Vanguard (rakieta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Vanguard – pierwsza amerykańska rakieta nośna. Powstała na bazie cywilnych rakiet atmosferycznych Viking. Konstrukcję rakiety nadzorowała Marynarka Wojenna USA. Vanguard, w ramach Międzynarodowego Roku Geofizycznego, miał wynieść pierwszego amerykańskiego sztucznego satelitę. Jednak fiasko programu (wysoka zawodność) zadecydowało, że pierwszego satelitę USA wyniosła rakieta Jupiter C. Drugi stopień rakiety był później użyty w rakietach rodzin Able, Delta, Able-Star. Trzeci stopień na paliwo stałe był używany w rakietach Scout, pociskach UGM-27 Polaris i LGM-30 Minuteman.

Thor Able Star - Thor Ablestar - amerykańska rakieta nośna wywodząca się z rakiety IRBM Thor. Wynosiła głównie wojskowe satelity programu Transit wraz z innymi ładunkami eksperymentalnymi. Niektóre z nich pozostają nadal tajne.Delta - rodzina amerykańskich rakiet nośnych. Zapoczątkowana przez rakietę Thor Delta, w latach 60. XX wieku. Obecnie rakiety typu Delta są jednymi z podstawowych rakiet przemysłu astronautycznego w USA. Historia tych rakiet to ponad 300 startów z czego 95% zakończyło się sukcesem. Aktualnie używane są rakiety Delta II i Delta IV, planuje się również wykorzystanie ich w przyszłości. Produkcją i wynoszeniem rakiet w kosmos zajmuje się obecnie United Launch Alliance. Zużyte dopalacze orbitalne mają swój wkład w liczebność kosmicznego śmietniska.

Tło historyczne[ | edytuj kod]

W 1955, USA zapowiedziały plany wyniesienia w kosmos satelity naukowego mającego działać w ramach Międzynarodowego Roku Geofizycznego, 1957/1958. Istniało wówczas trzech możliwych kandydatów na rakietę nośną dla zapowiedzianego statku: SM-65 Atlas Sił Powietrznych, pochodne pocisków IRBM Redstone Wojsk Lądowych, i atmosferyczna rakieta Viking Marynarki Wojennej. Ponieważ pociski balistyczne Atlas i Redstone były projektami czysto wojskowymi, nie chciano, aby były opóźnione z powodu nowego zastosowania. Dlatego też, we wrześniu 1955 wyznaczono Marynarkę Wojenną na rozpoczęcie programu budowy rakiety nośnej, pod nazwą Vanguard. Firma Martin, producent rakiet Viking, została wybrana na głównego kontrahenta. Ministerstwo Obrony postawiło przed Marynarką trzy cele do osiągnięcia do wiosny 1958:

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Jupiter C – rakieta nośna powstała ze zmodyfikowanych pocisków IRBM Redstone. W celach testowych wystrzeliwano rakiety Redstone ze stopniami górnymi. Była to pierwsza rakieta amerykańska zdolna wynieść satelitę na orbitę - rok przed ZSRR. Zespół konstruktora rakiety, Wernera von Brauna pracujący dla wojskowej Agencji Pocisków Balistycznych (ABMA), dostał rozkaz wysyłania rakiet obciążonych workami z piaskiem, co miało zahamować program armii lądowej USA na korzyść projektu marynarki wojennej Vanguard prowadzonego przez Laboratorium Badawcze Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (NRL), w którym konstruowano rakiety oparte na cywilnych rakietach badawczych Viking i Aerobee. Z przyczyn politycznych i propagandowych chciano, by pierwszego amerykańskiego satelitę wyniosła w kosmos rakieta cywilna, a nie pocisk wojskowy. Jednak na skutek tych opóźnień to Sowieci umieścili na orbicie pierwszego sztucznego satelitę, Sputnika 1, a pierwszego amerykańskiego satelitę, Explorer 1, wyniosła, wobec problemów z projektem Vanguard, rakieta nośna Jupiter C. Nazwę Juno nadał rakiecie zespół Wernera von Brauna.
  • umieścić satelitę na orbicie w czasie Międzynarodowego Roku Geofizycznego
  • wykonać eksperymenty naukowe na orbicie
  • śledzić lot satelity i utrzymywać zadaną orbitę
  • W wyborze Vanguarda duże znaczenie miały kwestie polityczne. Rakieta oparta na pociskach Redstone byłaby prawdopodobnie gotowa wcześniej. Vanguard nadzorowany przez Naval Research Laboratory, placówkę znaną bardziej jako naukową niż wojskową, miał jednak pomóc w podkreśleniu, że misja przyszłego satelity nie ma znaczenia militarnego. Miało to znaczenie w uniknięciu dyskusji, czy przelot satelity nad obcymi krajami będzie legalny czy nie.

    Vanguard TV3 – niedoszły pierwszy sztuczny satelita Ziemi wystrzelony przez USA. Był on podobny do satelity Vanguard 1 wystrzelonego w 1958. Miał być wykorzystany do orbitalnego testu 3-stopniowej rakiety Vanguard, a potem do testów wyposażenia na orbicie okołoziemskiej. Były również plany wykorzystania satelity do prowadzenia obserwacji geodezyjnych z orbity.Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wyniesiony na orbitę wokół Ziemi przez Związek Radziecki w 1957.

    Pierwsze dwa loty programu Vanguard, oznaczone jako Test Vehicle TV i numerami 0, 1, 2, nie były lotami całej rakiety. Lot TV-0 i TV-1, to loty rakiet Viking. TV-0 wystrzelono 8 grudnia 1956 – miał testować system telemetrii. TV-1 wystrzelono 1 maja 1957. Miał testować człon na paliwo stałe.

    Amerykańską odpowiedzią na Sputnika miał być „grejpfrut”, jak media określiły 1,4-kilogramowego, sferycznego satelitę Vanguard (średnica 15 centymetrów). Lot z ładunkiem TV-3, 6 grudnia 1957 był pierwszą amerykańską próbą wystrzelenia sztucznego satelity. Jednak zakończył się porażką i upokorzeniem USA. Ponieważ start był transmitowany przez telewizję, cała Ameryka zobaczyła, jak 2 sekundy po starcie, ledwie oderwawszy się od ziemi rakieta wzniosła się na wysokość jednego metra i zaczęła pionowo spadać na wyrzutnię. Chwilę później eksplodowała. Sam satelita wyszedł z opresji cało — był pokiereszowany, ale nieustannie nadawał sygnał radiowy, który docelowo miał popłynąć z orbity. Satelitę można dziś oglądać w jednym z waszyngtońskich muzeów. Satelitę nazwano „kaputnik”. Amerykanie i amerykańskie media określały wówczas to wydarzenie, jako ogromnie upokarzające (słowa senatora Lyndona B. Johnsona) i porażka amerykańskiego programu kosmicznego. Radzieccy delegaci przy ONZ ironicznie pytali swoich amerykańskich odpowiedników, czy przypadkiem USA nie chce przystąpić do prowadzonego przez ZSRR programu przekazywania technologii krajom zacofanym. Następnego dnia rano ceny akcji producenta rakiety, firmy Martin spadły tak znacząco, że o 11:50 dyrektor nowojorskiej giełdy zawiesił obrót udziałami spółki. O 13:23 obrót przywrócono, mimo to cena akcji znacząco spadła.

    Vanguard 1C – amerykański satelita naukowy, pierwsza udana misja sztucznego satelity Ziemi z serii Vanguard. Statek tego typu miał być pierwszym amerykańskim satelitą, jednak opóźnienia w realizacji programu (nieudane starty dedykowanych rakiet Vanguard), sprawiły, że pierwszy był Explorer 1. Vanguard 1C jest najstarszym obiektem pozostającym na orbicie okołoziemskiej. Był amerykańskim wkładem w Międzynarodowy Rok Geofizyczny. Vanguard 1C wypełnił wszystkie powierzone mu cele naukowe i inżynieryjne – zademonstrował możliwości trójstopniowej rakiety nośnej oraz wykazał, że Ziemia nie jest idealną kulą, co przypuszczano już wcześniej. Niedługo później przerwano jednak projekt budowy rakiet Vanguard – aż 8 z 11 startów z satelitami zakończyło się niepowodzeniem.Telemetria – dziedzina telekomunikacji zajmująca się technikami przesyłu wartości pomiarowych na odległość. Polega ona zazwyczaj na umieszczaniu w terenie urządzeń, które dokonują pomiaru wybranej wielkości oraz automatycznego przesyłu danych drogą radiową lub telefoniczną do centrali. Do przesyłania wyników pomiarów używa się układów radiowych, modemów, Internetu oraz sieci telefonii komórkowej.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    SSM-A-14 Redstone – amerykański pocisk balistyczny krótkiego zasięgu (SRBM) napędzany jednym stopniem napędowym na paliwo ciekłe. Paliwo − alkohol etylowy lub hydyne (60% niesymetrycznnej dimetylohydrazyny i 40% dietylenotriaminy), utleniacz − tlen. Opracowany pod kierunkiem i przy udziale zespołu Wernhera von Brauna. Redstone był większy niż oryginalny pocisk V2, zdolny do przenoszenia głowicy jądrowej i w odróżnieniu od również opartego na V2 radzieckiego pocisku SS-1A, posiadał oddzielająca się od pocisku głowicę bojową. Pocisk ten odegrał również znaczącą rolę jako rakieta transportowa, do wynoszenia w przestrzeń kosmiczną satelitów Explorer.
    Canaveral (ang. Cape Canaveral, w latach 1963-1973 Przylądek Kennedy’ego, ang. Cape Kennedy) – przylądek znajdujący się na południowo-wschodnim wybrzeżu USA, we wschodniej części półwyspu Floryda. Znajduje się tu ośrodek lotów kosmicznych im. J. F. Kennedy’ego oraz Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral.
    Sputnik 1 (ros. „towarzysz podróży”) – pierwszy sztuczny satelita Ziemi. Wystrzelony przez ZSRR 4 października 1957 roku. Wraz z 3 innymi satelitami serii Sputnik, był radzieckim wkładem w Międzynarodowy Rok Geofizyki. Wyniesienie Sputnika 1 na orbitę stało się początkiem wyścigu kosmicznego między ZSRR a USA. Obserwacje wizualne i radiowe Sputnika były prowadzone na całym świecie.
    New York Stock Exchange, NYSE (dosł. Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych) – druga co do wielkości obrotów giełda świata, zdetronizowana w 1996 r. przez giełdę NASDAQ. Założona w 1817 roku jako New York Stock & Exchange Board.
    United States Navy – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych; jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych odpowiedzialny za organizację, szkolenie oraz wyposażenie morskich sił zbrojnych – w tym Korpusu Piechoty Morskiej – do prowadzenia działań bojowych na morzu. W szczególności, zadaniem marynarki i piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych jest poszukiwanie i niszczenie nieprzyjacielskich sił morskich oraz powstrzymywanie jego handlu morskiego; w celu zdobycia i utrzymania ogólnej przewagi morskiej; kontroli obszarów morskich o żywotnym znaczeniu, ochrony żywotnych linii żeglugowych; ustanowienia i utrzymania lokalnej przewagi (w tym powietrznej) w obszarze działań morskich; zajmowanie i obrona baz morskich; oraz przeprowadzanie operacji lądowych i powietrznych niezbędnych do prowadzenia kampanii morskich.
    Lyndon Baines Johnson, „LBJ” (ur. 27 sierpnia 1908 w Stonewall w stanie Teksas, zm. 22 stycznia 1973 w San Antonio) – amerykański polityk Partii Demokratycznej i prezydent USA w latach 1963-1969, a w latach 1961-1963 wiceprezydent USA
    Międzynarodowy Rok Geofizyczny (MRG, także IGY od ang. International Geophysical Year) – międzynarodowy projekt badawczy, obejmujący różnorodne badania z zakresu geofizyki podejmowane w okresie od 1 lipca 1957 do 31 grudnia 1958 roku. Brało w nim udział łącznie 67 krajów z obu stron żelaznej kurtyny, w tym Polska.

    Reklama