• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Victor Adler

    Przeczytaj także...
    Socjaldemokratyczna Partia Austrii (Sozialdemokratische Partei Österreichs – SPÖ) – jedna z największych austriackich partii politycznych, działająca od 1889 z przerwą w latach 1934-1945. Do 1934 nosiła nazwę Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Austrii (Sozialdemokratische Arbeiterpartei Österreichs – SDAPÖ), a w latach 1945-1991 Socjalistyczna Partia Austrii (Sozialistische Partei Österreichs – SPÖ).Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.
    Do 1848 roku kanclerz (Staatskanzler) Imperium Habsburgów był też jego MSZ. W latach 1848-1849 byli przejściowo wybierani oddzielni premierzy Węgier. Po 1849 znów był tylko jeden premier całego Cesarstwa, MSZ był oddzielnym ministerstwem wspólnym dla Austrii i Węgier.
    Victor Adler

    Victor Adler (ur. 24 czerwca 1852 w Pradze, zm. 11 listopada 1918 w Wiedniu) – austriacki polityk, założyciel ruchu socjaldemokratycznego w Austro-Węgrzech.

    Pochodził z żydowskiej rodziny kupieckiej z Pragi. Studiował medycynę. W polityce początkowo zaangażował się w związki z ruchem niemieckonarodowym, mając pewien wpływ na jego program. W 1881 zaczął się jednak skłaniać na stronę idei socjaldemokratycznych. Spotykał się m.in. z Engelsem i Liebknechtem. W 1886 założył czasopismo Gleichkeit („Równość”), a w 1889 gazetę Arbeiterszeitung („Gazeta Robotnicza”). Na przełomie 1888 i 1889 zorganizował zjazd socjaldemokratyczny w Hainfeld, podczas którego – z jego inicjatywy – powstała Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Austrii (Adler został jej pierwszym przywódcą), a także przyjęto opracowany przez niego program partii. Jednym z elementów, który doprowadził do zjednoczenia istniejących wcześniej grupek działaczy była m.in. charyzma Adlera, który potrafił zebrać ich wokół własnej osoby.

    Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.Rada Państwa (niem. Reichsrat) – istniejący w latach 1861–1918 dwuizbowy parlament austriacki, od 1867 obejmujący wyłącznie austriacką część monarchii austro-węgierskiej – tzw. Przedlitawię.

    Adler nie był radykalnym socjalistą, choć jego działalność powodowała początkowo liczne konflikty z ówczesnym wymiarem sprawiedliwości. Głosił m.in. potrzebę współpracy robotników z wszystkich części Austro-Węgier w ramach wspólnego państwa wielonarodowego. Choć wśród jego haseł pojawiała się konieczność rewolucji, w praktyce orientował swoją politykę na pokojową opozycję wobec istniejącego systemu politycznego i ugrupowań.

    Hainfeld – miasto w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Lilienfeld. Liczy 3 682 mieszkańców (1 stycznia 2014).Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    W 1905 Adler został deputowanym dolnoaustriackiego sejmu krajowego i członkiem Izby Deputowanych austriackiej Rady Państwa. Działał wówczas aktywnie na rzecz zniesienia kurialnego systemu wyborczego, co wkrótce zostało urzeczywistnione. Dążył też do pełnego zjednoczenia ruchu socjaldemokratycznego całej monarchii (co wynikało z programu narodowościowego socjaldemokratów opracowanego przezeń w 1899), nie zdołał jednak zapobiec opuszczeniu jego partii przez działaczy czeskich w 1911.

    Karl Liebknecht (ur. 13 sierpnia 1871 w Lipsku, zm. 15 stycznia 1919 w Berlinie) – niemiecki polityk marksistowski i adwokat. Brat Theodora Liebknechta, syn Wilhelma Liebknechta.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Był też zwolennikiem pokojowego rozwiązywania konfliktów między państwami, jednak w 1914 poparł wywołanie I wojny światowej przez Austro-Węgry uznając, że jest to wojna obronna – był później z tego powodu mocno krytykowany również w ramach swojego stronnictwa, starał się też doprowadzić do pokoju.

    Lista ministrów spraw zagranicznych Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier, do 1918 roku. Do powstania 1848 roku kanclerz Austrii był też jednocześnie ministrem spraw zagranicznych.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

    Tuż przed śmiercią, przez kilkanaście dni w listopadzie 1918 był ministrem spraw zagranicznych Austrii w pierwszym rządzie tzw. „I Republiki”, którego kanclerzem był Karl Renner; był też członkiem powołanego wówczas Zgromadzenia Konstytucyjnego. Proponował wówczas przyłączenie Austrii do Niemiec.

    Dolna Austria (Niederösterreich) – kraj związkowy w północnej Austrii. Graniczy z Czechami, Słowacją, Burgenlandem, Styrią, Górną Austrią oraz otacza kraj związkowy Wiedeń. Stolicą landu jest Sankt Pölten. Krajobrazowo dzieli się na:Sejm krajowy (niem. Landtag) – jednoizbowy sejm prowincjonalny istniejący w latach 1861–1918 w każdym kraju koronnym Cesarstwa Austriackiego, (od 1867 – w austriackiej części Austro-Węgier, tj. Przedlitawii).

    Jego synem był Friedrich Adler, zabójca księcia Karla Stürgkha, premiera Austrii.

    Bibliografia[]

  • Adler Viktor. W: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. Helmuth Grössing (red.). T. 1. Wien: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 2003–2007, s. 7–8. ISBN 978-3-7001-3213-4. [dostęp 30 października 2009]. (niem.)
  • Adler, Victor. W: Österreich Lexikon. Johann Lehner (red.). Wien: Verlagsgemeinschaft Österreich-Lexikon, 1995. ISBN 3950043802. [dostęp 30 października 2009]. (niem.)
  • Linki zewnętrzne[]

  • Niederösterreichischen Landesmuseums - Personen Lexikon: Viktor Adler (niem.). [dostęp 30 października 2009].
  • Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Karl Renner (ur. 14 grudnia 1870 w Unter Tannowitz (Dolní Dunajovice) na Morawach, zm. 31 grudnia 1950 w Wiedniu) – austriacki polityk, naukowiec socjolog prawa, jeden z teoretyków austromarksizmu. W latach 1918-1920 był pierwszym kanclerzem republikańskiej Austrii. Po II wojnie światowej od kwietnia do grudnia 1945 roku ponownie sprawował urząd kanclerza. Następnie w latach 1945-50 był prezydentem Austrii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.
    Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.
    Friedrich Wolfgang Adler (ur. 9 lipca 1879 w Wiedniu, zm. 2 stycznia 1960 w Zurychu) − austriacki filozof empiriokrytycysta, pisarz, polityk, jeden z przywódców austriackich socjaldemokratów i teoretyków austromarksistowskich. Syn polityka Victora.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Karl Graf von Stürgkh (1859–1916) – austriacki polityk prawicowy, od 1890 deputowany do Reichsratu, od 1908 do 1911 minister oświaty, od 1911 premier. Przeciwnik powszechnego prawa wyborczego, rzecznik przystąpienia Austrii do I wojny światowej. Po jej wybuchu zawiesił działalność parlamentu i wprowadził system dekretów rządowych, faktycznie jednak dopuścił do władzy czynniki wojskowe. Powszechnie krytykowany za militaryzację państwa. Został zastrzelony przez socjaldemokratę Friedricha W. Adlera na znak protestu przeciw ogłoszeniu stanu wyjątkowego.
    System kurialny - sposób wyboru przedstawicieli do zgromadzenia, charakteryzujący się podziałem wyborców na tzw. kurie. Liczba deputowanych pochodzących z wyboru danej kurii zależeć może od cenzusu majątkowego, wykształcenia, bądź też statusu społecznego.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.