• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Victoria - krater marsjański

    Przeczytaj także...
    Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.Victoria (lub hiszp. Nao Victoria, pol. Wiktoria, łac. Zwycięstwo) - był hiszpańskim żaglowcem z XVI wieku. Brał udział w wyprawie Ferdynanda Magellana dookoła świata w roku 1519 wraz z czterema innymi statkami: "Trinidad", "San Antonio", "Concepcion" i "Santiago". Jako jedyny zdołał powrócić z wyprawy (w Cieśninie Magellana zrezygnował z dalszej podróży "San Antonio"), dzięki czemu zakończyła się ona sukcesem (opłynięcie kuli ziemskiej).
    Mars Exploration Rover-B (MER-B) (znana również pod nazwą "Opportunity" ) – bezzałogowa misja na Marsa, której celem jest przeprowadzenie badań geologicznych planety. Misja jest realizowana przez JPL NASA. Misja rozpoczęła się w dniu lądowania pojazdu na Marsie, czyli 25 stycznia 2004 roku i została zaplanowana na 90 marsjańskich dni. Została ona wielokrotnie przedłużona i trwa nadal. Do 19 marca 2013 roku pojazd spędził na powierzchni Marsa 3253 marsjańskie dni i przebył dystans 35 625,03 metra.

    Victoriakrater uderzeniowy na powierzchni Marsa o średnicy 730 m, badany w latach 2006–2008 przez łazik Opportunity. Krater został nazwany na cześć „Victorii”, okrętu z wyprawy Ferdynanda Magellana, który jako pierwszy opłynął Ziemię. Nazwa krateru jest nazwą nieoficjalną.

    Emma Dean – niewielki marsjański krater uderzeniowy położony na równinie Meridiani Planum odwiedzony przez lądownik Opportunity, jeden z dwu siostrzanych łazików misji Mars Exploration Rover. Leży ok. 100 metrów na zachód od kratera Victoria. Emma Dean leży dokładnie na szczycie warstwy pyłu wyrzuconego z Victorii, odsłaniając materiał pochodzący z głębii krateru. Nazwa pochodzi od jednej z łodzi uczestniczących w ekspedycji Johna Wesleya Powella do Wielkiego Kanionu.Ferdynand Magellan (port. Fernão de Magalhães, hiszp. Fernando de Magallanes; ur. wiosną 1480, zm. 27 kwietnia 1521) – żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej, odkrywca i morski podróżnik.

    Charakterystyka[]

    Krater Victoria jest położony na równinie Meridiani Planum, jego współrzędne kartograficzne to 2,05°S, 5,50°W. Jest on częściowo wypełniony luźnym materiałem skalnym, przyniesionym przez burze piaskowe, tworzącym niewielkie wydmy w jego centralnej części. Jego krawędź tworzą liczne występy skalne i wcięcia, noszące nazwy zatok i przylądków odwiedzonych przez wyprawę Magellana. Otoczenie krateru pokryte jest wyrzuconym podczas impaktu materiałem, znajdują się tam również inne, mniejsze kratery utworzone później (m.in. Emma Dean).

    Lista nazwanych kraterów marsjańskich. Zawiera te z setek z tysięcy kraterów uderzeniowych na Marsie, które posiadają nazwy własne. Marsjańskie kratery mają nazwy pochodzące od znanych naukowców i autorów science fiction, lub jeśli są mniejsze niż 60 km średnicy, otrzymały nazwy miast na Ziemi. Na tej liście nie są uwzględnione wielkie baseny uderzeniowe Hellas, Argyre i Isidis Planitia, które nie posiadają morfologii typowej dla kraterów uderzeniowych.Przylądek – cypel, wystający fragment lądu, który wysuwa się w duży zbiornik wodny i stanowi załamanie linii brzegowej.

    Badania[]

    Krater Victoria został uznany za szczególnie interesujący obiekt badań, ze względu na duże odsłonięcia warstw skalnych na jego krawędziach, dające wgląd w historię geologiczną Marsa. Łazik Opportunity dotarł na jego krawędź 26 września 2006 roku. Pojazd okrążył ok. 1/4 obwodu krateru, wybierając bezpieczne miejsce do zjazdu w głąb i tworząc szczegółową mapę topograficzną. Po okresie silnych burz pyłowych w połowie 2007 roku, kiedy zmniejszona ilość energii uniemożliwiała pracę robota, w listopadzie łazik wjechał na wewnętrzne zbocze krateru. Prace łazika obejmowały wykonanie szczegółowych obrazów ułożenia warstw skalnych i analizę ich składu chemicznego, w szczególności na sześciometrowej wysokości ścianie występu Cape Verde, a także zbadanie oderwanych skał. Podczas opuszczania krateru pojazd znalazł się w niebezpiecznej sytuacji na nachylonym zboczu, kilkukrotnie wpadając w poślizg, a nawet w pewnym stopniu ześlizgując się; ostatecznie w sierpniu 2008 wydostał się z krateru i zakończył jego badania.

    Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się być rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety zawiera tlenki żelaza. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca. Występują tu także inne rodzaje terenu, podobne do ziemskich: wulkany, doliny, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż Ziemi i wynosi 24,6229 godziny (24h37min22s). Na Marsie znajduje się najwyższa góra w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej obejmuje 40% powierzchni planety i może być pozostałością ogromnego uderzenia. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest geologicznie i tektonicznie nieaktywny.Meridiani Planum – równina na Marsie położona 2 stopnie na południe od równika w najbardziej wysuniętej na zachód części Terra Meridiani. Równina ta ma rozmiary na 127 na 63 km zajmując obszar blisko 8000 kilometrów kwadratowych. Występują na niej kryształy hematytu, minerału, który na Ziemi powstaje w pobliżu źródeł termalnych lub na dnie stojących zbiorników wodnych. Wielu naukowców uważa, że w rejonie Meridiani Planum istniały kiedyś źródła termalne lub zbiorniki wodne. Kryształy hematytu stanowią część warstwowej formacji skał osadowych o grubości od 200 do 800 metrów. Inne występujące na równinie formacje geologiczne to bazalt wulkaniczny i kratery uderzeniowe.
    Panorama krateru Victoria z Cape Verde – mozaika, stworzona ze zdjęć wykonanych od 16 października do 6 listopada 2006 roku przez łazik Opportunity, w kolorach zbliżonych do naturalnych
    Panorama krateru Victoria z Cape Verde – mozaika, stworzona ze zdjęć wykonanych od 16 października do 6 listopada 2006 roku przez łazik Opportunity, w kolorach zbliżonych do naturalnych

    Zobacz też[]

  • Lista kraterów na Marsie
  • Przypisy

    1. NASA: NASA Mars Rover Arrives at Dramatic Vista on Red Planet (ang.). www.jpl.nasa.gov. [dostęp 2011-05-29].
    2. NASA: Mars Exploration Rover Mission. Opportunity Updates: 2007 (ang.). marsrovers.jpl.nasa.gov. [dostęp 2011-06-01].
    3. NASA: Mars Exploration Rover Mission: Opportunity Updates: Two Steps Forward, One Step Back (ang.). marsrovers.jpl.nasa.gov, 5–9 lipca 2008. [dostęp 2011-06-01].
    4. The Planetary Society: Mars Exploration Rovers Update: Opportunity Exits Victoria Crater, Spirit Picks Up Pace on Panorama (ang.). www.planetary.org, 2008-08-31. [dostęp 2014-07-27].
    5. NASA: Mars Exploration Rover Mission. Opportunity Updates: 2008 (ang.). marsrovers.jpl.nasa.gov. [dostęp 2011-06-01].

    Linki zewnętrzne[]

  • Google Mars: Obraz podczerwony powierzchni Marsa z kraterem Victoria w centrum (ang.). [dostęp 2011-06-01].
  • Wydma – piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr. Warunki środowiska wpływają na różny kształt i rozmiar wydm. Powstawanie wydmy jest ściśle związane z transportem materiału piaszczystego: piasek pędzony wiatrem blisko powierzchni lub wleczony po niej zatrzymuje się za takimi przeszkodami jak głazy, zarośla czy nierówności gruntu – gromadząc się wówczas tworzy wydmę.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Burza piaskowa (burza pyłowo-piaskowa) to zjawisko atmosferyczne wywołane przez silne wiatry związane z wtargnięciem chłodnego powietrza polarnego na ciepłe obszary pustynne i półpustynne, lub przez feny napotykające na swojej drodze luźny materiał skalny, zwietrzelinę, piasek i pył.
    Google Mars – usługa oferowana przez Google umożliwiająca oglądanie zdjęć satelitarnych Marsa. Powstała ona przy współpracy naukowców NASA pracujących w Mars Space Flight Facility, a dane dla serwisu zostały uzyskane przez misje Mars Global Surveyor oraz 2001 Mars Odyssey.
    Krater uderzeniowy – koliste zagłębienie (lub zniekształcenie) na powierzchni ciała niebieskiego, spowodowane upadkiem meteorytu, planetoidy lub komety. Kratery są najczęściej spotykanymi elementami rzeźby powierzchni ciał o budowie skalistej i skalno-lodowej w Układzie Słonecznym, o ile ciało jest pozbawione atmosfery, a jego powierzchnia nie została przekształcona przez procesy geologiczne. Obserwowalna gęstość występowania kraterów uderzeniowych zawiera informację o wieku struktury geologicznej zawierającej te kratery i o intensywności procesów geologicznych. Na przykład, Io (księżyc Jowisza) jest niemal zupełnie pozbawiony kraterów meteorytowych.

    Reklama