Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka, Uzbekistan (ros. Узбекская Советская Социалистическая Республика, uzb. Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси) – jedna z republik związkowych ZSRR.

Inomjon Buzrukovich Usmonxoʻjayev (ros. Инамжон Бузрукович Усманходжаев, Inamżon Buzrukowicz Usmanchodżajew; ur. 21 maja 1930 w tumanie Bagʻdod) – radziecki i uzbecki polityk, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej Uzbeckiej SRR w latach 1978-1983, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Uzbekistanu w latach 1983-1988.Amin Ermatovich Niyozov (uzb. Амин Эрматович Ниёзов; ros. Амин Ирматович Ниязов, Amin Irmatowicz Nijazow) (ur. 7 listopada 1907 w pobliżu Margʻilonu, zm. 1973 w Taszkencie) - radziecki i uzbecki polityk komunistyczny, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (1947-1950), I sekretarz Komunistycznej Partii Uzbekistanu (1950-1955), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR (1946-1958).

Po ustanowieniu władzy radzieckiej terytorium kraju weszło w skład Turkiestańskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (w składzie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej).

Od 13 maja 1925 r. Uzbecka SRR jako pełnoprawna republika ZSRR, pozostała w jego składzie do 26 grudnia 1991 r., kiedy to uzyskała niepodległość jako Republika Uzbekistanu.

Republiki autonomiczne[ | edytuj kod]

14 października 1924 r. na części terytorium Uzbeckiej SRR utworzono Tadżycką Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką, która w 1929 r. została ostatecznie odłączona od Uzbeckiej SRR i weszła w skład ZSRR jako Tadżycka Socjalistyczna Republika Radziecka.

Język uzbecki (uzb. Oʻzbekcha) – język z rodziny języków tureckich, urzędowy w Uzbekistanie. Dane mówiące o liczbie mówiących językiem uzbeckim są rozbieżne. Zgodnie ze spisem powszechnym, przeprowadzonym w 1989 r., językiem uzbeckim na terenie byłego ZSRR posługiwało się ok. 16,7 mln osób. Poza Uzbekistanem uzbecki jest i był w przeszłości używany głównie w Afganistanie, gdzie liczbę jego użytkowników ocenia się na ok. 1,2-1,4 mln osób. Uzbeckim posługują się także Uzbecy osiadli w sąsiednich republikach środkowoazjatyckich: w Kazachstanie, Kirgistanie, azjatyckiej części Rosji, w Turkmenistanie, a także w Chinach. Stosunkowo niewielkie skupiska emigrantów uzbeckich występują w Australii, Izraelu, Niemczech, Turcji, na Ukrainie i w USA.Nikołaj Fiodorowicz Gikało (ros. Николай Фёдорович Гикало; ur. 20 marca 1897 w Odessie, zm. 25 kwietnia 1938 w Moskwie) – radziecki komunista, w latach 1932-37 I sekretarz KP(b)B.

W 1936 r. do Uzbeckiej SRR przyłączono powstałą w 1932 r. w ramach Rosyjskiej FSRR Karakałpacką Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.

Przywódcy kraju[ | edytuj kod]

Faktycznymi przywódcami Uzbeckiej SRR byli pierwsi sekretarze Komunistycznej Partii Uzbekistanu:

  • Nikołaj Gikało (1929)
  • Akmal Ikramow (1929–1937)
  • Usmon Yusupov (1937–1950)
  • Amin Niyozov (1950–1955)
  • Nuriddin Muhitdinov (1955–1957)
  • Sobir Kamolov (1957–1959)
  • Sharof Rashidov (1959–1983)
  • Inomjon Usmonxoʻjayev (1983–1988)
  • Rafiq Nishonov (1988–1989)
  • Islom Karimov (1989–1991)
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Uzbekistan




  • Warto wiedzieć że... beta

    Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.
    Usmon Yusupovich Yusupov (uzb. Усмон Юсупович Юсупов; ros. Усман Юсупович Юсупов, Usman Jusupowicz Jusupow) (ur. 1 marca 1900 w Kaptarxonie na przedmieściach Fergany (obecnie w granicach Fergany), zm. 7 maja 1966 w Yangiyoʻl) - radziecki i uzbecki polityk, I sekretarz Komunistycznej Partii Uzbekistanu (1937-1950), prezes Rady Ministrów Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (1953-1954).
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Islom Abdugʻaniyevich Karimov (uzb. cyr.: Ислом Абдуғаниевич Каримов; ros.: Ислам Абдуганиевич Каримов, Isłam Abduganijewicz Karimow; ur. 30 stycznia 1938 w Samarkandzie) – uzbecki polityk, od 23 czerwca 1989 do 29 grudnia 1991 Pierwszy Sekretarz KC Komunistycznej Partii Uzbeckiej SRR, od 24 marca 1990 do 1 września 1991 prezydent Uzbeckiej SRR. Po ogłoszeniu przez Uzbekistan niepodległości, od 1 września 1991 prezydent Uzbekistanu.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Tadżycka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Tadżycka ASRR (tadż. Республикаи Мухтори Советии Социалистии Тоҷикистон РМСС Тоҷикистон, ros. Таджикская Автономная Советская Социалистическая Республика, Таджикская АССР) - republika autonomiczna w Związku Radzieckim, istniejąca w latach 1924-1929, wchodząca w skład Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Республикаи Мухтори Советии Социалистии Тоҷикистон
    Republiki Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwane także republikami związkowymi (ros. союзные республики) – wydzielone na podstawie etnicznej jednostki podziału administracyjnego ZSRR podporządkowane bezpośrednio władzom centralnym. Początkowo ZSRR tworzyły cztery republiki związkowe, które 30 grudnia 1922 zawarły umowę o utworzeniu ZSRR (Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka, Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka). W momencie rozpadu ZSRR składał się z piętnastu republik związkowych, które w konsekwencji stały się niepodległymi państwami.

    Reklama