• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Vina - instrument

    Przeczytaj także...
    Karnataka (hindi कर्नाटक, trb.: Karnataka, trl.: Karnāṭaka; kannada ಕರ್ನಾಟಕ; ang. Karnataka) – stan leżący na południu Indii, przed rokiem 1973 nosił nazwę Mysore po tym jak powstał z wcześniej istniejącego na jego obszarze królestwa o tej samej nazwie w 1950 r.Louis Frédéric (ur. 1923 - zm. 1996) - sławny francuski orientalista, specjalizujący się w kulturze Indii, Azji Południowo-Wschodniej i Japonii.
    Lutnia – nazwa odnosząca się do rodziny instrumentów zalicznych do instrumentów strunowych szarpanych. Jej przyswojenie przez kulturę europejską nastąpiło na styku z kulturą arabską. Pochodzi z arabskiej Hiszpanii (arab al-ud) lub z Sycylii, gdzie mogła trafić też za pośrednictwem muzyków bizantyjskich. W Europie grali na niej średniowieczni minstrele. Odgrywała pierwszoplanową rolę w muzyce renesansu (lutnia renesansowa) i wczesnego baroku (lutnia barokowa), dopóki nie wyparł jej klawesyn. Istniały jednak pewne odmiany lutni używane jeszcze pod koniec XVIII i w XIX wieku (zobacz. teorban, gallichon i lutnia romantyczna)
    Bogini Saraswati grająca na vinie
    Hansa vina

    Wina (sanskryt: वीणा vīṇā; ang. veena) – szarpany instrument strunowy używany w południowoindyjskiej tradycji muzycznej z Karnataki. Jedna z najstarszych istniejących form lutni. Istnieje wiele odmian tego instrumentu. Dźwięk viny jest często porównywany do ludzkiego głosu. Wina składa się z pręta pełniącego charakter gryfu i dwóch rezonatorów tykwowych.

    Saraswati (skt. सरस्वती) – jest jedną z trzech najważniejszych bogiń w świecie hinduizmu; imiona pozostałych to Lakszmi i Parwati – tworzą one "trójpostaciowość" bogiń (Tridewi), stanowiąc niejako odpowiedź na męską Trimurti, złożoną z Brahmy, Wisznu i Sziwy. Według mitologii indyjskiej małżonka Boga-demiurga Brahmy. Uważana za wcielenie wiedzy; bogini prawdy, mądrości i przebaczenia, patronka nauk, sztuk pięknych, muzyki oraz (pierwotnie) rzek. Miała przemieszczać się po wodzie na grzbiecie łabędzia. Innym zwierzęciem utożsamianym z Saraswati jest jeden z symboli Indii – paw. Jej imieniem nazwano wyschniętą obecnie rzekę w stanie Gujarat.Harfa − instrument strunowy szarpany (chordofon) w kształcie stylizowanego trójkąta, jeden z najstarszych instrumentów muzycznych, wywodzący sie z łuku muzycznego. W starożytności spotykana była również w kształcie łuku. Harfa była znana już w Azji Mniejszej około 5000 lat temu. Znana była również w kulturze w starożytnej Mezopotamii (tzw. harfa z Ur). Mówi się, że biblijny król Dawid śpiewał psalmy akompaniując sobie na harfie kinnor, która w rzeczywistości jednak nazywana jest harfą błędnie, będąc odmianą liry. Instrumenty przypominające harfę znaleźć można w wielu kulturach. Harfę przypomina np. chiński instrument strunowy o nazwie konghou.

    Rozwój historyczny[ | edytuj kod]

    Początkowo nazwą „wina” określano odmianę harfy o pięciu strunach. W ikonografii indyjskiej w obecnej postaci pojawia się od VII w..

    Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.Śiwa (sanskr. शिव – łaskawy, przychylny) – jeden z najistotniejszych dewów w hinduizmie. Tworzy Trimurti (rodzaj trójcy hinduistycznej) razem z Brahmą i Wisznu, w której symbolizuje unicestwiający i odnawiający aspekt boskości. Przez śiwaitów uważany jest za Boga jedynego, tożsamego z bezpostaciowym wszechprzenikającym Brahmanem. Śiwa nosi 1008 imion i przedstawiany jest najczęściej jako Nataradźa – mistrz tańca, ale także jako jogin i asceta, jako dobroczyńca, głowa rodziny oraz jako niszczyciel.

    Konotacje religijne[ | edytuj kod]

    Bogini Saraswati, hinduska bogini – patronka nauk i sztuk, jest zazwyczaj przedstawiana z vina w dłoniach. Jednym z epitetów boga Śiwy jest Vinadhara – „trzymający vinę”.

    Sławni muzycy grający na vinie[ | edytuj kod]

  • Veena Dhanammal
  • Doraiswamy Iyengar
  • S. Balachander
  • Chitti Babu
  • Emani Sankara Sastry
  • R.K. Suryanarayan
  • Kalpakam Swaminathan
  • E. Gayathri
  • Jayanthi Kumaresh
  • K. Aanathapadmanabhan
  • N. Muralikrishnan
  • Prince Rama Varma
  • N Ravikiran
  • Veene Sheshanna
  • Veena Venkatagiriappa
  • Srividya Chandramouli
  • Mysore R.K. Padmanabha
  • Rajesh Vaidhya
  • T Sharadha
  • Prashanth Iyengar
  • Saraswati Rajagopalan
  • Nirmala Rajasekar
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Krzysztof Jakimczak, Ryszard Wojnakowski, Diagram Group., Encyklopedia instrumentów muzycznych świata : 1600 instrumentów muzycznych i 4000 ilustracji, Warszawa: Bellona, 1996, ISBN 83-11-08646-X, OCLC 749879804 [dostęp 2020-02-06].
    2. Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1998, s. 363, seria: Słowniki Encyklopedyczne „Książnicy”. ISBN 83-7132-370-0.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Vainika Wikispaces: Portal dotyczący viny
  • Różne odmiany viny
  • Strona wirtuoza viny Nirmali Rajasekar
  • Saraswati Veena
  • Musical Nirvana
  • Szczegółowy artykuł na temat viny
  • Teorie i dyskusja
  • Beenkar Suvir Misra - Hindustani Khayal
  • Vainika z Bangalore
  • Vichitra Veena Tutor video #1 - Pandit Shiv Dayal Batish oraz Shri Ashwin Batish.




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.861 sek.