• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Utwardzanie wydzieleniowe



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.Stop metali (dawniej także: aliaż) – tworzywo o właściwościach metalicznych, w którego strukturze metal jest osnową, a poza nim występuje co najmniej jeden dodatkowy składnik, zwany dodatkiem stopowym. Dodatki są wprowadzane w celu poprawienia wytrzymałościowych właściwości materiału. Zwykle pogarszają plastyczność, przewodnictwo elektryczne, przewodnictwo cieplne. Często zmniejszają również odporność na korozję.

    Utwardzanie wydzieleniowe lub umocnienie wydzieleniowe (błędnie nazywane też umocnieniem/utwardzeniem dyspersyjnym) – metoda obróbki cieplnej metali prowadząca do zwiększenia wytrzymałości mechanicznej oraz granicy plastyczności materiałów ciągliwych, w tym większości stopów konstrukcyjnych aluminium, magnezu, niklu, tytanu, niektórych stali oraz stali nierdzewnych. Dla specjalnych stali nierdzewnych utwardzanych wydzieleniowo można uzyskać odporność na korozję i wytrzymałość mechaniczną wymaganą w szczególnych warunkach. Wzmocnienie/umocnienie jest efektem wydzielenia nadmiaru rozpuszczonego składnika z przesyconego roztworu stałego, w formie innych faz metastabilnych oraz stabilnych. W temperaturze niższej prowadzi to w efekcie do zmiany struktury i właściwości stopu. Różne fazy powodują różne efekty umocnienia, dlatego też dzięki obróbce cieplnej możemy zmieniać własności stopów umacnianych wydzieleniowo w szerokim zakresie.

    Twardość – cecha ciał stałych świadcząca o odporności na działanie sił punktowych (skupionych). Efektami oddziaływania sił skupionych mogą być odkształcenia powierzchni, zgniecenie jej lub zarysowanie. Definicja twardości jest dość ogólna, stąd mnogość metod i skal pomiarowych.Wakans, wakansja (wakancja!) – rodzaj defektu punktowego sieci krystalicznej, nie obsadzony atomem lub jonem węzeł sieci.

    W przypadku nadstopów powoduje swego rodzaju anomalię granicy plastyczności(granica plastyczności wzrasta wraz z temperaturą), prowadzi to do wysokiej wytrzymałości w podwyższonych temperaturach.

    Warunki stosowania[ | edytuj kod]

    Utwardzanie wydzieleniowe jest możliwe tylko dla stopów, w których:

  • w stanie stałym w podwyższonej temperaturze występuje jedna struktura jednofazową, natomiast w niskiej struktura dwufazową,
  • przy niezbyt dużej szybkości chłodzenia można uzyskać roztwór przesycony,
  • w których dodatek stopowy częściowo rozpuszcza się w osnowie,
  • w wysokich temperaturach tworzy z osnową roztwór stały graniczny,
  • przy obniżaniu temperatury wykazuje małą rozpuszczalność graniczną.
  • Utwardzanie wydzieleniowe jest najefektywniejsze, gdy zmniejszenie rozpuszczalności dodatku stopowego zachodzi w wysokiej temperaturze tuż poniżej maksimum rozpuszczalności i prowadzi do wydzielenia fazy wtórnej. Utwardzanie wydzieleniowe jest bardzo efektywne, niestety w praktyce można go stosować w stosunku do nielicznych stopów. Do najważniejszych stopów technicznych umacnianych wydzieleniowo należą przede wszystkim stopy aluminium. Umacnianiu tego typu poddawane są także stopy na stopy na osnowie innych pierwiastków np. miedzi(brązy berylowe), magnezu i tytanu.

    Przesycanie – obróbka cieplna, której poddawana jest m.in. stal w celu stabilizacji austenitu. Uzyskanie stabilnego austenitu zwiększa odporność stali na korozję.Wzmocnienie metalu (umocnienie metalu) – obróbka plastyczna na zimno, cieplna lub cieplno–plastyczna, która powoduje przekształcenie struktury metalu wywołujące takie zmiany właściwości mechanicznych jak wzrost twardości i wytrzymałości na rozciąganie, podwyższenie granicy plastyczności, zmniejszenie udarności i plastyczności.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Obróbka cieplna – zbiorcza nazwa obróbek materiałów metalowych polegających na odpowiednim nagrzewaniu, wygrzewaniu i chłodzeniu do zadanych temperatur i z określoną szybkością, powodujące zmiany własności stopu w stanie stałym. Celem stosowania operacji i zabiegów obróbki cieplnej jest np. zmiana własności mechanicznych i plastycznych poprzez zmianę struktury. Operacje te przeprowadza się również z zastosowaniem dodatkowych czynników np. obróbki mechanicznej lub chemicznej.
    Nukleacja (zarodkowanie) - początkowy etap przemiany fazowej, podczas którego powstają w substancji niewielkie zarodki nowej fazy.
    Dyslokacja krystaliczna - liniowa wada (defekt) budowy sieci krystalicznej polegająca na nierównomiernym rozmieszczeniu węzłów wzdłuż odpowiedniej linii.
    Roztwór stały – ciało stałe, które jest jednorodną pod względem fizycznym fazą krystaliczną, zawierającą dwa lub więcej składników, np. dwa lub więcej rodzajów jonów metali w sieci krystalicznej. Taką fazę nazywa się roztworem stałym, jeżeli po dodaniu substancji rozpuszczonych do dominującego składnika (rozpuszczalnika) typ struktury krystalicznej nie zmienia się, a parametry sieci zmieniają się stopniowo, wraz ze wzrostem stężenia substancji rozpuszczonych.
    Dyfuzja - proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w danym ośrodku (np. w gazie, cieczy lub ciele stałym), będący konsekwencją chaotycznych zderzeń cząsteczek dyfundującej substancji między sobą lub z cząsteczkami otaczającego ją ośrodka. Ze względu na skalę zjawiska, rozpatruje się dwa podstawowe rodzaje dyfuzji:
    Roztwór przesycony to roztwór o stężeniu większym od stężenia roztworu nasyconego w danej temperaturze. Roztwory przesycone są przykładami substancji w stanie termodynamicznym niestabilnym metatrwałym.
    Dodatek stopowy - metal lub inna substancja dodana w niewielkich ilościach do stopu w celach modyfikacji pewnych jego charakterystyk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.013 sek.