• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Węchomózgowie

    Przeczytaj także...
    Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.Bodziec (fizjologia) - uczucie, czynnik fizyczny lub biochemiczny powodujący specyficzną reakcję receptorów nerwowych lub innej komórki; bądź rozpoczynający ciąg reakcji w układach: nerwowym lub hormonalnym; zmiana środowiska zewnętrznego, w którym znajduje się dana komórka lub narząd.
    Sole mineralne – nieorganiczne związki chemiczne z grupy soli. Pojęcie to często odnosi się do soli spotykanych w naturze (w organizmach żywych, pożywieniu itp.). Sole mineralne są ważnym składnikiem diety człowieka, spełniają bowiem rolę budulcową oraz regulatorową. Stanowią około 4% organizmu człowieka (przy czym najważniejsze to chlorek sodu, a także sole wapnia i magnezu). Niedostateczna ilość soli mineralnych w diecie może prowadzić do poważnych zaburzeń w organizmie człowieka.
    Schemat węchomózgowia

    Węchomózgowie (łac. rhinencephalon) – część kresomózgowia bezpośrednio powiązana ze zmysłem powonienia. Zbudowane jest z części obwodowej (opuszka węchowa) oraz korowej.

    W obecnym mianownictwie anatomicznym węchomózgowie nie jest wyszczególniane jako osobna część kresomózgowia, a jego struktury należą bezpośrednio do części podstawnej kresomózgowia.

    Struktury:

    Wydawnictwo Lekarskie PZWL – polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku, wydające literaturę fachową dla pracowników systemu opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie i publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 roku nastąpiła prywatyzacja, aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.Richard Axel (ur. 2 lipca 1946 w Nowym Jorku) – amerykański lekarz, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny w roku 2004 za badania nad receptorami węchowymi i układem węchowym.
  • opuszka węchowa (łac. bulbus olfactorius)
  • pasmo węchowe (łac. tractus olfactorius)
  • trójkąt węchowy (łac. trigonum olfactorium) i prążki węchowe (łac. stria olfactoria)
  • istota dziurkowana przednia (łac. substantia perforata anterior)
  • zakręt półksiężycowaty (łac gyrus semilunaris) i zakręt okalajacy (łac. gyrus ambiens)
  • Funkcje:

    Sen – stan czynnościowy ośrodkowego układu nerwowego, cyklicznie pojawiający się i przemijający w rytmie okołodobowym, podczas którego następuje zniesienie świadomości (z wyjątkiem świadomego snu) i bezruch. Sen charakteryzuje się ustępowaniem pod wpływem czynników zewnętrznych (zob. śpiączka).Libido, popęd (pociąg) seksualny (płciowy) (z łac. żądza) – psychiczna reprezentacja pobudzenia pochodzącego z wnętrza organizmu, mająca na celu zaspokojenie potrzeb seksualnych. Stanowi ona czynniki motywacyjne, uwarunkowane biologiczną strukturą organizmu, powodujące formy zachowania, których celem jest zaspokojenie potrzeb. Według Hansa Giesego popęd seksualny to wybiórczy stan gotowości na przyjęcie partnera w zakresie jego płciowości.
  • recepcja i percepcja wrażeń węchowych (integracyjna działalność mózgu)
  • konsolidacja śladów pamięciowych (nemów)
  • współodpowiadanie za dobowy proces czuwania i snu
  • regulowanie reakcji neurohormonalnych (wpływa na guz popielaty)
  • sterowanie zachowaniami instynktowo-popędowymi (np. instynkt macierzyński, popęd płciowy)
  • znajdują się w nim ośrodki związane z regulacją emocji oraz odpowiadające za pobieranie wody i soli mineralnych z przewodu pokarmowego i nerek.
  • Opuszka węchowa[]

    Jest to owalny twór na powierzchni podstawy mózgu, tworzy przednią część węchomózgowia. Jądro nerwowe, leżące na dolnej powierzchni płata czołowego i przyjmujące włókna węchowe z receptorów odorantów, którymi są komórki nabłonka węchowego nosa. Jest narządem wstępnie interpretującym bodźce chemiczne – rozpoznającym kategorię zapachu, wyodrębnioną na podstawie struktury cząsteczki odoranta (zobacz: Linda B. Buck i Richard Axel, kodowanie zapachu, Nagroda Nobla z roku 2004).

    Istota dziurkowana przednia (łac. substantia perforata anterior, ang. anterior perforated substance) – nieregularnie czworoboczne pole na dolnej powierzchni kresomózgowia. Znajduje się do przodu od skrzyżowania wzrokowego i do tyłu od trójkąta węchowego. Do przodu i przyśrodkowo przechodzi w zakręt podspoidłowy.Odorant (z łac. odor – zapach) – dowolna substancja mająca zapach, niezależnie od tego, czy wydaje się on przyjemny, czy nie. W inżynierii środowiska odorantami określa się (według normy PN-EN 13725:2007) wszystkie zanieczyszczenia zawarte w powietrzu, które pobudzają komórki nerwowe nabłonka węchowego. Wynikiem pobudzenia jest wrażenie zapachu – przyjemne lub nieprzyjemne. Wszystkie zapachy mogą być wrażeniami niepożądanymi, gdy są obce dla danego środowiska. Rodzaj emocji, związanych z odbiorem zapachu, określa tzw. jakość hedoniczna.

    Przypisy

    1. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka, tom IV, Układ nerwowy ośrodkowy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1993, s. 341-347. ISBN 83-200-1702-5.

    Bibliografia[]

  • Kresomózgowie; Drogi czuciowe i ruchowe; Droga węchowa. W: Adam Bochenek , Michał Reicher: Anatomia człowieka. T. IV: Układ nerwowy ośrodkowy. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010. ISBN 978-83-200-4293-1.
  • Małgorzata Świerkocka-Miastkowska: Zrozumieć układ limbyczny, 'To comprehend the limbic system' (pol.). W: Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2005; 1 (5): 47–50 Copyright © 2005 Via Medica [on-line]. www.psychiatria.med.pl. [dostęp 2014-05-16].
  • Janusz A. Starzyk (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie) w oparciu o wykład Prof. Randall O'Reilly (University of Colorado), Prof. Jaap Murre (University of Amsterdam), Prof. Włodzisława Ducha (Uniwersytet Mikołaja Kopernika): Pamięć. Inteligentne Systemy Autonomiczne (pol.). W: Prezentacja wykładowa [on-line]. www.ohio.edu. [dostęp 2014-05-16].
  • Fizjologiczne mechanizmy zachowania (pol.). W: Podstawy psychologii > Układ nerwowy człowieka [on-line]. Psychologia, Wordpress, www.beyondtheframe.pl, 23 marca 2012. [dostęp 2014-05-16].
  • Kresomózgowie, jego budowa i funkcje (pol.). W: Wyklady.org > Biologia > Anatomia [on-line]. anatomia.wyklady.org. [dostęp 2014-05-16].
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Węchomózgowie (łac. rhinencephalon) - część kresomózgowia. Zbudowane jest z części obwodowej (opuszka węchowa) oraz korowej.Układ pokarmowy, układ trawienny (łac. systema digestorium) – układ narządów zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz usuwania niestrawionych resztek.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Engram - ślad pamięciowy, zmiana pozostawiona w układzie nerwowym przez określone przeżycia, działanie określonych bodźców, stanowiącą podstawę późniejszego odtworzenia - pamięci i doświadczenia.
    Adam Wawrzyniec Bochenek (ur. 10 sierpnia 1875 w Krakowie, zm. 25 maja 1913 tamże) – polski lekarz, anatom, histolog, antropolog. Autor wielokrotnie wznawianego podręcznika anatomii.
    Nos – wyniosłość w obrębie twarzy stanowiąca drogę przepływu powietrza w procesie oddychania. Powietrze przechodzące przez nos zostaje ocieplone i nawilżone. Dociera później do okolicy węchowej znajdującej się w jego górnej części. Substancje chemiczne zawarte w powietrzu są rozpuszczane w śluzie i pobudzają wtedy liczne receptory znajdujące się w okolicy węchowej. Następnie impuls wędruje przez nerw węchowy do mózgowia, gdzie jest odbierany. Obecne w nosie włoski wyłapują drobinki zanieczyszczeń nie pozwalając im dostać się do płuc.
    Czuwanie – stan aktywności układu somatycznego, będący przeciwieństwem snu, który jest spoczynkiem dla tego układu. U ludzi dorosłych czuwanie i sen to dwa podstawowe stany fizjologiczne występujące cyklicznie, gdzie około 2/3 doby przypada na czuwanie.
    Owal (z łac. ovum – jajko) – w rysunku technicznym jest to figura posiadająca dwie osie symetrii, wykreślona przez odpowiednie połączenie czterech wycinków łuków o dwóch promieniach. Wycinki łuków są tak dobrane, że zachodzi płynne przejście z jednego promienia krzywizny w drugi. Punkt poruszający się po obwodzie owalu zawsze znajduje się na jednym z dwóch stałych promieni krzywizny – w przeciwieństwie do elipsy, gdzie promień krzywizny ulega ciągłej zmianie.
    Nerka (łac. ren gr. nefros) – narząd stanowiący najistotniejszą część układu wydalniczego większości zwierząt (głównie stałocieplnych). Nerki są narządem parzystym, którego kształt przypomina ziarno fasoli, są koloru czerwonobrązowego (wskutek dużej zawartości krwi).
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.