• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Valais



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Vaud (fr.: Vaud, niem. Waadt, rom. Vad, wł.: Vaud) – kanton w zachodniej Szwajcarii. Vaud dołączył do Konfederacji Szwajcarskiej w 1803 roku. Nazwa pochodzi od łac. Pagus Waldensis. Stolicą jest Lozanna.Księstwo Sabaudii-Piemontu (Principato di Savoia) – samodzielne księstwo istniejące od roku 1416 do Zjednoczenia Włoch w XIX wieku. Państwem rządziła tzw. Dynastia sabaudzka (principi di Savoia). Na terytorium państwa od 1416 roku składały się prowincja Sabaudia (stolica - Nicea, dziś część Francji) i włoska prowincja Piemont ze stolicą w Turynie. Od 1743 do 1860 roku Księstwo stanowiło część składową Królestwa Sardynii.
    Historia[ | edytuj kod]
    Bazylika de Valère górująca nad stolicą kantonu Sion

    Rzymianie nazywali ten region Vallis Poenina („Dolina Górnego Rodanu”). Od 888 r. ziemie te były częścią Królestwa Burgundii. Król Rudolf III z Burgundii nadał te ziemie biskupowi Sionu w 999 r., czyniąc go hrabią Valais. Biskupowie-hrabiowie musieli się bronić przed atakami ze strony Księstwa Sabaudii, co sprawiło, że historia regionu jest ściśle powiązana z historią diecezji Siońskiej.

    Uri – kanton Szwajcarii, leżący w środkowej części kraju, w dolinie rzeki Reuss między Jeziorem Czterech Kantonów a Przełęczą św. Gotarda. Jeden z trzech tzw. leśnych kantonów (Waldstätte; obok Schwyz i Unterwalden), które 1 sierpnia 1291 r. podpisały akt założycielski Konfederacji Szwajcarskiej.Jezioro Genewskie (hist. Jezioro Lemańskie, fr. Lac Léman lub Lac de Genève, wł. Lago Lemano lub Lago di Ginevra, niem. Genfersee) – jezioro w Szwajcarii i Francji, położone w obniżeniu tektonicznym między Alpami i Jurą. Największe w Alpach i Europie Zachodniej. Jezioro Genewskie nie zostało uznane największym jeziorem w Szwajcarii ze względu na obszar należący również do Francji.

    Kanton Valais oparł się Reformacji, pozostając pod zwierzchnictwem kościoła katolickiego. 12 marca 1529 r., Valais zostało członkiem Konfederacji Szwajcarskiej. W 1628 r. Valais zostało w zasadzie republiką, République des Sept Dizains / Republik der Sieben Zehenden pod zwierzchnictwem księcia-biskupa Sionu oraz bailli. Biskupowie pozostali u władzy do 1798 r. kiedy to wojska Napoleona zajęły Valais i ogłosiły powstanie rewolucyjnej République du Valais (16 marca 1798 r.), która szybko została włączona do Republiki Helweckiej (1 maja 1798 r.). W 1802 r. region Valais ogłosił niepodległość jako Republika Rodańska. W 1810 r. republika ta została anektowana przez Francję jako Departament Simplon. Niepodległość została przywrócona w 1813 r., a 4 sierpnia 1815 r. Valais ostatecznie zostało członkiem Konfederacji Szwajcarii jako kanton.

    Alpy Lepontyjskie (niem. Lepontinische Alpen, wł. Alpi Lepontine) - część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii (kantony: Valais, Ticino, Gryzonia) oraz we Włoszech (region Piemont). Zajmują centralną część Alp.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Gospodarka[ | edytuj kod]

    Jezioro Lac des Dix
    Widok ze szczytu Tête Blanche

    Produkcja wina i spirytualiów oraz turystyka to główne źródła dochodu kantonu. Matterhorn położony niedaleko Zermatt jest jedną z największych atrakcji całych Alp Szwajcarskich. Dużą popularnością cieszą się także inne rejony kantonu np. francuskojęzyczne okolice Verbier, Evolene i Arolla. Alpy Pennińskie i Alpy Berneńskie przyciągają turystów i alpinistów z całego świata.

    Grand Combin – duży masyw górski w Alpach Pennińskich. Leży na granicy między Włochami (region Dolina Aosty) a Szwajcarią (kanton Valais) oraz między dolinami Val d’Entremont i Val de Bagnes w Szwajcarii. Sierre (niem. Siders) – miasto w Szwajcarii położone w dolinie rzeki Rodan w kantonie Valais/Wallis. Stolica gminy Sierre.

    Oprócz turystyki kładzie się nacisk na rolnictwo, w szczególności hodowlę bydła w rejonach górskich oraz produkcję nabiału w dolinach. Kanton Valais jest też największym producentem wina w całej Szwajcarii. Ponadto tamtejsze hydroelektrownie pokrywają ok. 25% zapotrzebowania na prąd całej Szwajcarii.

    Zachodnia część kantonu (najbardziej uprzemysłowiona) nazywana jest Chablais. Jest to jeden z kluczowych regionów dla gospodarki Valais. Znajduje się tam wiele fabryk oraz siedziby takich firm jak Novartis, Syngenta i Monthey. W miejscowości Collombey-Muraz znajduje się rafineria. W pobliżu miejscowości Visp oraz Sierre koncentruje się przemysł metalowy i chemiczny.

    Mattertal (fr. Vallée de Saint-Nicolas lub Vallée de Zermatt) – dolina w Szwajcarii w kantonie Valais, w Alpach Pennińskich. Jej wylot znajduje się w miejscowości Stalden, gdzie dolina Vispertal rozdziela się na dwie doliny: zachodnią Mattertal i wschodnią Saastal. Stamtąd Mattertal biegnie na południe między masywami Weisshornu od zachodu oraz Mischabel i Allalin od wschodu i dochodzi do położonych wśród lodowców masywów Monte Rosa, Matterhorn i Breithorn - Lyskamm na granicy z Włochami. Znajduje się tu m.in. drugi co do wielkości lodowiec Alp – Gornergletscher. Przez dolinę przepływa potok Matter Vispa. Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

    Pomimo kwitnącej turystyki i dobrze rozwiniętej infrastruktury Valais pozostaje jednym z najbiedniejszych kantonów Szwajcarii. Kanton Valais minimalnie przegrał rywalizację o prawo organizacji Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2002 i 2006 r.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Novartis, szwajcarskie laboratorium, w którym w 1938 roku Albert Hofmann po raz pierwszy zsyntezował LSD (dwuetyloamid kwasu lizergowego) - jeden z najsilniejszych psychodelików znanych ludzkości. Poprzednia nazwa laboratorium: "Sandoz". Firma powstała z połączenia Sandoz oraz Ciba Geigy. W Polsce Novartis działa jako Novartis, Lek, Hexal, Ciba Vision, Alima Gerber. Zakłady produkcyjne posiada Lek, Hexal oraz Alima Gerber i producent szczepionek Chiron. Novartis Zatrudnia ok. 100,000 pracowników i działa w 140 krajach. Siedziba znajduje się w Bazylei.
    Rudolf III Próżniak (ur. w 971, zm. 5/6 września 1032) - ostatni niezależny król Burgundii (Arelatu) w latach 993-1032. Ostatni męski przedstawiciel dynastii tzw. Welfów starszych lub burgundzkich.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Burgundia (fr. Bourgogne) – kraina historyczna w centralnej Francji. W przeszłości prowincja i region administracyjny.
    Zimowe igrzyska olimpijskie – międzynarodowe zawody sportowe organizowane co 4 lata przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Należą do największych i najbardziej popularnych zawodów sportowych na świecie. Zwycięstwo na igrzyskach olimpijskich uznawane jest przez sportowców za najbardziej prestiżowe osiągnięcie.
    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.