l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Virtuti Militari



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    15 Pułk Ułanów Poznańskich (15 p.uł.) – oddział kawalerii Armii Wielkopolskiej, Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.81 Pułk Strzelców Grodzieńskich im. Króla Stefana Batorego (81 pp) – oddział piechoty samoobrony kresowej i Wojska Polskiego II RP.
    Król Polski Stanisław August Poniatowski, twórca Orderu Virtuti Militari, później pod naciskiem posła rosyjskiego dla złagodzenia gniewu Katarzyny II, surowo zabronił noszenia orderu i zażądał jego zwrotu, pod groźbą najsurowszych kar kryminalnych

    Order Wojenny Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko interwencji Imperium Rosyjskiego i konfederacji targowickiej, a w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i Ojczyzna

    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.Konstanty Ksawerowicz Rokossowski, ros. Константин Ксаверьевич [Константинович] Рокоссовский (ur. 21 grudnia 1896 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1968 w Moskwie) – żołnierz, polski i radziecki dowódca, Marszałek Polski oraz Marszałek Związku Radzieckiego, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, Poseł na Sejm PRL I kadencji (1952-1956), Wiceprezes Rady Ministrów PRL (1952-1956), Minister Obrony Narodowej RP i PRL (1949-1956), Wiceminister Obrony ZSRR (1958-1962), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR II, V, VI i VII kadencji.

    Order był nadawany w okresie Księstwa Warszawskiego. Po utworzeniu Królestwa Kongresowego order, zachowując swój statut, otrzymał nazwę Order Wojskowy Polski. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Sejm Ustawodawczy na mocy ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 roku wskrzesił order, nadając mu nazwę Orderu Wojskowego Virtuti Militari. Obecnie order może być nadawany podczas wojny lub 5 lat po jej zakończeniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari.

    Medal za Wzięcie Szturmem Warszawy w 1831 roku (ros. Медаль "За взятие приступом Варшавы в 1831 году") – odznaczenie Imperium Rosyjskiego, ustanowione ukazem cesarza rosyjskiego Mikołaja I Romanowa z dnia 31 grudnia 1831, dla uczczenia zdobycia Warszawy przez wojska rosyjskie we wrześniu 1831. Medal wykonano ze srebra.Odznaka honorowa dla Oficerów (Równorzędnych) i Szeregowych za Rany i Kontuzje – polskie odznaczenie wojskowe, ustanowione rozporządzeniem Rady Obrony Państwa z 14 lipca 1920 roku. Nadawana żołnierzom Wojska Polskiego, bez względu na stopień i rodzaj broni, za rany i kontuzje, odniesione podczas walk w obronie ojczyzny.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Okres 1792-1794
  • 1.2 Okres 1806-1815
  • 1.3 Okres 1815-1831
  • 1.4 Okres 1918-1939
  • 1.5 Okres 1939-1945
  • 1.6 Okres 1943-1989
  • 1.7 Okres po 1989
  • 1.7.1 Pozbawienie Orderu Virtuti Militari
  • 2 Opis odznaki
  • 2.1 Okres 1792-1831
  • 2.2 Okres po 1919
  • 2.3 Okres powojenny
  • 2.4 III Rzeczpospolita
  • 3 Odznaczeni
  • 4 Zobacz też
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.14 Pułk Ułanów Jazłowieckich (14 p.uł.) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP, kawalerii pancernej PSZ na Zachodzie oraz oddział partyzancki Armii Krajowej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Okres 1792-1794[ | edytuj kod]

    Medale Virtuti Militari z 1792
    Krzyż Orderu Virtuti Militari 1792

    Ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski ustanowił order Virtuti Militari w 1792 roku po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja i po interwencji wojsk rosyjskich cesarzowej Katarzyny II. Pierwsze egzemplarze medali wykonała mennica 15 czerwca 1792. W raporcie pisanym do króla po zwycięskiej bitwie pod Zieleńcami w dniu 18 czerwca 1792 roku, dowodzący nią książę Józef Poniatowski zażądał szybkiego wprowadzenia nowego orderu wojennego. W raporcie przesłanym królowi wręcz domagał się stworzenia orderu wojennego w szybkim trybie, co pozwoliłoby podnieść morale w wojsku. Myślał już o tym wcześniej, spoglądając ku innym krajom europejskim od lat przyznającym odznaczenia.Król zareagował natychmiast, ponieważ już od pewnego czasu nosił się z zamiarem ustanowienia takiego odznaczenia.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Stanisław Fiszer, także Stanisław Fischer (ur. 1769 w Warszawie, zm. 18 października 1812 pod Winkowem) – generał polski, szef sztabu armii Księstwa Warszawskiego.

    Król napisał również w liście do księcia Poniatowskiego:

    Pierwsze nadania miały miejsce 22 czerwca 1792 roku (otrzymali je ks. Józef Poniatowski, mjr Michał Wielhorski, mjr Franciszek Poupppart, mjr Stanisław Mokronowski, bryg. Eustachy Sanguszko, płk Józef Poniatowski, ppłk. Jan Grochowski, mjr Jan Krasicki, mjr Józef Szczutowski, mjr Mikołaj Oppeln-Bronikowski, kpt. Michał Chomętowski, por. Andrzej Gałecki, ppor. Seweryn Bukar, ppor. Sebastian Marszycki, ppor. Karol Tepfer), a wręczenie medali nastąpiło 25 czerwca 1792 roku w Ostrogu na Wołyniu, gdzie znajdował się obóz wojsk Rzeczypospolitej. Udekorowano nimi 15 oficerów i żołnierzy biorących udział w bitwie pod Zieleńcami, którzy, po ustanowieniu statutu, mieli stworzyć pierwszy skład kapituły orderu. Król Stanisław August Poniatowski był Wielkim Mistrzem Orderu Virtuti Militari i z mocy prawa kawalerem Krzyża Wielkiego.

    57 Pułk Piechoty Wielkopolskiej Karola II Króla Rumunii (57 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.Franciszek Kleeberg (ur. 1 lutego 1888 w Tarnopolu, zm. 5 kwietnia 1941 w Weisser Hirsch k. Drezna) – generał brygady Wojska Polskiego.

    Miał on wtedy dwie klasy:

  • złotą – dla generałów i oficerów;
  • srebrną – dla podoficerów i szeregowych.
  • Prawdopodobnie na przełomie sierpnia i września 1792 roku, gdy do Warszawy powrócił ks. Józef Poniatowski, ustanowiono statut orderu, jednocześnie zmieniono jego kształt na formę krzyża (forma ta z pewnymi zmianami utrzymała się do dziś). Statut orderu został opracowany na podstawie statutu austriackiego Orderu Wojskowego Marii Teresy. Order miał dzielić się na pięć klas z czego trzy pierwsze miały formę orderową, dwa pozostałe medalową:

    Uniwersał – list władz lub akt prawny odczytywany publicznie, dotyczący ważnych wydarzeń, spraw gospodarczych, wojskowych, wyznaniowych.Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито; ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry – 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski - ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.
  • I klasa – Krzyż Wielki z Gwiazdą,
  • II klasa – Krzyż Komandorski,
  • III klasa – Krzyż Kawalerski,
  • IV klasa – Medal Złoty,
  • V klasa – Medal Srebrny.
  • Ustalono formę noszenia krzyży na wstążce błękitnej z czarnymi obwódkami, ponadto Krzyż Wielki był dekorowany srebrną, sześciopromienną gwiazdą. Ponadto zatwierdzono uposażenie w postaci dodatkowego podwójnego żołdu dla odznaczonych Krzyżem Złotym i dodatkowej połowy żołdu dla odznaczonych Krzyżem Srebrnym.

    1 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (1 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP w latach 1914-1939.Leonard Skierski (ur. 26 kwietnia 1866 w Stopnicy, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – generał-major Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego.

    Podział na klasy zachował się do dziś. W myśl statutu order miał być nadawany przez kapitułę orderu, w której skład mieli wejść kawalerowie tego orderu w kolejności ich nadania. Pierwszy jej skład mieli stanowić odznaczeni po bitwie pod Zieleńcami:

    1. gen. lejtnant ks. Józef Poniatowski,
    2. gen. lejtnant Tadeusz Kościuszko,
    3. gen. mjr Michał Wielhorski,
    4. gen. mjr Stanisław Mokronowski,
    5. brygadier ks. Eustachy Sanguszko,
    6. płk Józef Poniatowski,
    7. płk Michał Chomętowski,
    8. gen. mjr Józef Zajączek,
    9. mjr Józef Chomentowski
    10. mjr Mikołaj Oppeln-Bronikowski,
    11. mjr Józef Szczutowski,
    12. ppłk Ludwik Kamieniecki,
    13. por. Michał Cichocki,
    14. por. Ludwik Metzell,
    15. szef szwadronu Bartłomiej Giżycki.

    W 1792 król dokonał poprawki formalnych dotyczącej nadań, w myśl której uprzednio odznaczonym oficerom Krzyżem Złotym nadano Krzyże Kawalerskie, zaś ks. Józef Poniatowski, jako jedyny, otrzymał Krzyż Komandorski.

    Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Fryderyk August I, właśc. Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucen Alojzy Ksawery Wettyn niem. Friedrich August Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xaver Wettyn (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie, zm. 5 maja 1827) – elektor saski (jako Fryderyk August III Sprawiedliwy) w l. 1763–1806, król saski w l. 1806–1827, książę warszawski (jako Fryderyk August) w l. 1807–1815.

    W 1792 roku statut orderu nie został zastosowany w praktyce, gdyż po przystąpieniu króla do konfederacji targowickiej przestano go nadawać, pod pretekstem równości szlachty. 29 sierpnia 1792 roku, w Lubomlu, konfederacja targowicka ogłosiła uniwersał zakazujący noszenia i przyznawania orderu pod groźbą surowych kar, włącznie z utratą rang wojskowych, oraz zażądała jego zwrotu.

    W 1169 Andrzej I Bogolubski opanował Kijów uzyskując tym samym tytuł wielkiego księcia. Odmiennie od swoich poprzedników, również ojca, nie przeniósł do tego miasta swej stolicy lecz po złupieniu Kijowa osadzał tam swoich krewnych jako podległych książąt. Centrum swego księstwa pozostawił Włodzimierz, który odtąd stał się stolicą wielkiego księstwa.Tadeusz Rozwadowski (Tadeusz Jordan-Rozwadowski) herbu Trąby (ur. 19 maja 1866 w Babinie, zm. 18 października 1928 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, Feldmarschalleutnant Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.

    22 listopada 1793 roku sejm grodzieński uchylił uniwersał konfederacji i przywrócił order jako odznaczenie wojskowe. Ustawę uchwalono na skutek przeoczenia, co stało się powodem odwołania posła rosyjskiego Jakoba Sieversa. Pod naciskiem następcy Sieversa posła Osipa Igelströma król Stanisław August Poniatowski wraz z Radą Nieustającą dla złagodzenia gniewu cesarzowej Rosji Katarzyny II rezolucją z 7 stycznia 1794 roku uchylił uchwałę sejmową. Król zabronił noszenia medali i krzyży Virtuti Militari, nakazując ich zwrot w ciągu miesiąca pod groźbą najsurowszych kar kryminalnych.

    Jan Henryk Dąbrowski, herbu Virgo Violatta Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce, zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, twórca Legionów Polskich we Włoszech, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815.Ferdynand I (Ferdynand Wiktor Albert Mejnard Hohenzollern-Sigmaringen, ur. 24 sierpnia 1865 w Sigmaringen, zm. 20 lipca 1927 w Sinai) − król Rumunii w okresie od 10 października 1914 do 20 lipca 1927 roku, następca Karola I. Jego następcą był wnuk – Michał I.

    Za kampanię 1792 roku zostało odznaczonych medalami złotymi 63 oficerów i generałów, a medalami srebrnymi – 290 podoficerów i szeregowych. Łącznie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego odznaczono 526 osób:

  • Krzyżem Komandorskim – 1,
  • Krzyżem i Medalem Złotym – 85,
  • Krzyżem i Medalem Srebrnym – 440.
  • Okres 1806-1815[ | edytuj kod]

    Patent Virtuti Militari Franciszka Fornalskiego z 1808, podpisany przez ks. Józefa Poniatowskiego
    Krzyż Komandorski Orderu VM Jana Henryka Dąbrowskiego z 1808
    Krzyż Złoty Orderu VM Michała Pełczyńskiego z 1813

    W 1806 roku generał lejtnant ks. Józef Poniatowski rozpoczął starania o przywrócenie w oddziałach polskich walczących w wojskach napoleońskich polskiego orderu wojennego. Miano go rozpocząć nadawać za udział w kampaniach włoskiej, francuskiej i polskiej w latach 1806-1807, lecz dopiero 26 grudnia 1806 roku dekret króla saskiego i księcia warszawskiego Fryderyka Augusta otworzył drogę do jego nadawania.

    Antoni Amilkar Kosiński herbu Rawicz (ur. 1769, zm. 1823) – generał polski, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej i wojen napoleońskich, współtwórca Legionów Polskich we Włoszech.Herb Lwowa − współczesny herb miasta obowiązuje od 5 lipca 1990 roku i przedstawia w błękitnym polu mury miejskie z trzema basztami w złotym kolorze, bramę i stojącego w niej na czterech łapach lwa.

    Wówczas to ostatecznie ustalił się obowiązujący do dziś podział orderu:

  • I klasa – Krzyż Wielki (z gwiazdą),
  • II klasa – Krzyż Komandorski,
  • III klasa – Krzyż Kawalerski,
  • IV klasa – Krzyż Złoty,
  • V klasa – Krzyż Srebrny.
  • W myśl statutu order otrzymał nazwę „Order Wojskowy Księstwa Warszawskiego”. Statut początkowo określał, że ordery wyższych klas otrzymywali automatycznie oficerowie w zależności od rangi. Krzyż Komandorski (II klasa) otrzymywał generał dywizji, Krzyż Kawalerski (III klasa) – generał brygady, pułkownik i major.

    Antoni Petrykiewicz (ur. 1905, zm. 16 stycznia 1919 we Lwowie) – polski uczeń, jeden z Orląt Lwowskich, uczestnik walk w obronie Lwowa w 1918, najmłodszy kawaler Orderu Virtuti Militari.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Poszczególni dowódcy mogli przyznawać określone ordery swoim oficerom i żołnierzom – były to krzyże III, IV i V klasy. Dowódcy otrzymali: dowódcy Legii – 6 Krzyży Kawalerskich, 3 Krzyże Złote, pułku piechoty – 4 Krzyże Kawalerskie, 4 Krzyże Złote, 6 Krzyży Srebrnych, dowódca batalionu artylerii – 2 Krzyże Kawalerskie, 2 Krzyże Złote, 3 Krzyże Srebrne. Ponadto minister wojny Księstwa Warszawskiego miał w dyspozycji 6 Krzyży Kawalerskich i 6 Krzyży Złotych.

    Michał Wielhorski herbu Kierdeja (ur. 1755 Horochów Podole - zm. 1805 Wiedeń) – hrabia, generał lejtnant wojsk litewskich, 1789 brygadier w armii polskiej, 1792 generał lejtnant.Andrzej Kopa (ur. 16 października 1879 w Trzcielinie, zm. 11 czerwca 1956) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, powstaniec wielkopolski, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.

    Również Fryderyk August jako książę warszawski mógł nadawać order bez żadnych ograniczeń. Po pierwszym okresie nadawania orderu ten sposób nadawania orderów niejako automatycznie został zmieniony i od rozkazu z 22 lutego 1808 roku ministra wojny Księstwa Warszawskiego, ks. Józefa Poniatowskiego, zaczęto go nadawać za konkretne jednostkowe czyny bohaterskie na polu walki. 10 października 1812 roku został wydany w sprawie orderu ostatni dekret, w myśl którego każdy podoficer i szeregowy odznaczony Krzyżem Złotym lub Srebrnym miał prawo pobierać roczną pensję, do czasu awansu na oficera, lub w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej – dożywotnio.

    Mikołaj Deodatus Kajetan Oppeln-Bronikowski herbu własnego, (ur. 1767, zm. 1817) – generał wojsk polskich i francuskich, stolnik Księstwa Warszawskiego.Joanna Żubr (ur. 1761, zm. 1852 w Wieluniu) – sierżant Armii Księstwa Warszawskiego, uczestniczka wojen napoleońskich, pierwsza kobieta odznaczona krzyżem Virtuti Militari.

    W okresie Księstwa Warszawskiego wykształcił się również sposób nadawania i wręczania orderu jako szczególnej uroczystości odbywającej się przed frontem jednostki, w której służy odznaczony żołnierz.

    W sumie w okresie Księstwa Warszawskiego nadano łącznie 2569 orderów Virtuti Militari, w tym:

  • I klasy – Krzyż Wielki – 2,
  • II klasy – Krzyż Komandorski – 10,
  • III klasy – Krzyż Kawalerski – 504,
  • IV klasy – Krzyż Złoty – 23,
  • V klasy – Krzyż Srebrny – 1130.
  • Krzyżem Wielkim odznaczono:

    Stanisław Ostrowski (ur. 29 października 1892 we Lwowie, zm. 22 listopada 1982 w Londynie) – polski lekarz, ostatni polski prezydent Lwowa i trzeci Prezydent RP na Uchodźstwie.Stanisław Mokronowski herbu Bogoria (ur. 10 stycznia 1761 roku w Bogucinie koło Włocławka, zm. 19 października 1821 roku w Warszawie) – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego, poseł na Sejm Czteroletni, generał lejtnant wojsk koronnych, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 i insurekcji kościuszkowskiej 1794, bratanek Andrzeja Mokronowskiego.
    1. gen. księcia Józefa Antoniego Poniatowskiego (25 lutego 1809),
    2. marszałka Francji Louisa Nicolasa Davouta (22 marca 1809).

    Krzyżem Komandorskim odznaczono:

    1. gen. dyw. Józefa Zajączka (1 lutego 1808),
    2. gen. dyw. Jana Henryka Dąbrowskiego (6 marca 1808),
    3. gen. bryg. Stanisława Fiszera (22 sierpnia 1809),
    4. gen. bryg. Michała Sokolnickiego (22 sierpnia 1809),
    5. gen. bryg. Aleksandra Rożnieckiego (22 sierpnia 1809),
    6. gen. bryg. Józefa Grzegorza Chłopickiego (26 listopada 1810),
    7. gen. dyw. Karola Kniaziewicza (17 listopada 1812),
    8. gen. bryg. Amilkara Kosińskiego (17 listopada 1812),
    9. gen. bryg. Ludwika Michała Paca (1 października 1813),
    10. gen. bryg. Mikołaja Bronikowskiego (data nieustalona).

    Joanna Żubr, sierż. piechoty z 4 kompanii 2 batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów, była pierwszą kobietą, która została odznaczona orderem Virtuti Militari. Otrzymała ona odznaczenie V klasy – Medal Srebrny za udział w szturmie Zamościa w dniach 19-20 maja 1809 roku.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Jakob Johann Sievers (ros. Яков Ефимович Сиверс; ur. 19 września 1731 w Wesenbergu, ob. Rakvere w Estonii, zm. 23 lipca 1808 w Bauenhofie w Liwonii) – hrabia, generał rosyjski, dyplomata, wolnomularz. 5 grudnia 1792 r. mianowany posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym Katarzyny II w Rzeczypospolitej, misję tę pełnił od 16 lutego do 28 grudnia 1793 roku.

    Okres 1815-1831[ | edytuj kod]

    Krzyż Orderu VM z 1815
    Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari gen. Ambrożego Mikołaja Skarżyńskiego z 1831

    Po utworzeniu Królestwa Polskiego na mocy Konstytucji Królestwa Polskiego order przy zachowaniu statutu otrzymał nazwę Order Wojskowy Polski. W myśl jego statutu nadawano ten order uczestnikom kampanii 1812, 1813 i 1814. Wnioski w sprawie orderów rozpatrywała specjalna Komisja Rządowa Wojny. Na mocy dekretu z 5 czerwca 1817 roku utrzymano przywilej dożywotniej pensji dla podoficerów i szeregowych a dodatkowo oficer odznaczony tym medalem nabywał prawo do uzyskania szlachectwa. W sumie nadano 1213 orderów, a proces nadawania zakończono około roku 1820.

    Henryk Sucharski (ur. 12 listopada 1898 w Gręboszowie, zm. 30 sierpnia 1946 w Neapolu we Włoszech) – polski dowódca wojskowy, major Wojska Polskiego, komendant Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w kampanii wrześniowej.Luboml (ukr. Любомль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba rejonu lubomelskiego, do 1945 w Polsce, w województwie wołyńskim, siedziba powiatu lubomelskiego i gminy Luboml.

    Po wybuchu powstania listopadowego wznowiono nadawanie orderu, który otrzymał uchwałą Sejmu z 19 lutego 1831 roku nazwę Order Virtuti Militari. Pierwsze nadanie orderu nastąpiło 3 marca 1831 roku, a ostatnie najprawdopodobniej w październiku 1831 roku, bo ostatni naczelny dowódca powstania listopadowego gen. dyw. Maciej Rybiński nadawał ordery na emigracji już po upadku powstania. Po klęsce powstania car Rosji Mikołaj I zniósł order, ustanawiając 31 grudnia 1831 roku Polski Znak Honorowy, którego odznaka była kopią Orderu Virtuti Militari, lecz nie było to odznaczenie w rozumieniu orderu wojennego, a już na pewno nie polskie

    Barbara Bronisława Czarnowska (ur. 4 grudnia 1810 w Strudze, zm. 23 października 1891 w Warszawie) – podchorąży Wojska Polskiego, odznaczona Krzyżem Virtuti Militari.Adam Koc, pseudonimy: Witold, Szlachetny, Adam Krajewski (ur. 31 sierpnia 1891 w Suwałkach, zm. 3 lutego 1969 w Nowym Jorku) – uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej, polityk, poseł, dziennikarz, pułkownik dyplomowany WP, wolnomularz.

    Rozkazem z 12 stycznia 1832 roku Mikołaj I zdegradował Order Virtuti Militari do rangi rosyjskiej odznaki Polska Odznaka Zaszczytna za Zasługi Wojenne, którą nadano w liczbie ponad 100 tysięcy uczestnikom tłumienia powstania listopadowego. Car tak uzasadnił utworzenie nowej odznaki:

    Ustanowiony przez Mikołaja I po upadku powstania listopadowego Medal za Wzięcie Szturmem Warszawy w 1831 roku noszony był na wstędze orderowej Orderu Wojskowego Polski.

    Antoni Chruściel ps. „Monter”, „Sokół”, „Cięciwa”, „Dozorca”, „Konar”, „Madej”, „Nurt”, „Ryż”, „Kaliński”, „Rzeczyca”, „Andrzej Smalawski”, „Adam” (ur. 16 czerwca 1895 w Gniewczynie Łańcuckiej, zm. 30 listopada 1960 w Waszyngtonie) – generał brygady Wojska Polskiego, komendant Okręgu Warszawa ZWZ.Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

    W okresie powstania listopadowego uhonorowano ogółem 3863 osoby, w tym:

  • II klasy – Krzyżem Komandorskim – 1
  • III klasy – Krzyżem Kawalerskim – 105
  • IV klasy – Krzyżem Złotym – 1794
  • V klasy – Krzyżem Srebrnym – 1963
  • Jedyny Krzyż Komandorski otrzymał gen. dyw. Jan Skrzynecki za bitwę pod Wawrem i Dębem Wielkim. Uhonorowano także dwie kobiety Krzyżami Srebrnymi (V klasy): Józefę Kluczycką – st. asystenta chirurga 10 Pułku Piechoty Liniowej, (późniejszą secundo voto Józefę Daniel z Mazurkiewiczów Rostkowską) oraz Bronisławę Czarnowską – kadeta z 1 Pułku Jazdy Augustowskiej. Order otrzymał także m.in. syn Napoleona I i WalewskiejAleksander Colonna-Walewski.

    Józefa Rostkowska, z domu Mazurkiewicz, I voto Kluczycka, pseud. Józef Kluczycki (ur. 19 marca 1784 lub 1798 w Warszawie, zm. 18 lipca 1896 w Aniche, departament Nord), uczestniczka powstania listopadowego, felczerka, emigrantka we Francji. Zgłosiła się jeszcze do służby w związku z wojną krymską.Marian Spychalski, ps. „Marek”, „Orka” (ur. 6 grudnia 1906 w Łodzi, zm. 7 czerwca 1980 w Warszawie) – działacz partyjny i państwowy w okresie PRL, w latach 1944–1952 poseł do Krajowej Rady Narodowej i poseł na Sejm Ustawodawczy (w październiku 1951 pozbawiony immunitetu), w latach 1957–1972 poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego KC PZPR, przewodniczący Rady Głównej SFOS, prezydent Warszawy (1944–1945), Członek Honorowy PTTK (od 15 maja 1965), przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu (1968–1971) i przewodniczący Rady Państwa PRL (1968–1970), szef Sztabu Głównego Gwardii Ludowej (1942), szef Sztabu Głównego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (1944), szef Głównego Zarządu Politycznego WP (1956), minister obrony narodowej PRL (1957–1968), Marszałek Polski (od 7 października 1963 – był ostatnią osobą, której nadano ten stopień), z wykształcenia inżynier architekt.

    Okres 1918-1939[ | edytuj kod]

    Po odzyskaniu niepodległości w 1918, Sejm Ustawodawczy Rzeczypospolitej Polskiej na mocy ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 roku o ustanowieniu orderu wojskowego "Virtuti Militari" wskrzesił order ustanowiony w 1792 roku przez króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego, nadając mu nazwę Orderu Wojskowego Virtuti Militari. Zgodnie z ustawą przywrócone zostało dawne znaczenie orderu jako nagrody [...] czynów wybitnego męstwa i odwagi, dokonanych w boju i połączonych z poświęceniem się dla dobra Ojczyzny[...]. Restytuowany order zachował dawny, wprowadzony w okresie Księstwa Warszawskiego, podział na pięć klas oraz ich nazwy. W ustawie określono podstawowe parametry orderu, zasady jego noszenia, kwalifikacje czynów, za które żołnierze mogli otrzymać poszczególne klasy orderu oraz prawa i przywileje odznaczonych.

    Bitwa pod Zieleńcami – bitwa stoczona 18 czerwca 1792 w czasie wojny polsko-rosyjskiej pomiędzy wojskami polskimi (15,5 tys.) pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego i Tadeusza Kościuszki a wojskami rosyjskimi (11 tys.) dowodzonymi przez gen. Herkulesa Morkowa. Bitwa ta zakończyła się zwycięstwem Polaków. Za namową księcia Józefa Poniatowskiego król Stanisław August Poniatowski ustanowił w dniu bitwy odznaczenie wojskowe Virtuti Militari.1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa” im. gen. bryg. pil. Stefana Pawlikowskiego (1 plm) – oddział lotnictwa myśliwskiego ludowego Wojska Polskiego i Sił Zbrojnych RP.

    W ustawie ustalono, że żołnierz mógł otrzymać order poszczególnej klasy za następujące czyny:

  • Krzyż Wielki z Gwiazdą – I klasy – wódz za zwycięstwo w walnej bitwie, zakończonej zupełną porażką nieprzyjaciela lub za bohaterską obronę, która rozstrzygnęła o losach operacji strategicznych;
  • Krzyż Komandorski – II klasy – dowódca za zwycięstwo taktyczne lub mężną i skuteczną obronę trudnej pozycji;
  • Krzyż Kawalerski – III klasy – oficer, podoficer lub szeregowy, posiadający już Krzyż Złoty (IV klasy) za umiejętne kierowanie oddziałem, połączone z czynem wybitnego męstwa i z narażeniem życia;
  • Krzyż Złoty – IV klasy – oficer, za umiejętne dowodzenie oddziałem, połączone z osobistym czynem wybitnego męstwa i z narażeniem życia lub podoficer względnie szeregowy, posiadający już Krzyż Srebrny (V klasy) za czyn wybitnego męstwa, połączony z narażeniem życia;
  • Krzyż Srebrny – V klasy – oficer, podoficer lub szeregowy za czyn wybitnego męstwa, połączony z narażeniem życia.
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej postanowił m.in. że każdy kawaler orderu (bez względu na klasę i inne pobory otrzymywane z tytułu wykonywanej pracy) będzie otrzymywał dożywotnio roczną pensję orderową w wysokości 300 zł. Ponadto przyznano im przywilej pierwszeństwa przy przydziale ziemi, przy obejmowaniu posad rządowych, przy przyjmowaniu do zakładów dla inwalidów oraz uzyskiwaniu dla dzieci miejsc stypendialnych w rządowych placówkach oświatowych i zakładach wychowawczych. Kawalerowie orderu Virtuti Militari mieli także prawo do honorów ze strony wojskowych równych stopniem, a nie posiadających orderu. Podoficerowie i szeregowi odznaczeni tym Krzyżem mieli prawo awansowania na stopień oficerski, o ile posiadali odpowiednie kwalifikacje. Awansowani na tych warunkach podoficerowie i szeregowi zachowywali wszystkie prawa oficerów służby czynnej. Jednakże byli zobowiązani w ciągu roku po zakończeniu wojny złożyć stosowny egzamin na stopień oficera rezerwy.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Okręt – zwykle uzbrojona jednostka pływająca w służbie państwa, tj. jego sił zbrojnych – marynarki wojennej pod banderą wojenną, przeznaczona do wykonywania zadań bojowych. Także potocznie: duży statek.

    Wszyscy odznaczeni Orderem Virtuti Militari tworzyli zgodnie z ustawą braterski zespół pod nazwą "Zgromadzenie Kawalerów Orderu Virtuti Militari" z Kanclerzem Orderu i Kapitułą na czele. Kapitułę tworzyło dwunastu najstarszych kolejnością kawalerów czterech klas starszych (po trzech z każdej klasy). Przewodniczącym Kapituły z tytułem Kanclerza mógł być najstarszy klasą i kolejnością kawaler orderu (był nim marszałek Józef Piłsudski, jako jedyny Polak odznaczony Krzyżem Wielkim z Gwiazdą). Decyzja o nadaniu orderu od 1920 roku należała do Naczelnika Państwa, przy czym I, II i III klasę nadawał on na wniosek Kapituły, a klasę IV i V – na wniosek dowództwa dywizji (samodzielnych jednostek szczebla taktycznego). Ustawa z 1919 roku ustanowiła Święto Orderu na dzień 3 maja.

    Front Podolski - związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony w trakcie wojny polsko-ukraińskiej dyrektywą Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 27 lipca 1919, noszący do 2 stycznia 1920 nazwę Frontu Galicyjskiego.Ferdinand Foch (IPA: /fɔʃ/; ur. 2 października 1851 w Tarbes, zm. 20 marca 1929 w Paryżu) – francuski dowódca i teoretyk wojskowy, dowódca wyższych związków taktycznych armii francuskiej, marszałek Francji (1918), Field Marshal Wielkiej Brytanii (1919) i Marszałek Polski (1923), szef Sztabu Generalnego, przewodniczący Rady Wojennej Sprzymierzonych, naczelny wódz Sił Sprzymierzonych.

    1 stycznia 1920 roku Naczelnik Państwa i Wódz Naczelny Józef Piłsudski powołał pierwszą Tymczasową Kapitułę Orderu, w skład której weszli:

    1. marszałek Polski Józef Piłsudski – przewodniczący,
    2. genenerał broni Józef Haller - zastępca przewodniczącego, dowódca Frontu Pomorskiego,
    3. generał porucznik Wacław Iwaszkiewicz - dowódca Front Frontu Podolskiego,
    4. generał podporucznik Jan Romer - dowódca 13 Dywizji Piechoty,
    5. generał podporucznik Bolesław Roja - dowódca Okręgu Generalnego „Kielce”,
    6. generał podporucznik Edward Śmigły-Rydz - dowódca Grupy,
    7. generał podporucznik Franciszek Latinik - dowódca Frontu Śląskiego,
    8. pułkownik Mieczysław Kuliński - I zastępca szefa Sztabu Generalnego,
    9. pułkownik Stanisław Skrzyński - dowódca Dywizji Pomorskiej,
    10. major Mieczysław Mackiewicz - dowódca pułku suwalskiego,
    11. kapitan Andrzej Kopa,
    12. kapitan Adam Koc z Oddziału II Sztabu Generalnego.

    Jednocześnie Naczelny Wódz nadał wszystkim członkom kapituły Order klasy V.

    Tadeusz Kutrzeba (ur. 15 kwietnia 1886 w Krakowie, zm. 8 stycznia 1947 w Londynie) – kapitan Sztabu Generalnego cesarskiej i królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, dowódca Armii „Poznań” podczas wojny obronnej 1939 r.Nikołaj Aleksandrowicz Bułganin, ros. Николай Александрович Булганин (ur. 11 czerwca 1895 w Niżnym Nowgorodzie, zm. 24 lutego 1975 w Moskwie) – radziecki wojskowy, działacz partyjny i polityk, uczestnik rewolucji październikowej, Marszałek Związku Radzieckiego (26 listopada 1958 zdegradowany do stopnia generała-pułkownika), minister sił zbrojnych ZSRR (1947–1949), minister obrony ZSRR (1953–1955), prezes Banku Państwowego ZSRR (1938–1940), członek Komitetu Centralnego KPZR i Biura Politycznego KC KPZR, premier RFSRR (1937–1938), wicepremier (1938–1940) i premier ZSRR (1955–1958).
    Głaz pod Górą Kalwarią upamiętniający odznaczenie 3 sierpnia 1921 Orderem Virtuti Militari artylerzystów konnych
    Nadanie Orderów Virtuti Militari żyjącym weteranom powstania styczniowego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego na stokach Cytadeli Warszawskiej, 5 sierpnia 1921

    22 stycznia 1920 roku w rocznicę wybuchu powstania styczniowego odbyła się pierwsza dekoracja Krzyżami Srebrnymi, uhonorowano nimi wtedy wszystkich członków kapituły. Najmłodszym kawalerem tego orderu został wówczas pośmiertnie 13 letnie Orlę Lwowskie Antoś Petrykiewicz. Następne nadania odbywały się w kolejnych latach. Ostatecznie w 1923 roku przyznawanie orderów zakończono.

    Mikołaj I Pawłowicz (ros. Николай I Павлович) (ur. 6 lipca 1796 w Carskim Siole, zm. 2 marca 1855 w Sankt Petersburgu) – cesarz Rosji od 1 grudnia 1825 (koronowany na cesarza 3 września 1826 roku), król Polski od 1825 (koronowany na króla Polski 24 maja 1829 roku, zdetronizowany przez polski Sejm 25 stycznia 1831), brat Aleksandra I (1777-1825), trzeci syn Pawła I (1754-1801), z dynastii Romanowów.41 Suwalski Pułk Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego (41 pp) – oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.

    24 listopada 1922 roku powołano nową Kapitułę Orderu w składzie:

    1. Marszałek Polski Józef Piłsudski, odznaczony orderem I, II i V klasy,
    2. gen. broni Zygmunt Zieliński, odznaczony orderem II i V klasy,
    3. gen. broni Tadeusz Rozwadowski, odznaczony orderem II i V klasy,
    4. gen. broni Stanisław Szeptycki, odznaczony orderem II i V klasy,
    5. gen. dyw. Edward Rydz-Śmigły, odznaczony orderem II i V klasy,
    6. gen. dyw. Stanisław Haller, odznaczony orderem II i V klasy,
    7. gen. dyw. Jan Romer, odznaczony orderem II i V klasy,
    8. płk Stefan Dąb-Biernacki, odznaczony orderem III, IV i V klasy,
    9. ppłk Gustaw Paszkiewicz, odznaczony orderem III, IV i V klasy,
    10. mjr Zygmunt Piasecki, odznaczony orderem IV i V klasy,
    11. ppłk Kazimierz Rybicki, odznaczony orderem IV i V klasy,
    12. sierż. Kazimierz Sipika, odznaczony orderem IV i V klasy,
    13. st. sierż. Stanisław Jakubowicz, odznaczony IV i V klasy.

    Po 1926 odznaczeni musieli nosić pełne odznaki orderu, nawet na mundurze polowym. 25 marca 1933 roku Sejm RP uchwalił nową ustawę o Orderze Virtuti Militari, którą ogłoszono 8 maja tegoż roku. Ustawa przeniosła Święto Orderu na 11 listopada oraz zmieniła jego nazwę na Order Wojenny Virtuti Militari (a nie jak dotychczas: „Wojskowy”). Wprowadzone zostały zmiany w wyglądzie odznak orderowych, precyzyjniej określono warunki przyznawania poszczególnych klas orderu, uzależnione od funkcji odznaczonego i kwalifikacji czynu.

    Amerykański Korpus Ekspedycyjny lub Amerykańskie Siły Ekspedycyjne (American Expeditionary Forces, AEF) – amerykańskie siły zbrojne walczące w Europie podczas I wojny światowej. Korpus został powołany w maju 1917 roku, rozwiązany w 1919. Był dowodzony przez Johna Pershinga.13 Kołobrzeski Batalion Saperów (13 bsap) – samodzielny pododdział wojsk inżynieryjno-saperskich ludowego Wojska Polskiego.

    Poszczególne klasy orderu mogły być przyznawane w następujący sposób:

  • Krzyż Wielki – I klasa – mógł otrzymać naczelny wódz za zwycięską wojnę, wyjątkowo już po jej zwycięskim zakończeniu dowódca armii lub wyższy dowódca za całokształt pracy wojennej przy wykazaniu się wybitnymi wynikami w poszczególnych kampaniach;
  • Krzyż Komandorski – II klasa – mógł otrzymać dowódca armii albo wyższy dowódca, wyjątkowo dowódca grupy, dywizji lub równorzędny, za śmiałe i pełne inicjatywy prowadzenie operacji wojennej, mając duże znaczenie dla przebiegu wojny jak również oficerowi, który przyczynił się wybitnie do rozstrzygającego zwycięstwa;
  • Krzyż Kawalerski – III klasa – mógł być nadany dowódcy oddziału do dowódcy armii włącznie za nadzwyczajne czyny bojowe lub wybitną inicjatywę, połączoną z umiejętnym i skutecznym dowodzeniem, a wyjątkowo mógł być przyznany oficerowi sztabu za współpracę z dowódcą, jeżeli ta współpraca przyczyniła się do rozstrzygającego zwycięstwa w bitwie;
  • Krzyż Złoty – IV klasa – mógł być nadany żołnierzowi, który posiadał już Krzyż Srebrny (w wyjątkowych przypadkach ten warunek mógł być pominięty) za umiejętne i skuteczne dowodzenie oddziałem do dywizji włącznie lub za wybitną inicjatywę, zapewniającą duży sukces bojowy;
  • Krzyż Srebrny – V klasa – mógł być nadany dowódcy za śmiały i pełen inicjatywy czyn bojowy połączony ze skutecznym i umiejętnym dowodzeniem, a także żołnierzowi, który swoim przykładem wpłynął na towarzyszy, doprowadzając ich do wybitnego czynu bojowego lub sam dał przykład niezwykłego męstwa. Krzyżem Srebrnym mogły być także odznaczane za niezwykłe męstwo osoby cywilne, oddziały, miasta i inne zbiorowości.
  • Prawo nadawania orderu w czasie wojny przysługiwało Wodzowi Naczelnemu, a po zawarciu pokoju byłemu Naczelnemu Wodzowi, przy czym I, II i III klasa miała być przyznana na wniosek Kapituły Orderu, a klasa IV i V na wniosek dowódców oddziałów. Kapitułę pod przewodnictwem Kanclerza, mieli tworzyć kawalerowie II, III, IV i V klasy w liczbie dwunastu (po trzech z każdej klasy), powoływani w czasie pokoju przez generalnego inspektora sił zbrojnych, a w czasie wojny przez Naczelnego Wodza. Do składu Kapituły wchodzili z urzędu także wszyscy kawalerowie I klasy. Kapituła Orderu miała być w 1/3 części odnawiana co dwa lata. Funkcję Kanclerza Orderu powierzono kawalerowi I lub II klasy Orderu, mianowanego w czasie wojny przez Naczelnego Wodza, a w czasie pokoju przez generalnego inspektora sił zbrojnych.

    Ludwik Kamieniecki herbu Pilawa (ur. 1758 na Podolu – zm. 1816 Warszawa) – generał dywizji armii Księstwa Warszawskiego, zaufany, bliski współpracownik i towarzysz walk ks. Józefa Poniatowskiego. Mason. Żona: Marianna z Czerskich I voto Antoninowa Trębicka - matka generała Stanisława Trębickiego.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    Kawalerowie Orderu – obywatele polscy – tworzyli, jak poprzednio, "braterski zespół" pod nazwą "Zgromadzenie Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari". Przysługiwały im, bez względu na klasę, te same uprawnienia, jakie nadano w ustawie z 1919 roku, z tym że podoficer odznaczony Krzyżem Złotym mógł być mianowany do stopnia podporucznika, a szeregowiec – tylko do stopnia sierżanta.

    Jan Grochowski herbu Lubicz (ur. 1749 w Grochowie na Podlasiu, zm. 6 czerwca 1794 w Małogoszczu) – generał major wojsk koronnych.Sztab Generalny Wojska Polskiego (SG WP) – instytucja centralna Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utworzona w 1918.

    Nowa ustawa z 1933 roku rozszerzała ponadto zakres przywilejów. Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari otrzymali dodatkowo uprawnienia do 80% zniżki kolejowej oraz leczenia na koszt skarbu państwa, jeżeli choroba była skutkiem służby wojskowej w czasie wojny. Państwo polskie było zobowiązane również dostarczyć im pracy, zapewniającej godne utrzymanie, natomiast niezdolni do pracy i nie mający odpowiednich warunków materialnych otrzymywali zaopatrzenie jak dla osób szczególnie zasłużonych. Ponadto od 1933 roku roczna pensja orderowa w wysokości 300 zł była zwolniona od wszelkich podatków i nie mogła być zajęta sądownie.

    Yasukata Oku (jap. 奥保鞏, Oku Yasukata, ur. 5 stycznia 1847 w Kokura, zm. 19 lipca 1930) – japoński marszałek polny, hrabia.Michał Tadeusz Karaszewicz-Tokarzewski herbu Trąby, pseudonimy Doktor, Stawski, Stolarski, Torwid (ur. 5 stycznia 1893 we Lwowie, zm. 22 maja 1964 w Casablance) – generał broni Wojska Polskiego, wolnomularz, teozof, duchowny Kościoła liberalnokatolickiego.

    Ogółem w Drugiej Rzeczypospolitej (do 1 września 1939) nadano 6589 Orderów Wojennych Virtuti Militari, w tym:

  • Krzyży Wielkich z gwiazdą (I klasy) – 6 (w tym 5 cudzoziemcom),
  • Krzyży Komandorskich (II klasy) – 19 (w tym 7 cudzoziemcom),
  • Krzyży Kawalerskich (III klasy) – 14 (w tym 11 cudzoziemcom),
  • Krzyży Złotych (IV klasy) – 50 (w tym 43 cudzoziemcom),
  • Krzyży Srebrnych (V klasy) – 6500 (w tym 187 cudzoziemcom i 1800 pośmiertnie).
  • Między innymi, do 1939 roku odznaczeni zostali: Krzyżem Wielkim (I klasy):

    Wiktor Emanuel III, właśc. Vittorio Emanuele Ferdinando Maria Gennaro (ur. 11 listopada 1869 w Neapolu, zm. 28 grudnia 1947 w Aleksandrii) – król Włoch z dynastii sabaudzkiej od 29 lipca 1900 do 9 maja 1946, cesarz Etiopii w latach 1936–1941 (tytuł nieuznany przez większość państw na świecie), król Albanii w latach 1939–1943.Podoficer – żołnierz służby czynnej lub żołnierz rezerwy należący do korpusu podoficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej kaprala (mata w Marynarce Wojennej).
    1. Józef Piłsudski – Marszałek Polski (14.06.1923),
    2. Ferdynand Foch – Marszałek Francji, Wielkiej Brytanii i Polski (14.06.1923),
    3. Ferdynand I Hohenzollern-Sigmaringenkról Rumunii (21.06.1923),
    4. Albert I – król Belgii (12.12.1923),
    5. Aleksander I – król Serbów, Chorwatów i Słoweńców (12.12.1923)
    6. Wiktor Emanuel III – król Włoch (12.12.1923);

    Krzyżem Komandorskim (II klasy) zostali odznaczeni:

    Front Pomorski – związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony 19 października 1919 w celu odzyskania Pomorza Wschodniego.Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.
    1. gen. dyw. Edward Rydz-Śmigły,
    2. gen. dyw. Stanisław Haller,
    3. gen. broni Tadeusz Rozwadowski,
    4. gen. broni Zygmunt Zieliński,
    5. gen. dyw. Jan Romer,
    6. gen. broni Stanisław Szeptycki,
    7. gen. dyw. Wacław Iwaszkiewicz-Rudoszański,
    8. gen. dyw. Maxime Weygand (generał armii francuskiej),
    9. Pierwszy Marszałek Polski Józef Piłsudski (19.12.1923),
    10. gen. broni Lucjan Żeligowski (19.12.1923),
    11. gen. dyw. Władysław Sikorski (19.12.1923),
    12. gen. dyw. Kazimierz Sosnkowski (19.12.1923),
    13. gen. dyw. Leonard Skierski (19.12.1923),
    14. Marszałek Japonii Yasukata Oku (13 III 1925),
    15. Marszałek Japonii Kageaki Kawamura (13 III 1925),
    16. Marszałek Włoch Armando Diaz ks. Della Vittoria (13 III 1925),
    17. gen. broni Emanuel Filibert Sabaudzki ks. Aosty (13 III 1925, generał armii włoskiej),
    18. gen. por. Wiktor Emanuel Sabaudzki hr. Turynu (13 III 1925, generał armii włoskiej),
    19. gen. armii John Joseph Pershing (17 VII 1925, b. dowódca Amerykańskiego Korpusu Ekspedycyjnego);

    Krzyżem Kawalerskim (III klasy) zostali odznaczeni:

    Aleksander I Karadziordziewić, serb. Kralj Aleksandar I Karađorđević, cyrylica Краљ Александар I Карађорђевић (ur. 16 grudnia 1888 w Cetynii, zm. 9 października 1934 w Marsylii) – król Jugosławii z dynastii Karadziordziewiciów.Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – komórka organizacyjna Sztabu Generalnego WP (od 1928 r. Sztabu Głównego WP) zajmująca się wywiadem, w tym radiowywiadem, kontrwywiadem, dywersją pozafrontową, kryptologią, studiami obcych sił zbrojnych i sprawami zagranicznymi Wojska Polskiego (ataszaty wojskowe RP) w latach 1918-1939.
    1. ppłk Gustaw Paszkiewicz,
    2. płk Stefan Dąb-Biernacki,
    3. mjr Zygmunt Piasecki
  • oraz 11 cudzoziemców;
  • Legitymacja kawalera krzyża srebrnego Orderu Virtuti Militari

    Krzyżem Złotym (IV klasy) zostali odznaczeni:

    1. ppłk Gustaw Paszkiewicz,
    2. ppłk Stefan Dąb-Biernacki,
    3. mjr Zygmunt Piasecki,
    4. ppłk Kazimierz Rybicki,
    5. st. sierż. Kazimierz Sipika,
    6. sierż. Stanisław Jakubowicz,
    7. rtm. Stanisław Radziwiłł (pośmiertnie)
    8. Antoni Purtal - pierwszy w historii cywil
  • oraz 43 cudzoziemców.
  • Herb Lwowa z Orderem Virtuti Militari
    Herb wielki Warszawy z Orderem Virtuti Militari

    Krzyży Srebrnych (V klasy) nadano łącznie 8300, w tym odznaczono dwa miasta Lwów (11 listopada 1920) i Verdun, Groby Nieznanego Żołnierza w Stanach Zjednoczonych, Francji (Paryż) i Rumunii, a także następujące oddziały wojskowe: 1 Pułk Piechoty Legionów, 5 Pułk Piechoty Legionów, 6 Pułk Piechoty Legionów, 15 Pułk Piechoty „Wilków”, 22 Pułk Piechoty, 34 Pułk Piechoty, 35 Pułk Piechoty, 41 Suwalski Pułk Piechoty, 55 Pułk Piechoty Wielkopolskiej, 56 Pułk Piechoty Wielkopolskiej, 57 Pułk Piechoty Wielkopolskiej, 58 Pułk Piechoty Wielkopolskiej, 81 Pułk Strzelców Grodzieńskich, 86 Pułk Piechoty, 14 Batalion Saperów, 1 Pułk Szwoleżerów, 1 Pułk Ułanów Krechowieckich, 7 Pułk Ułanów Lubelskich, 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich, 15 Pułk Ułanów Poznańskich, Oddział Bajończyków, Oddział żeńskiego P.O.W. oraz 12 baterii i dywizjonów artylerii.

    Stanisław Maria Jan Teofil Szeptycki (ur. 3 listopada 1867 w Przyłbicach k. Jaworowa, zm. 9 października 1950 w Korczynie) – polski hrabia, generał major Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.Odznaczenie – honorowe wyróżnienie o określonym znaku nadawane za szczególne zasługi lub wybitne osiągnięcia w różnych dziedzinach pracy zawodowej lub społecznej, za akty odwagi i poświęcenia, w celu upamiętnienia wydarzeń, udziału w wojnie, itp.

    Okres 1939-1945[ | edytuj kod]

    Po utworzeniu we Francji Polskich Sił Zbrojnych rozkazem Naczelnego Wodza gen. dyw. Władysława Sikorskiego z 1940 roku ogłoszonym w Dzienniku Rozkazów nr 1 w styczniu 1941 roku, przywrócono nadawanie Orderu Virtuti Militari z zachowaniem przepisów obowiązujących w ustawie z 25 marca 1933 roku. Także sposób nadawania został zachowany, tzn. był nadawany przez Naczelnego Wodza. Po zakończeniu wojny na mocy dekretu Prezydenta RP z 11 czerwca 1945 roku ustalono, że Order Virtuti Militari klasy I, II i III będzie nadawał Prezydent RP na wniosek Kapituły Orderu, a klasy IV i V – na wniosek Naczelnego Wodza.

    Józef Grzegorz Chłopicki, herbu Nieczuja (ur. 14 marca 1771 we wsi Kapustyn na Wołyniu, zm. 30 września 1854 w Krakowie) – generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, wojen napoleońskich, powstania listopadowego, baron cesarstwa, wolnomularz.Ostróg (ukr. Острог - Ostroh) - miasto na Ukrainie (obwód rówieński), nad rzeką Horyń przy ujściu Wilii, dawna rezydencja książąt Ostrogskich.

    W latach 1939-1945 nadano w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie łącznie 5573 ordery, w tym:

  • Krzyży Komandorskich (II klasy) – 3,
  • Krzyży Kawalerskich (III klasy) – 6,
  • Krzyży Złotych (IV klasy) – 201,
  • Krzyży Srebrnych (V klasy) – 5363.
  • Krzyżem Komandorskim (II klasy) zostali odznaczeni:

    1. gen. dyw. Władysław Anders,
    2. gen. dyw. Tadeusz Bór-Komorowski,
    3. gen. bryg. Michał Tadeusz Tokarzewski-Karaszewicz.

    Krzyżem Kawalerskim (III klasy) zostali odznaczeni:

    Ludwik Chrystian Metzell herbu Trójgwiazd (ur. 2 grudnia 1764 w Gdańsku, zm. 21 listopada 1848 w Warszawie) – polski oficer wojsk koronnych, inżynier wojskowy i budowlany, architekt, przedstawiciel klasycyzmu.Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
    1. gen. dyw. Władysław Anders,
    2. gen. dyw. Stanisław Maczek,
    3. gen. bryg. Bronisław Duch,
    4. gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba,
    5. gen. bryg. Franciszek Kleeberg,
    6. gen. bryg. Antoni Chruściel.

    Orderem Virtuti Militari (V klasy) odznaczono także Warszawę (9 listopada 1939). Polskie Towarzystwo Heraldyczne pozytywnie zaopiniowało umieszczenie odznaczenia w herbie Warszawy.

    Sejm Ustawodawczy – jednoizbowy organ parlamentarny wybrany dla uchwalenia konstytucji (Konstytuanta) II Rzeczypospolitej. Pierwsze posiedzenie odbyło się 10 lutego 1919, zaś ostatnie 27 listopada 1922.Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.

    Okres 1943-1989[ | edytuj kod]

    Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 22 grudnia 1944 o orderach, odznaczeniach oraz medalach uznał Order Virtuti Militari za odznaczenie wojskowe Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl dekretu Order był nadawany przez Prezydium Krajowej Rady Narodowej na wniosek przewodniczącego PKWN lub Naczelnego Dowódcy WP. Dekret zachował zasadnicze postanowienia ustawy z 1 sierpnia 1919, zniósł jednak zgromadzenia kawalerów orderu, jego kanclerza i kapitułę oraz pensję. Z kolei dekret PKWN z 23 grudnia 1944 o trybie nadawania orderów, odznaczeń wojskowych oraz medali stanowił, że Naczelny Dowódca WP w czasie wojny mógł w imieniu Krajowej Rady Narodowej nadawać Order Wojskowy Virtuti Militari III, IV i V klasy, a swoje uprawnienia w tej kwestii – przekazywać dowódcom armii, korpusów i dywizji.

    Lucjan Żeligowski (ur. 17 października 1865 w Oszmianie, zm. 9 lipca 1947 w Londynie) – pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego oraz generał broni Wojska Polskiego, znany z tzw. buntu Żeligowskiego, podczas którego zajął Wilno i jego okolice, proklamując powstanie tzw. Litwy Środkowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.Stanisław Haller (ur. 26 kwietnia 1872 roku w Polance Hallera, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – pułkownik artylerii C.K. Armii oraz generał dywizji Wojska Polskiego. Dwukrotnie odznaczony Orderem Virtuti Militari. Ofiara zbrodni katyńskiej.

    Należy dodać, że już 11 listopada 1943 gen. Zygmunt Berling (wówczas dowódca 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR) wydał rozkaz, w którym uhonorował 16 żołnierzy 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki Krzyżami Srebrnymi Orderu Virtuti Militari za bohaterstwo wykazane w czasie bitwy pod Lenino. W rozkazie znalazły się słowa:

    Polska Odznaka Zaszczytna za Zasługi Wojenne (ros. Польский Знак Отличия за Военное Достоинство) – odznaka pamiątkowa Imperium Rosyjskiego, ustanowiona przez cesarza Mikołaja I po stłumieniu powstania listopadowego.Góra Kalwaria (jid. גער Ger) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, nad Wisłą, 34 km od centrum Warszawy.

    Krzyże Srebrne były nadawane do czasu wydania dekretu.

    Po 1947 wszelkie uprawienia do nadawania Orderu otrzymał Prezydent RP, a później Rada Państwa. Ustawa Sejmu z 17 lutego 1960 o orderach i odznaczeniach, zastępując dotychczasowe przepisy, nadała orderowi nazwę Order Virtuti Militari. Ustawa ta nie zawierała szczegółowych kryteriów nadawania orderu, określając jedynie, że jest on orderem wojennym, stanowiącym nagrodę za wybitne zasługi bojowe. W 1976 roku w proteście przeciw odznaczeniu przez władze PRL sowieckiego przywódcy Leonida Breżniewa orderem Virtuti Militari I klasy przedwojenni dowódcy wojskowi zorganizowali uroczystość złożenia na Jasnej Górze swoich orderów Virtuti Militari.

    Janusz Kazimierz Zawodny (ps. Miś, ur. 11 grudnia 1921 w Warszawie, zm. 8 kwietnia 2012 w Brush Prairie w stanie Waszyngton, USA) – polski politolog i historyk, profesor.Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

    W latach 1943-1989 nadano łącznie 5167 orderów, w tym:

  • Krzyży Wielkich (I klasy) – 13,
  • Krzyży Komandorskich (II klasy) – 18,
  • Krzyży Kawalerskich (III klasy) – 57,
  • Krzyży Złotych (IV klasy) – 227,
  • Krzyży Srebrnych (V klasy) – 4852.
  • Krzyżem Wielkim (I klasy) zostali odznaczeni:

    1. gen. armii Aleksiej Antonow (ZSRR),
    2. marszałek ZSRR Leonid Breżniew (postanowieniem Prezydenta RP z 10 lipca 1990 uchylono uchwałę w sprawie nadania orderu),
    3. marszałek Jugosławii Józef Broz-Tito,
    4. gen. płk Nikołaj Bułganin (ZSRR),
    5. marszałek ZSRR Andriej Greczko,
    6. marszałek ZSRR Iwan Koniew,
    7. marszałek Wielkiej Brytanii Bernard Montgomery,
    8. marszałek ZSRR Konstanty Rokossowski,
    9. gen. armii USA Dwight Eisenhower,
    10. marszałek Polski Michał Rola-Żymierski,
    11. gen. armii Ludvik Svoboda (CSRS),
    12. gen. broni Karol Świerczewski (pośmiertnie),
    13. marszałek ZSRR Aleksander Wasilewski,
    14. marszałek ZSRR Gieorgij Żukow.

    Krzyżem Komandorskim (II klasy) zostali odznaczeni m.in.:

    Naczelnik Państwa – urząd głowy państwa II Rzeczypospolitej, sprawowany przez Józefa Piłsudskiego w latach 1918–1922.Iwan Aleksandrowicz Sierow (ros. Иван Александрович Серов, ur. 16 września 1905 na rosyjskiej wsi Afimskaja koło Wołogdy, zm. 1 lipca 1990 w Moskwie) – oficer Armii Czerwonej i oficer bezpieczeństwa państwowego ZSRR w stopniu generała armii (12 marca 1963 roku stopień generała armii został mu obniżony do stopnia generała majora), szef KGB (1954–1958), szef Wywiadu Wojskowego GRU (1958–1963), jeden z największych zbrodniarzy stalinowskich. Ponosi współodpowiedzialność za mord polskich oficerów w Katyniu i figuruje w tzw. "Rejestrach akt śledczych mordu katyńskiego" (w zbiorach Prokuratury Generalnej RP) jako jedna z "osób zatrudnionych w aparacie NKWD w latach II wojny i mających związek ze sprawą wymordowania polskich oficerów jeńców w 1940 roku".
    1. gen. dyw. Stanisław Popławski,
    2. gen. dyw. Juliusz Karol Rómmel,
    3. gen. dyw. Karol Świerczewski,
    4. mjr Henryk Sucharski.

    Krzyżem Kawalerskim (III klasy) zostali odznaczeni m.in.:

    1. gen. dyw. Bolesław Kieniewicz,
    2. gen. dyw. Władysław Korczyc,
    3. gen. dyw. Marian Spychalski.
    Mostek "Błyskawicy" udekorowany Orderem Virtuti Militari

    Krzyżem Złotym (IV klasy) został odznaczony 28 czerwca 1987 roku okręt ORP Błyskawica – jako jedyny polski okręt oraz 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

    Jednostki wojskowe udekorowane Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari:

    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).Aleksander Antoni Jan Rożniecki herbu Rola (ur. 12 lutego 1774 w Warszawie, zm. 24 lipca 1849 Warszawa) – generał jazdy Wojska Polskiego.
    1. 6 Pomorska Dywizja Piechoty
    2. 5 Kołobrzeski Pułk Piechoty
    3. 7 Kołobrzeski Pułk Piechoty
    4. 8 Bydgoski Pułk Piechoty
    5. 9 Zaodrzański Pułk Piechoty
    6. 12 Kołobrzeski Pułk Piechoty
    7. 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty
    8. 24 Drezdeński Pułk Artylerii Pancernej
    9. 27 Sudecki Pułk Artylerii Pancernej
    10. 28 Saski Pułk Artylerii Pancernej
    11. 2 Sudecki Pułk Czołgów
    12. 4 Pomorski Samodzielny Pułk Czołgów Ciężkich
    13. 6 Drezdeński Pułk Czołgów Ciężkich
    14. 9 Dnowsko-Łużycki Pułk Czołgów Średnich
    15. 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa"
    16. 2 Pułk Lotnictwa Bombowego „Kraków”
    17. 3 Pułk Lotnictwa Szturmowego
    18. 1 Batalion Saperów (1 DP)
    19. 2 Batalion Saperów (2 DP)
    20. 8 Kołobrzeski Batalion Saperów
    21. 9 Kołobrzeski Batalion Saperów
    22. 13 Kołobrzeski Batalion Saperów
    23. 1 Kołobrzeski Batalion Samochodowy
    24. 2 Kołobrzeski Batalion Samochodowy

    1 października 1945 Srebrnym Orderem Virtuti Militari (V klasy) za obronę Poczty Polskiej w Gdańsku zostało udekorowane Koło Gdańsk 1 Związku Zawodowego Pracowników Poczt, Telegrafów i Telefonów jako jedyna organizacja cywilna.

    Oficer − żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący zazwyczaj służbę na stanowisku dowódcy, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.Jan Zygmunt Skrzynecki herbu Bończa (ur. 8 lutego 1787 w Żebraku k. Siedlec, zm. 12 stycznia 1860 w Krakowie) – oficer napoleoński, generał armii polskiej i belgijskiej, wódz naczelny powstania listopadowego.

    Prezydent RP na Uchodźstwie w Londynie Stanisław Ostrowski nadał dekretem z dnia 11 listopada 1976 roku zbiorowo Order Virtuti Militari (nr 14384) żołnierzom polskim zgładzonym w Katyniu i innych nieznanych miejscach kaźni, dla upamiętnienia ofiary ich życia, w imię Niepodległości Polski. Krzyż został zawieszony na Pomniku Katyńskim w Londynie.

    Zbrodnia katyńska (ros. Катынский расстрел, ang. Katyn massacre) – zbrodnia komunistyczna polegająca na rozstrzelaniu wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli Polski, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. W latach 1940–1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych ze zbrodnią katyńską nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.

    Okres po 1989[ | edytuj kod]

    Tablica upamiętniająca kawalerów Orderu Virtuti Militari na pl. marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie, wmurowana w 220 rocznicę ustanowienia orderu

    Order Wojenny Virtuti Militari po 1989 roku nie był nadawany.

    16 października 1992 roku Sejm uchwalił ustawę, na mocy której orderowi nadano ponownie nazwę Order Wojenny Virtuti Militari. Została przywrócona Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, a nadawany ma być przez Prezydenta RP. Określono również podobne szczegółowe kryteria nadawania, jak w ustawie z 25 marca 1933 roku. Dodano również, że order może być nadany tylko w czasie wojny lub nie później niż przez pięć lat od zakończenia wojny. 21 czerwca 1993 roku funkcję kanclerza powołanej Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari objął płk Stanisław Komornicki.

    Michał Mikołaj Cichocki (ur. we wrześniu 1770 w Warszawie, zm. 5 maja 1828 w Warszawie) – generał brygady Księstwa Warszawskiego.Order Świętego Stanisława Biskupa Męczennika – historyczny polski order ustanowiony 7 maja 1765 r. przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odznaczenie było nadawane w: Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim. Od 1831 r. włączone zostało do znaków zaszczytnych Cesarstwa Rosyjskiego. Po 1918 r. nie restytuowane przez władze II Rzeczypospolitej. Za jego kontynuatora uważany jest Order Odrodzenia Polski.

    W 1995 roku Kapituła Orderu Virtuti Militari wyjaśniła kwestie legalności nadań tego odznaczenia w okresie Polski Ludowej. W specjalnym dokumencie oznajmiła także: [...] w obronie i przez szacunek dla tych niewątpliwych zasług [polskich żołnierzy walczących na wszystkich frontach w obronie ojczyzny] stwierdzamy jednak głośno i dobitnie, że praktyka nadań przez władze Polski Ludowej Orderów Virtuti Militari, zwłaszcza najwyższych klas nadanych w bezprecedensowej liczbie przedstawicielom obcego mocarstwa, to obraza honoru polskiego żołnierza.

    Bronisław Bolesław Duch (ur. 15 listopada 1896 w Borszczowie, zm. 9 października 1980 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego, uczestnik walk Legionów Polskich, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej.Gustaw Paszkiewicz (ur. 20 marca 1893 w Wasiliszkach koło Lidy, zm. 27 lutego 1955 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego.

    Współczesną wersję odznaczenia opracował rzeźbiarz i medalier Edward Gorol.

    Pozbawienie Orderu Virtuti Militari[ | edytuj kod]

    Postanowieniem z 10 lipca 1990 roku prezydent RP Wojciech Jaruzelski uchylił uchwałę Rady Państwa PRL z 21 lipca 1974 roku w sprawie nadania Leonidowi Breżniewowi Krzyża Wielkiego Orderu Wojennego Virtuti Militari.

    Postanowieniem z 2 sierpnia 1995 roku prezydent RP Lech Wałęsa uchylił uchwałę Krajowej Rady Narodowej z 24 kwietnia 1946 roku w części dotyczącej nadania generałowi broni Iwanowi Sierowowi Krzyża IV klasy Orderu Virtuti Militari.

    Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.John Joseph "Black Jack" Pershing (ur. 13 września 1860 w Laclede w stanie Missouri, zm. 15 lipca 1948 w Waszyngtonie) – amerykański wojskowy.

    Postanowieniem z 26 lipca 2006 roku prezydent RP Lech Kaczyński pozbawił orderu Wincentego Romanowskiego, nadanego na mocy rozkazu Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z 3 sierpnia 1945 roku. Powodem tej decyzji były prześladowania działaczy niepodległościowych. Jako funkcjonariusz Informacji Wojskowej Romanowski m.in. znęcał się nad więźniem politycznym w 1946 roku, za co został w 1998 roku skazany wyrokiem sądu na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

    Edward Śmigły-Rydz, także: Edward Rydz, Edward Rydz-Śmigły, pseud. "Śmigły", "Tarłowski", "Adam Zawisza" (ur. 11 marca 1886 w Brzeżanach, zm. 2 grudnia 1941 w Warszawie) – polski wojskowy, polityk, marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 r., formalnie przez 17 dni "następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju", wolnomularz, członek jednej z lóż wolnomularskich Wielkiej Loży Narodowej Polski.Sejm Królestwa Polskiego (1830-1831) – obradował z niewielkimi przerwami w czasie powstania listopadowego od 18 grudnia 1830 do 23 września 1831 roku. Po detronizacji cara w 1831 roku sejm przejął większość kompetencji monarchy. Obie izby (poselska i senatorska) uzyskały wyłączność na stanowienie ustaw oraz inicjatywę ustawodawczą (którą to kompetencję przyznano także Rządowi Narodowemu).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Zygmunt Henryk Berling (ur. 27 kwietnia 1896 w Limanowej, zm. 11 lipca 1980 w Konstancinie-Jeziornie) – polski dowódca wojskowy, uczestnik walk o niepodległość Polski, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, generał broni Wojska Polskiego, dowódca 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki i 1 Armii WP, zastępca Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego, komendant Akademii Sztabu Generalnego, prawnik, urzędnik państwowy i działacz partyjny, członek PZPR, wiceminister Leśnictwa (1957–1970), prezes Naczelnej Rady Łowieckiej Polskiego Związku Łowieckiego (1956-1959).
    Przeciwnik (ang.enemy) – osoba, grupa osób (zorganizowana lub niezorganizowana), wojska lub siły paramilitarne, elementy narodowe lub sojusznicze, które prowadzą w sposób zamierzony wrogie działania wymierzone przeciwko stronie własnej i z którymi należy walczyć z użyciem, w razie konieczności, siły.
    Pogoń, lit. Vytis, biał. Паго́ня (Pahonia) – herb Wielkiego Księstwa Litewskiego, będący równocześnie tradycyjnym symbolem narodowym Litwy i Białorusi.
    Józef Szczutowski – major I Brygady Kawalerii Narodowej Stefana Lubowidzkiego, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku, odznaczony Orderem Virtuti Militari w 1792 roku.
    Polska Organizacja Wojskowa, POW – tajna organizacja wojskowa powstała w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w wyniku połączenia działających w Królestwie Polskim konspiracyjnych grup Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Walki Czynnej w celu walki z rosyjskim zaborcą. Początkowo bezimienna, od października 1914 zaczęła używać nazwy POW.
    Maciej Rybiński herbu Radwan (ur. 24 lutego 1784 w Sławucie na Wołyniu, zm. 17 stycznia 1874 w Paryżu) – polski generał, ostatni wódz naczelny powstania listopadowego.
    Sejm grodzieński – sejm skonfederowany zwołany w Grodnie przez Imperium Rosyjskie w 1793. Obradował od 17 czerwca do 23 listopada 1793 pod laską marszałka Stanisława Kostki Bielińskiego. Był to ostatni i jeden z najbardziej burzliwych sejmów I Rzeczypospolitej. Od pierwszej jego sesji dochodziło do gwałtownych sporów, rękoczynów oraz interwencji wojsk rosyjskich. Odbywał się po przegranej w 1792 roku wojnie z Rosją, po zawiązaniu konfederacji targowickiej, po wkroczeniu w ziemie Rzeczypospolitej wojsk Królestwa Prus w styczniu 1793 roku, przeprowadzonym za zgodą Rosji i po zawarciu tajnej rosyjsko-pruskiej konwencji podziałowej w Petersburgu 23 stycznia 1793 roku.

    Reklama

    tt