• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Vitus Bering

    Przeczytaj także...
    Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.
    Wojna rosyjsko-turecka 1710–1711 – wojna pomiędzy Carstwem Rosyjskim a imperium osmańskim, będąca częścią wojny północnej, rozegraną na teatrze południowoeuropejskim.

    Vitus Jonassen Bering (czasem niepoprawnie: Behring) (ur. sierpień 1681, zm. 19 grudnia 1741) – nawigator pochodzenia duńskiego w służbie rosyjskiej marynarki, komandor znany wśród rosyjskich żeglarzy jako Iwan Iwanowicz.

    Vitus Bering

    Bering urodził się w mieście Horsens w Danii, a zmarł na Wyspie Beringa koło Kamczatki.

    Po podróży do Indii wstąpił do Rosyjskiej Marynarki w roku 1703 i służył we flocie bałtyckiej podczas III wojny północnej. W latach 1710-1712 służył we flocie azowskiej i wziął udział w wojnie rosyjsko-tureckiej. Poślubił Rosjankę, a w roku 1715 po raz ostatni na krótko odwiedził swoje rodzinne miasto. Seria odkryć w północnej części Azji, wynik dalekosiężnych planów Piotra Wielkiego doprowadziła do pierwszej wyprawy Beringa na Kamczatkę. W 1725 roku, pod auspicjami rządu Rosji, dotarł lądem do Ochocka, przeprawił się do Kamczatki i zbudował statek „Święty Gabriel”. Podróżował nim na północ w 1728 roku do momentu gdy nie mógł już dostrzec lądu na północy ani na wschodzie. Przedostając się z Morza Beringa na wody arktyczne ustalił w sposób bezsporny, że Azja nie łączy się z Ameryką.

    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.Morze Azowskie (ros. Азовское море; ukr. Азовське море tatarski Azaq deñizi) – część Morza Czarnego, znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji. Od Morza Czarnego oddzielone jest przez Półwysep Kerczeński (część Krymu) i Tamański, łączy się z nim przez Cieśninę Kerczeńską. Powierzchnia morza wynosi blisko 38 tys. km², średnia głębokość 7 m, a maksymalna dochodzi do 13,5 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi ok. 1°C w zimie i 25-27°C w lecie, a zasolenie waha się pomiędzy 12 a 14‰.

    W następnym roku prowadził nieskuteczne poszukiwania lądu stałego na wschód, odkrywając ponownie większą z dwóch Wysp Diomedesa (Wyspę Ratmanowa), zaobserwowaną wcześniej przez Dieżniewa. W lecie 1730 roku Bering powrócił do Petersburga. Podczas długiej podróży przez Syberię poważnie zachorował. Pięcioro z jego dzieci zmarło podczas tej podróży. Później Beringowi zlecano dalsze ekspedycje, a do Ochocka powrócił w 1735 roku. Na jego polecenie rzemieślnicy Makar Rogaczew i Andriej Kozmin zbudowali dwa statki: „Św. Piotr” i „Św. Paweł”, którymi wyruszył w wyprawę w roku 1740 i założył osadę Pietropawłowsk na Kamczatce. Stamtąd poprowadził wyprawę w kierunku Ameryki Północnej w 1741 roku. Sztorm rozdzielił statki, ale Bering dostrzegł południowe wybrzeże Alaski i wylądował na wyspie znanej dziś jako Wyspa Kayak lub w jej bliskiej okolicy. Drugi statek, dowodzony przez Aleksieja Czirikowa odkrył brzegi północno-zachodniej Ameryki (Archipelag Aleksandra dzisiejszej Alaski). Podróże te prowadzone przez Beringa i Czirikowa stanowią znaczną część rosyjskich dokonań odkrywczych północnego Pacyfiku i znane są dziś jako Druga Ekspedycja Kamczacka lub Wielka Ekspedycja Północna.

    Beringia, most lądowy Beringa – istniejący w okresie zlodowaceń pas lądu łączący, przy obniżonym o 60-120 m poziomie wód Oceanu Spokojnego, dzisiejszą Syberię w Azji z Alaską w Ameryce Północnej. Osiągał do 1600 km szerokości.Kamczatka – duży półwysep w azjatyckiej części Rosji. Rozdziela Morze Ochockie i Morze Beringa. Jego powierzchnia wynosi około 470 tys. km². Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie Rosjanie, Koriacy i Itelmeni. Głównym miastem jest Pietropawłowsk Kamczacki (195 tys. mieszkańców).

    Bering został wkrótce zmuszony do powrotu przez niesprzyjające warunki, a w drodze powrotnej odkrył kilka Wysp Aleuckich. Jeden z żeglarzy zmarł i został pochowany na jednej z tych wysp, a ich grupa została nazwana ku jego czci jako Wyspy Szumagina. Bering zachorował zbyt poważnie, aby dowodzić statkiem, który ostatecznie wylądował na bezludnej wyspie w grupie Wysp Komandorskich na południowo-zachodnim Morzu Beringa, gdzie zmarł Bering i jego 28 załogantów. Wyspa ta nosi jego imię. Sztorm zniszczył „Świętego Piotra”, ale jedyny ocalały stolarz, S. Starodubcew, z pomocą załogi zdołał zbudować mniejszy statek z resztek wraku. Kil tego statku miał długość zaledwie 12,2 m (40 stóp), a statek nazwano także „Święty Piotr”. Z 77 marynarzy na pokładzie „Świętego Piotra” tylko 46 przeżyło trudy ekspedycji, która upomniała się o ostatnią ofiarę zaledwie dzień przed zawinięciem do portu. „Święty Piotr” pływał przez 12 lat między Kamczatką a Ochockiem do roku 1755. Jego budowniczy Starodubcew powrócił do domu odznaczony państwowymi orderami i zbudował jeszcze kilka statków pełnomorskich.

    Siemion Iwanowicz Dieżniow (ros. Семён Ива́нович Дежнёв; nazwisko często zapisywane jako Dieżniew; ur. około 1605 r. w Wielkim Ustiugu, zm. w roku 1673 w Moskwie) – rosyjski Kozak w służbie carskiej, podróżnik i badacz północno-wschodniej Syberii.Wyspy Diomedesa (ros. Острова Диомида; ang. Diomede Islands) - dwie małe wyspy, położone w Cieśninie Beringa. Oddzielone od siebie granicą amerykańsko-rosyjską oraz międzynarodową linią zmiany daty (cieśnina między wyspami ma tylko 2 mile szerokości, a w czasie - 24 godziny). Zajmują powierzchnię 10 km². Na większej z wysp - Wyspa Ratmanowa (ros. Ostrov Ratmanova), będącej częścią rosyjskiego Czukockiego Okręgu Autonomicznego mieści się stacja pogodowa. Na wschód od niej znajduje się Little Diomede Island, która jest częścią amerykańskiego stanu Alaska.

    Jego dokonania bardzo wolno zyskiwały uznanie, ale ostatecznie James Cook dowiódł jego dokładności jako obserwatora. Obecnie Cieśnina Beringa, Morze Beringa, Wyspa Beringa i Beringia oraz atomowy lodołamacz typu Bering noszą nazwisko odkrywcy.

    W sierpniu 1991 roku, ekspedycja rosyjsko-duńska odkryła grób Beringa i jego pięciu marynarzy. Ich szczątki przewieziono do Moskwy, gdzie zbadali je specjaliści medycyny sądowej. Udało się im odtworzyć rysy Beringa. Badania uzębienia nie wykazały śladu szkorbutu, prowadząc do wniosku, że musiał umrzeć na inną chorobę.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

    W roku 1992 Bering i inni żeglarze zostali ponownie pochowani na Wyspie Beringa.

    Literatura[]

  • G.F. Müller, Sammlung russischer Geschichten, vol. iii. (Sankt Petersburg, 1758)
  • P. Lauridsen, Bering og de Russiske Opdagelsesrejser (Kopenhaga, 1885)
  • Zobacz też[]

  • Film o Vitusie Beringu
  • Georg Steller
  • Byli sobie odkrywcy
  • Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).Ameryka – część Ziemi położona na zachodniej półkuli, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cieśnina Beringa (ang. Bering Strait, ros. Берингов пролив) – cieśnina między Azją a Ameryką Północną. Cieśnina łączy Morze Czukockie z Morzem Beringa, czyli Ocean Arktyczny z Oceanem Spokojnym. Jej szerokość wynosi około 85 km, a głębokość od 36 do 70 m.
    James Cook (ur. 27 października/7 listopada 1728 w Marton koło Middlesbrough, zm. 14 lutego 1779 na wyspie Hawaiʻi) – angielski kapitan, żeglarz i odkrywca.
    Morze Beringa – obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego o powierzchni ok. 2 mln km². Od północy i wschodu graniczy z Alaską, na zachodzie z Syberią, a na południu jego granice wyznaczają Wyspy Aleuckie. Morze Beringa otrzymało nazwę na cześć Vitusa Beringa, duńskiego komandora w służbie rosyjskiej, który je odkrył i opisał.
    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Ochock (ros. Охотск) - osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Morzem Ochockim.
    Syberia (ros. Сибирь, Sibir’) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.

    Reklama