ: jednocylindrowy, z leżącym cylindrem
  • Rozrząd: przepłukiwanie zwrotne
  • Pojemność skokowa: 147,9 cm³ (172,2 cm³)
  • Średnica x skok tłoka: 57 (61,5) mm x 58 mm
  • Stopień sprężania: 6,5 (6,3)
  • Moc maksymalna: 6,5 KM przy 4800 obr./min (8,0 KM przy 4800 obr./min)
  • Zasilanie: gaźnik G 20S (GM 24 U2 Pegaz), filtr powietrza z wkładem siatkowym zwilżanym olejem. Kranik paliwa bez rezerwy.
  • Smarowanie: mieszankowe 1:25
  • Rozruch: nożny
  • Prądnica i zapłon: Iskrownik - prądnica z wirującym kołem magnesowym na czopie wału silnika, prądnica 6 V 28 W, minus na "masie", prostownik selenowy, sygnał dźwiękowy elektromagnetyczny, Reflektor ze światłem drogowym i mijania 25 / 25 W, i postojowym 3 W. Tylna lampa: pozycja 3 W, stop *5 W, oświetlenie szybkościomierza 0,6 W (1,5 W), kontrolka świateł postojowych 1,5 W. Przerwa na przerywaczu 0,3 - 0,4 mm. Wyprzedzenie zapłonu *4,9 /- 0,2 mm przed ZZ (4,4 mm). Świeca zapłonowa 14 mm o wartości cieplnej według Boscha 240 (225). Odstęp elektrod 0,4 - 0,6 mm.
  • Akumulator: 6 V 7 Ah
  • Przeniesienie napędu

    Zadaniem układu rozrządu jest sterowanie urządzeniami, które mają na celu doprowadzenie ładunku do silnika i usunięcie z nich spalin.
  • Silnik-sprzęgło: pojedynczy łańcuch tulejkowy 3/8" x 7,5 x 44 ogniwa ( 3/8" x 7,5 x 48 ogniw)
  • Sprzęgło: mokre, trzytarczowe o sześciu sprężynach (czterotarczowe, ze sprężyną centralną)
  • Skrzynia biegów: trzystopniowa
  • Przełożenia: 1: 2,935 (2,89), 2: 1,486 (1,47), 3: 1,0 (1,0)
  • Napęd tylnego koła: łańcuch tulejkowy 1/2" x 7,75 x 98 ogniwek (1/2" x 7,75 x 9, przełożenie 2,79 (2,93)
  • Podwozie

  • Rama: rurowa, spawana, otwarta
  • Zawieszenie przednie: wahacz wleczony, dwa elementy resorująco-tłumiące, skok koła 105 mm
  • Zawieszenie tylne: wahacz wleczony, dwa elementy resorująco-tłumiące, skok 106 mm
  • Hamulec przedni: bębnowy
  • Hamulec tylny: bębnowy
  • Opony przód/ tył: 3,25 x 14, koła wzajemnie wymienne, ciśnienie powietrza przód: 1,2 kG/cm², tył 1,6 kG/cm², w dwie osoby 1,9 kG/cm²
  • Nadwozie

  • Tłoczone z blachy stalowej, głęboki błotnik przedni, podnóżki w formie stopni wykładane gumą, pojemnik na narzędzia w obudowie lampy, zbiornik *paliwa pod siedzeniem, dostęp do wlewu paliwa po odchyleniu siedzenia do tyłu, (bagażnik)
  • Wymiary i masy

  • Długość: 1880 (1950) mm
  • Szerokość: 610 mm
  • Wysokość: 920 - 970 mm (940 mm)
  • Wysokość siedzenia: 740 mm
  • Rozstaw osi: 1280 mm (1300 mm)
  • Minimalny prześwit: 160 mm
  • Masa bez płynów: 125 kg (130 kg)
  • Dopuszczalna masa całkowita: 305 kg (310 kg)
  • Zbiornik paliwa: 7,5 l
  • Pojemność skrzyni biegów: 0,95 l
  • Dane eksploatacyjne

  • Prędkość maksymalna: 80 (85) km/h
  • Zużycie paliwa: 3,2 l / 100 km
  • Linki zewnętrzne[]

  • http://osiara.pl Strona Polskiego Skutera OSA - Strona Główna
  • http://www.polskiemotocykle.mik.pl Strona o polskich jednośladach powojennych m.in. o modelach Osy



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama