• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ven

    Przeczytaj także...
    Dania ma 443 wyspy, z tego 76 z jest zamieszkanych. W języku duńskim "wyspa" to jednoliterowe słowo: ø. Największe duńskie wyspy połączone są ze sobą i z kontynentem mostami.Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.
    Władysław Eugeniusz Czapliński (ur. 3 października 1905 w Tuchowie, zm. 17 sierpnia 1981 we Wrocławiu), polski historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Ven (duń. Hven) – należąca do Szwecji wyspa położona w cieśninie Sund między Zelandią (Dania) a Skanią (Szwecja).

    Geografia[ | edytuj kod]

  • powierzchnia: 7,48 km²
  • długość: 4,5 km
  • szerokość: ok. 2,4 km
  • liczba stałych mieszkańców (2000): 354
  • przemysł: gł. turystyka
  • Historia[ | edytuj kod]

    W latach 1576 - 1580 korzystając z bliskości Ven do Kopenhagi zbudował na wyspie swoje obserwatoria (Stjerneborg i Uranienborg) najsłynniejszy duński astronom Tycho Brahe. W ciągu 21 lat pracy na Ven dokonał on istotnych odkryć nt. ruchu księżyca oraz komet.

    Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.Sund (duń. Øresund, szw. Öresund) – cieśnina na Morzu Bałtyckim oddzielająca Zelandię (Dania) od Skanii (Szwecja). Sund należy do Cieśnin Duńskich; łączy Morze Bałtyckie z cieśniną Kattegat oraz z Morzem Północnym.
    mapka Ven z 1663 roku

    Do roku 1658 Ven (zwany wówczas Hven) należał do Danii i uważany był za część Zelandii. Jednak po podpisaniu pokoju w Roskilde, na mocy którego Dania zrzekła się na rzecz Szwecji dużej części swojego terytorium, szwedzki król Karol X Gustaw uznał, że także Ven powinien być częścią Skanii, a zatem Szwecji. Får jag inte Ven, bryter jag freden! ("Jeśli nie dostanę Ven, zrywam pokój!") – zagroził. Skutecznie, bo Ven dostał, a pokój zerwał i tak.

    Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • wyspy Danii
  • Cieśniny Duńskie
  • Sund
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Öar i Sverige. „MI50 Strand- och kuststatistik”, 2001-05-16. Statistiska centralbyrån. ISSN 1654-3963 (szw.). 
    2. Palle Lauring: A History of the Kingdom of Denmark. David Hohnen (tłum.). Wyd. 5. Kopenhaga: Høst and Søn, 1976, s. 149. ISBN 87-14-27687-9. (ang.)
    3. Władysław Czapliński, Karol Górski: Historia Danii. Wyd. I. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1965, s. 206.
    4. Peter Linde: Ven svenskt i 350 år (szw.). skånskan.se, 2010-04-13. [dostęp 2013-01-20].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Allt om Ven - dla turystów (po szwedzku)
  • Tycho Brahe Hven - o pracy Tycho Brahe na Ven (po duńsku)
  • Zelandia (duń. Sjælland) to największa z 443 wysp Danii i 12. wyspa Europy. Zelandia położona jest między Fionią a szwedzką Skanią; z obiema połączona jest mostami poprzez cieśniny Wielki Bełt i Sund. Linia brzegowa silnie rozczłonkowana, liczne półwyspy, m.in. Ods Herred, Horns na północy, zatoki Sejerø, Roskilde Fjord, Ise Fjord na północy; Køge, Fakse na wschodzie oraz Vordingborska na zachodzie, mniejsze wyspy, takie jak Saltholm, Amager, Sejerø.Palle Lauring (ur. 16 października 1909 we Frederiksbergu, zm. 3 października 1996) – duński pisarz i historyk, autor szeregu książek o historii Danii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.
    Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.
    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.
    Uranienborg (szw. Uraniborg) – obserwatorium astronomiczne znajdujące się na szwedzkiej wyspie Ven, w cieśninie Sund między Zelandią (Dania) a Skanią, wzniesione w latach 1576–1580 przez astronoma Tychona Brahe.
    Pokój w Roskilde – zawarty 26 lutego 1658 roku (8 marca według kalendarza gregoriańskiego) w Roskilde na terenie wyspy duńskiej Zelandii przez królów: duńskiego Fryderyka III ze szwedzkim Karolem X Gustawem. W istocie był to akt duńskiej kapitulacji w II wojnie północnej. Oddawał on Skanię, Bornholm, Trondheim i wyspę Ven Szwecji. Dania zobowiązała się nie przepuszczać przez Cieśniny Duńskie na Morze Bałtyckie żadnych okrętów i miała trwać w przymierzu ze Sztokholmem. Król Szwecji ufny w swą potęgę oraz myślący o odnowieniu unii kalmarskiej – zjednoczeniu Skandynawii, zerwał traktat doprowadzając następnie do pokoju w Kopenhadze.
    Karol X Gustaw Wittelsbach (ur. 8 listopada 1622 w Nyköping, zm. 13 lutego 1660 w Göteborgu) – król Szwecji w latach 1654-1660, książę Zweibrücken-Kleeburg w latach 1652-1660.
    Karol Górski (ur. 30 kwietnia 1903 roku w Odessie, zm. 11 grudnia 1988 roku w Toruniu) – polski profesor historii, działacz katolicki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.