• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Węgle kopalne

    Przeczytaj także...
    Macerał – podstawowy wyróżnialny mikroskopowo składnik węgla, analogiczny do minerału w skałach nieorganicznych, lecz niemający formy krystalicznej i stałego składu chemicznego.Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62-75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii.
    Gaz koksowniczy – paliwo uzyskiwane poprzez przemysłowe wygrzewanie węgla kamiennego w temperaturze 900–1100 °C w specjalnie w tym celu skonstruowanym piecu koksowniczym, bez dostępu tlenu. Gaz koksowniczy zaliczany jest do gazów węglowych, tj. gazów powstających w wyniku termicznej obróbki węgla.
    Węgiel kamienny
    Przykładowa struktura chemiczna węgla kamiennego

    Węgle kopalneskały osadowe powstałe w wyniku gromadzenia się i późniejszego przeobrażenia szczątków roślinnych. Złożone są z szeregu związków organicznych oraz mineralnych składników nieorganicznych i wody. Zawierają pierwiastki: węgiel, tlen, wodór, azot i siarkę. Mogą w nich występować także pewne ilości pierwiastków rzadkich, np. arsen, uran czy german.

    Azot (N, łac. nitrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 7, niemetal z grupy 15 (azotowców) układu okresowego. Stabilnymi izotopami azotu są N i N. Azot w stanie wolnym występuje w postaci dwuatomowej cząsteczki N2. W cząsteczce tej dwa atomy tego pierwiastka są połączone ze sobą wiązaniem potrójnym. Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% objętości), a jego zawartość w litosferze Ziemi wynosi 50 ppm. Wchodzi w skład wielu związków, takich jak: amoniak, kwas azotowy, azotyny oraz wielu ważnych związków organicznych (kwasy nukleinowe, białka, alkaloidy i wiele innych). Azot w fazie stałej występuje w sześciu odmianach alotropowych nazwanych od kolejnych liter greckich (α, β, γ, δ, ε, ζ). Najnowsze badania wykazują prawdopodobne istnienie kolejnych dwóch odmian (η, θ).Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.

    Elementarny składnik węgla kopalnego to macerał. Powstaje on w wyniku uwęglenia materiału roślinnego. Przykłady macerałów to: kutynit, sporynit, telinit, witryn. Rodzaj macerału ma istotny wpływ na własności węgla.

    Gatunki węgla[]

    Wyróżnia się kilka gatunków węgli kopalnych, w zależności od zawartości pierwiastka węgla:

    Węgle humusowe (humulity) – skały humusowe powstałe na torfowiskach w procesie torfienia. Powstawały in situ (czyli w miejscu depozycji), a zalicza się do nich węgle kamienne (pasemkowe, błyszczące i półbłyszczące).Smoła, smoła surowa – produkty odgazowania węgla, łupków bitumicznych lub drewna, rzadko torfu. Składa się głównie z mieszaniny wielu rodzajów węglowodorów oraz innych związków organicznych, zawierających tlen, azot i siarkę, ponadto niektóre rodzaje smoły mogą zawierać pewną ilość grafitu i fulerenów.
  • torf (<60%)
  • węgiel brunatny (62−75%)
  • węgiel kamienny (75−97%)
  • antracyt (92−95%)
  • szungit (do 99%)
  • Odmiany petrograficzne[]

    Węgiel kamienny może zawierać różne składniki (litotypy, czyli odmiany petrograficzne):

  • fuzyn: węgiel włóknisty o barwie ciemnoszarej lub czarnej – występuje w postaci cienkich pasemek czasem soczewek; brudzi palce. Głównym jego składnikiem (mikrolitotypem) jest fuzyt.
  • duryn: węgiel matowy – odznacza się dużą twardością. Głównym jego składnikiem jest duryt.
  • witryn: węgiel błyszczący. Głównym jego składnikiem jest witryt.
  • klaryn: węgiel półbłyszczący. Głównym jego składnikiem jest klaryt.
  • Podział węgla ze względu na pochodzenie[]

    Węgle kopalne dzieli się na 3 grupy, w zależności od rodzaju materii roślinnej, z której powstały:

    Uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja,hydrogenacja, wodorowanie – reakcja redukcji polegająca na przyłączaniu wodoru do danego związku chemicznego.Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.
  • węgle humusowe (humulity), utworzone ze szczątków flory lądowej, są one najbardziej rozpowszechnione i najważniejsze pod względem gospodarczym,
  • węgle sapropelowe (sapropelity), utworzone ze szczątków flory wodnej, występują w znacznie mniejszej ilości niż węgle humusowe, zazwyczaj jako cienkie ławice lub soczewki w ich obrębie,
  • węgle liptobiolitowe (liptobiolity), powstają z nagromadzenia żywiczno-woskowych składników roślin.
  • Przeróbka węgla[]

  • ZgazowanieGaz generatorowy
  • wodny
  • powietrzno-wodny
  • powietrzny
  • Odgazowanie (gazownictwo, koksownictwo, wytlewanie)
  • Gaz węglowy
  • Benzol
  • Siarczan amonu
  • Smoła
  • Koks
  • Uwodornianie
  • Benzyna
  • Oleje
  • Diesla
  • opałowe
  • smarne

  • Telinit – macerał z grupy witrynitu. Należy do podgrupy telowitrynitu. Macerały tej podgrupy występują w formie pasemek o różnej grubości, które są utworzone z tkanek roślinnych w różnym stopniu zachowanych. Obecność tej podgrupy świadczy o facji leśnej. W telinicie budowa komórkowa jest w różnym stopniu widoczna. Komórki mogą być trochę pozaciskane, w różnym stopniu zdeformowane, a czasem pozaciskane tak, że widać tylko kreski proste lub faliste. Komórki mogą być puste lub wypełnione materią mineralną np. minerałami ilastymi czy węglanami lub innymi macerałami np. żelinitem.Piroliza (inaczej destylacja rozkładowa) - proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi. Jest procesem wysokotemperaturowym, bezkatalitycznym (katalizator obniża jedynie temperaturę o kilkadziesiąt stopni, więc jest to nieopłacalne).

    Bibliografia[]

  • Encyklopedia powszechna PWN, Tom 4. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 687.
  • Węgiel kamienny (pol.). [dostęp 2011-02-19].



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Siarczan amonu, (NH4)2SO4 – nieorganiczny związek chemiczny, sól amonowa kwasu siarkowego. Tworzy bezbarwne kryształy o temperaturze rozkładu 513 °C (wydziela amoniak). Dobrze rozpuszcza się w wodzie.
    German (Ge, łac. germanium) – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego. Jest twardym, błyszczącym, srebrzystoszarym półmetalem, o właściwościach chemicznych podobnych do innych węglowców, przede wszystkim krzemu i cyny. Tworzy wiele związków organicznych.
    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
    Węgiel kamienny – skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała głównie w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątków roślinnych, które bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, czarną rysę.
    Koks – paliwo uzyskiwane poprzez przemysłowe wygrzewanie węgla kamiennego w temperaturze 600-1200 °C w specjalnie w tym celu skonstruowanym piecu koksowniczym za pomocą gazów spalinowych (przy ograniczonym dostępie tlenu). Jest to paliwo o wyższej kaloryczności od zwykłego węgla kopalnego, gdyż zawiera co najmniej 90-95% czystego pierwiastka węgla, zaś specjalne gatunki węgla przy odpowiedniej technologii mogą dawać nawet czystość rzędu 98%. W procesie koksowania z surowego węgla usuwane są gazy, ciecze, substancje łatwotopliwe (np. siarka), oraz inne substancje (głównie organiczne) ulegające rozkładowi w tych temperaturach.
    Sapropelit (węgiel sapropelowy) – węgiel kopalny, powstały wskutek diagenezy i metamorfizmu sapropelu. W zależności od składu macerałów wyróżnia się wśród nich boghedy i kennele.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    Reklama